Ijapa ati Iya- Ẹlẹpa

Fún ẹ̀dá bíi ti Ìjàpá tí kò tíì ṣe iṣẹ́ olóòótọ́ fún ọjọ́ kan ní gbogbo ìgbésí ayé rẹ̀, bí ó bá lè yẹra fún un, èrò lílọ sí ìlú tó wà nítòsí láti wá owó ra oúnjẹ jẹ́ ohun ìyàlẹ́nu. Ó ti gbára lé àánú àwọn ọ̀rẹ́ àti aládùúgbò rẹ̀ tàbí síṣe àwọn ẹ̀tàn láti bọ́ ara rẹ̀ lójú ebi.

Ó ń gbé ìgbésí ayé rẹ̀ lórí ọgbọ́n inú rẹ̀, àwọn eré ṣíṣe àti ẹ̀tàn, ó sì máa ń ṣe àṣehámọ̀ pé òun lè yanjú ìṣòro èyíkéyìí. Láìka àwàdà àti ìkàwà rẹ̀ sí, ó jẹ́ olókìkí, kò sì dáwọ́ dúró láti fi ọgbọ́n inú àti àbùkù rẹ̀ ṣe àwọn ènìyàn níyìn, pàápàá nígbà tí ó bá ń gbìyànjú láti fi ọgbọ́n inú rẹ̀ ṣeré, tí ó sì ń ṣubú lójú rẹ̀!

Títí di ìsinsìnyí, kò tíì ṣe ohunkóhun láti kojú ìyàn náà, bí àkókò ti ń lọ, bí ó ti ń bẹ̀rẹ̀ sí í lo ohun tó kù nínú ìpamọ́ oúnjẹ rẹ̀, ó wá rí i pé ó wà nínú ewu ikú nípa ebi. Ó níláti wá ọ̀nà kan. Kò sí ẹni tí ó lè sún mọ́, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í ní ìmọ̀lára ipá ìyàn náà ju àwọn yòókù lọ, àwọn tí ń rìnrìn àjò déédéé sí Ìdaha láti ṣòwò.

Ǹjẹ́ Ìjàpá yóò kú síbi ebi ni?
“Mo gbọ́dọ̀ wá ọ̀nà láti bọ́ ara mi lójú ebi. Ṣùgbọ́n kí nìdí tí mo fi gbọ́dọ̀ fi ìlú mi sílẹ̀ lójoojúmọ́ láti lọ sí òmíràn?” Ìjàpá béèrè lọ́wọ́ ara rẹ̀, ó sì tún kọ̀ láti ṣe ohunkóhun nípa rẹ̀, ó ń wá àwáwí kan ná, títí di ọjọ́ kan tí ó wá sọ fún ara rẹ̀ pé:

“Ó dà bíi pé mo lè ní láti lọ sí Ìdaha lẹ́yìn òòtọ́ – kì í ṣe láti rà àti tà, ṣùgbọ́n láti béèrè fún oúnjẹ, gan-an gẹ́gẹ́ bí mo ti ń ṣe níhìn-ín. Ṣùgbọ́n ní kọ́kọ́, mo gbọ́dọ̀ lọ ṣèwádìí… kí ó yẹ àwọn pápá òjò tó yàtọ̀ wò, kí n lè rí èyí tí yóò ṣe èrè fún ète mi. Lẹ́yìn náà, nígbàkúùgbà tí mo bá padà síbẹ̀, mo lè wá ọ̀nà láti jẹ́ kí àwọn oníṣòwò fún mi lóúnjẹ. Mo lè tilẹ̀ ní oríire láti gba owó lọ́wọ́ wọn, àti lọ́wọ́ àwọn onírà pàápàá!”

Ọjà Ìdaha ń ṣí sílẹ̀ lójoojúmọ́, ṣùgbọ́n ní gbogbo ọjọ́ mẹ́rin ni ọjà náà máa ń lágidi gan-an, tí gbogbo pápá òjò á sì ń ṣí sílẹ̀, tí àwọn ènìyàn á sì ń bọ̀ láti ọ̀nà jíjìn láti rà àti tà – èyí ni wọ́n ń pè ní ‘ọjọ́ ọjà’. Nígbà tí Ìjàpá gbọ́ bí ọjà náà ṣe ń kún fún ìrúkèrúdò ní irú ọjọ́ bẹ́ẹ̀, ó pinnu láti lọ síbẹ̀ ní ọjọ́ ṣáájú ọjọ́ ọjà – láti fọ̀rọ̀ rìn kiri lọ́nà pẹ̀lẹ́. Ó bẹ̀rẹ̀ ìrìn àjò rẹ̀ sí Ìdaha, ní kùtùkùtù òwúrọ̀, ó ń gba inú igbó tí ó kún fún igi òpẹ.

“Dájúdájú èmi yóò ní oríire ní ọjà Ìdaha!” Ìjàpá sọ fún ara rẹ̀.
Ohun tí ó fà á mú lójú Ìjàpá ní àwọn igi òpẹ náà bí ó ti ń kọjá ní igbó lọ́nà Ìdaha.

“Hmm…àwọn òróró òpẹ yìí lórí ilẹ̀ tí ó ti ṣubú láti ara àwọn igi òpẹ wọ̀nyí”, ni ó ń ronú. “Ẹnì kan lè di ọlọ́rọ̀ nípa títà àwọn òróró òpẹ…Dúró díẹ̀…” Ìjàpá dúró gan-an bí ẹni pé kò lè gbéra mó, bí èrò mìíràn ti ṣẹ̀ṣẹ̀ wọ́ ọ́ lọ́kàn.

“Bóyá èyí ni àwọn ará ìlú mi ń rò nígbà tí wọ́n ń sọ̀rọ̀ nípa wíwá nǹkan láti tà ní ọjà Ìdaha…Kì í ṣe èrò burúkú!” Ó ronú nípa èrò náà díẹ̀, lẹ́yìn náà ó sì dà á nù láìpẹ́:
“Ṣe! Kì í ṣe tèmi! Yóò pẹ́ gan-an kí n tó kó àwọn òróró òpẹ jọ, kí n sì kó wọn sínú àpò, kí n sì gbé wọn lọ sí ọjà láti tà. Iṣẹ́ àṣekára ni. Ara yóò máa rẹ̀ mí nígbàkúùgbà. Ṣíṣe e lẹ́ẹ̀kan lè jẹ́ nǹkan tí ó dára – ṣùgbọ́n èmi ò lè rí ara mi ṣe é déédéé…rárá!”

Bí ó ti ń sún mọ́ ọjà Ìdaha, Ìjàpá gba ọ̀dọ̀ ààfin Ọba Ìdaha kọjá.
“Ọba àti àwọn olùkọ́bá rẹ̀ ní oríire pé ìyàn kò kàn wọ́n. Bí wọ́n tilẹ̀ ń gbádùn ìgbésí ayé tó! Ìbáṣe pé mo wà pẹ̀lú wọn níbẹ̀ – fún ọjọ́ kan ṣoṣo pàápàá! Ọjọ́ tí yóò jẹ́ tièmi nìyẹn!” Ìjàpá ronú pẹ̀lú ìfọ̀kànbalẹ̀.

Nígbà tí ó dé ọjà Ìdaha, Ìjàpá ṣàkíyèsí pé ọ̀pọ̀ pápá òjò ń ṣiṣẹ́, títí kan èso, ẹfọ́, ẹran àti oúnjẹ tí a ti sè, àwọn onírà sì ń rìn kiri.

Ó pinnu pé òun yóò padà lọ́la láti fojú sí àwọn pápá òjò wọ̀nyí, tí yóò sì béèrè fún àwọn tó ní ojú àánú lára wọn, láti fún òun nínú ọjà wọn lọ́fẹ̀ẹ́.

“Ọ̀pọ̀ pápá òjò yóò ṣí sílẹ̀ lọ́la, mo sì gbọ́dọ̀ lè fi ọwọ́ kan díẹ̀ lára àwọn oúnjẹ tí mo fẹ́ràn jùlọ! Èmi yóò padà, èmi yóò sì fi ètò mi sílò”, Ìjàpá sọ fún ara rẹ̀, bí ó ti ń lọ sílé.

Ní ọjọ́ kejì, Ìjàpá tún bẹ̀rẹ̀ ìrìn àjò rẹ̀ sí ọjà Ìdaha lẹ́ẹ̀kan sí i. Bí ó ti ń gba inú igbó kọjá lọ́nà rẹ̀, tí ó sì tún rí àwọn igi òpẹ náà, àwọn èrò kan náà tí ó ní níjọ́ ṣáájú padà wá sí ọkàn rẹ̀: “Ẹnì kan lè di ọlọ́rọ̀ nípa títà àwọn òróró òpẹ yìí!”
“Ṣe! Kì í ṣe tèmi!” ó ń kùn. “Dájúdájú kì í ṣe tèmi!”

Nígbà tí ó dé ọjà, ó ṣàkíyèsí pé ọ̀pọ̀ pápá òjò ló ń ṣiṣẹ́, tí àwọn ènìyàn sì pọ̀ sí i ju ti ọjọ́ tó kọjá lọ. Ó gbìyànjú láti tún ara rẹ̀ mọ̀ sí àwọn pápá òjò tó yàtọ̀ lẹ́ẹ̀kan sí i – láàrín ìrúkèrúdò àti àdìrìsi, láàrín àwọn oníjàgídíjàgan tí ń ta ọjà wọn. Nígbà yẹn ni ìmọ̀lára òórùn ẹ̀pà tí a yán wọ imú rẹ̀ lójijì, ó sì rí Iyá-Ẹlẹpà kan ní igun kan – nítòsí ẹnu ọ̀nà wọlé. Iyá-Ẹlẹpà máa ń wá sí ọjà Ìdaha ní gbogbo ọjọ́ ọjà láti ta ẹ̀pà yíyan, ní àwọn ọjọ́ mìíràn, ó máa ń tà wọ́n níwájú ilé rẹ̀.

Ìjàpá pinnu lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ pé, bí kò tilẹ̀ ṣe àṣeyọrí nínú gbígba oúnjẹ tàbí owó lọ́wọ́ àwọn pápá òjò mìíràn, ó gbọ́dọ̀ tó ẹ̀pà obìnrin yìí wò.

“Ìyanu ni! Òní lè jẹ́ ọjọ́ oríire mi. Ọjọ́ ọjà ní dájúdájú jẹ́ ọjọ́ tí ó dára fún mi. Lílọ síbẹ̀ lójoojúmọ́ jẹ́ iṣẹ́ àṣekára jù!” ó sọ fún ara rẹ̀.

Ẹ̀pà yíyan jẹ́ ọ̀kan lára àwọn oúnjẹ tí Ìjàpá fẹ́ràn jùlọ.
Ìjàpá wo Iyá-Ẹlẹpà nígbà tí ń ṣiṣẹ́, láti ọ̀nà jíjìn. Ó gbọ́ tí ń ta ọjà, bí ó ti ń yan ẹ̀pà rẹ̀, lẹ́yìn tí ó ti gé àgbọn kan, tí ó fọ̀, tí ó sì fi sínú abọ́ kan tí ó kún fún omi.

“Ẹlẹ́pà yíyan ré o! Ẹ wá bà mí rà níbẹ̀!”

Lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, Ìjàpá rí i tí àwọn ènìyàn ń duro ní ìlà níwájú pápá òjò Iyá-Ẹlẹpà. Lẹ́yìn ìgbà díẹ̀, ó ti yan iye ẹ̀pà tí ó pọ̀ tó.

“Kí nìdí tí èmi kò fi bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú obìnrin yìí?” Ìjàpá béèrè lọ́wọ́ ara rẹ̀, kò lè da ẹnu rẹ̀ tí ń ṣàn kiri mọ́. “Ṣùgbọ́n báwo ni mo ṣe lè ṣe é?” ó ṣe kàyéfì.

Lẹ́yìn ìgbà díẹ̀, ó fọwọ́ gbá iwájú orí rẹ̀.
“Èmi yóò fi ìyìn pọ́n rẹ̀ lójú, àbí bẹ́ẹ̀ kọ́!”

Ìjàpá sún mọ́ pápá òjò Iyá-Ẹlẹpà, ó sì dara pọ̀ mọ́ ìlà náà. Àwọn ènìyàn mìíràn wà níbẹ̀ tí kò dara pọ̀ mọ́ ìlà náà.

“Dájúdájú ìwọ ni ẹni tó tà ẹ̀pà yíyan tó dára jùlọ ní Ìdaha, Iyá-Ẹlẹpà,” ó bẹ̀rẹ̀ nígbà tí ó tó ìgbà tirẹ̀. “Òórùn ẹ̀pà rẹ ló fà mí mọ́ pápá òjò rẹ láti ọ̀nà jíjìn!”

Iyá-Ẹlẹpà kò gba Ìjàpá gbọ́. Òun, gẹ́gẹ́ bí àwọn mìíràn ní Ìdaha, ti gbọ́ nípa rẹ̀.

“Ẹ̀tàn kò lè gbà ọ́ síbi kan, Ìjàpá. Bí o bá fẹ́ ẹ̀pà, sanwó rẹ̀. Ṣùgbọ́n o ò lè san án, àbí?

Má rò pé mi ò tíì gbọ́ nípa rẹ – bí o ṣe ń gbé ìgbésí ayé rẹ lójoojúmọ́. Ìwọ kò ní tó ẹ̀pà mi láè, ìwọ ẹni tí a mọ̀ sí…”

“Báwo lo ṣe mọ̀ pé èmi kò ní owó láti san fún ẹ̀pà rẹ?” Ìjàpá dá a lóhùn ráúráú, bí ó ti ń tijú pé òkìkí rẹ̀ ti dé síbẹ̀ ṣáájú rẹ̀.

“Ìwọ? Ìwọ tí o kò ṣe iṣẹ́ kan láti mú owó wá láti ọjọ́ pípẹ́? Jáde kúrò níwájú mi. Èmi kò ní àkókò fún ẹranko ọlẹ́, aláìwúlò bíi tìrẹ,” ó fi ẹ̀gàn sọ.

Ọ̀rọ̀ Iyá-Ẹlẹpà kọlù ú gan-an, pàápàá bí gbogbo àwọn tó wà ní àyíká ti gbọ́ ọ.
“O máa rí i, ẹni tí yóò fi ẹ̀rín parí!” Ìjàpá ronú, bí ó ti ń kúrò ní pápá òjò obìnrin náà lọ sí àwọn mìíràn, láti gbìyànjú oríire rẹ̀. “Ẹnì kan yóò fún mi lówó, èmi yóò sì fi ra ẹ̀pà rẹ. Ìlérí niyẹn!”

Ọ̀pọ̀ pápá òjò ló ń ṣiṣẹ́ lọ́nà kíkún tí ó fa Ifẹ̀kúkàfẹ́ Ìjàpá sí àwọn ọjà wọn, pàápàá oúnjẹ. Èyí tó tún jẹ́ kí ó fani mọ́ra ni pé àwọn oníṣòwò náà dà bí ẹni pé wọ́n jẹ́ oníwà pẹ̀lẹ́ àti aláyọ̀, tí Ìjàpá pinnu láti bẹ gbogbo wọn wò.
“Nígbà tí mo bá ti lọ sódò gbogbo yín, n óò dájú pé mo ti wà ní ipò tó dára,” ó sọ fún ara rẹ̀, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í pè wọ́n lọ́kọ̀ọ̀kan. Àwọn oníṣòwò àti onírà yà á lẹ́nu láti rí i, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í bi í ní ìbéèrè, lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.

“À, Ìjàpá! Kí lo ń ṣe níhìn-ín? Ǹjẹ́ o ń rà nǹkan ni tàbí o ń tà?”
“Ohun gbọ́dọ̀ burú gan-an ní Magunwa, tí ìwọ bá wà níhìn-ín!”
“Kí ló dé tí o ò fi gbìyànjú ọwọ́ rẹ nínú títà nǹkan kan?”
Ìjàpá yára wá ọ̀nà òtítọ́ láti fèsì sí wọn, ó ń da ìtàn mọ́lẹ̀ láti rí àánú wọn.
“Mo wá… pápá òjò kan níbí…” ó parọ́. “Mo fẹ́ tà àwọn òróró òpẹ gan-an,” ó dáhùn, ó sì fi ìwọ́nba òróró òpẹ tí ó kó lọ́nà rẹ̀ hàn wọ́n. “Kí ni nǹkan tí a nílò láti ní pápá òjò kan níbí?”

Kò sí ọ̀kan nínú wọn tí yóò yá a lówó, bí ó tilẹ̀ ṣèlérí láti san án padà fún wọn. Ó tilẹ̀ rọ àwọn oníṣòwò kan láti fún un ní àwọn oúnjẹ tí wọn kò fẹ́, ó sì fi ara rẹ̀ fún iṣẹ́ wọn lọ́wọ́ pààrọ̀ fún oúnjẹ.

Ọ̀pọ̀ àwọn oníṣòwò ṣe aanú fún un, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn kan kan ju oúnjẹ sí i – èso kan tàbí búrẹ́dì díẹ̀ – wọ́n sì ń bá a sọ̀rọ̀ nípa bí òun ṣe lè ṣeé ṣe ara rẹ̀ lọ́lá. Kò sí ẹni tó fún un lówó nítorí ìbẹ̀rù pé wọ́n lè fún un níṣìírí. Èyí ni kò fi Ìjàpá sílẹ̀ láti ronú:

“Ọ̀kan lára àwọn oúnjẹ tí mo fẹ́ràn jùlọ – ẹ̀pà yíyan – èmi kò ní lè tó wo!”

Ìjàpá bínú gan-an. Ó ti rò pé ní báyìí, òun ìbá ti rí ẹnì kan tó yá òun lówó, tí òun ìbá sì ti padà sí pápá òjò Iyá-Ẹlẹpà láti rí ẹnu àti iyalẹ́nu tí yóò bà á lójú tí òun bá fi owó san fún díẹ̀ nínú ẹ̀pà rẹ̀.

Bí ó ti ń rántí ọ̀rọ̀ rírùn tí obìnrin náà sọ fún un, ìbínú rẹ̀ sí i pọ̀ sí i, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí ní ní àwọn èrò ìkà.

Bí ó ti ń bínú sí i, tí ìjákulẹ̀ sì ń pọ̀ sí i lọ́kàn, bẹ́ẹ̀ ló ṣe pinnu láti gbẹ̀san.
“Kò sí ọ̀nà kankan lórí ilẹ̀ ayé yìí tí èmi kò ní fi gbé ẹ̀pà wọ̀nyẹn mì. Tí n kò bá lè rí owó láti rà á, mo gbọ́dọ̀ wá ọ̀nà mìíràn” ó ṣèlérí fún ara rẹ̀.

Láìmọ̀ fún ọ̀pọ̀ ènìyàn, Ìjàpá jẹ́ onílù àti akọrin tó wúni lórí. Àwọn tó mọ̀, máa ń ṣe kàyéfì kí nìdí tí kò fi lè fi ọ̀nà yìí ṣiṣẹ́, dípò kí ó máa rìn kiri lójoojúmọ́, tí ó sì ń ṣe àwọn ìkà.

Orin rẹ̀ ti gbajúmọ̀ láti mú kí àwọn ènìyàn bẹ̀rẹ̀ sí í jó lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, láìka ohunkóhun sí; kò lè díwọ̀, ó ń yíni lọ́kàn, ó sì ń lọ́gọni.

Ní kẹ̀rẹ̀kẹ̀rẹ̀, èrò kan bẹ̀rẹ̀ sí í dá sí i lọ́kàn, ó sì wá Ọkẹ́té (Eku ńlá) tí a mọ̀ fún ọgbọ́n rẹ̀ nínú gbígbẹ̀ ọ̀nà abẹ́lẹ̀.
“Mo fẹ́ kí o ṣe nǹkan kan fún mi, Ọkẹ́té. Mo fẹ́ kí o gbẹ̀ ọ̀nà abẹ́lẹ̀ kan fún mi. Tí o bá lè ṣe é lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, tí o sì ṣe é dáadáa, èmi yóò fún ẹ ní àpò tí ó kún fún òróró òpẹ”, Ìjàpá sọ.
Ní àkókò yẹn, àwọn ẹranko máa ń ran ara wọn lọ́wọ́, wọ́n sì máa ń fi nǹkan san fún ara wọn fún àwọn oore tí wọ́n bá ṣe.

“Ó ti di ohun tí a ṣe tán! Sọ ìkúnkẹ̀dẹ̀ rẹ̀ fún mi”, Ọkẹ́té dáhùn pẹ̀lú ìdùnnú, inú rẹ̀ dùn sí ìfilọ́ náà gan-an. Ṣáájú kí ó tọ́ Ọkẹ́té lọ, Ìjàpá ń ṣe kàyéfì bí òun ṣe lè san án fún iṣẹ́ tí òun ń fẹ́ béèrè lọ́wọ́ rẹ̀, nígbà tí ó wá rántí bí Ọkẹ́té ṣe fẹ́ràn òróró òpẹ gan-an, ohun tí gbogbo ènìyàn mọ̀.

“Àṣejù! Ǹjẹ́ èmi kọ́ ló ṣẹ̀ṣẹ̀ ń sọ fún ara mi láǹáàní àti níjọ́ ṣáájú bí àwọn òróró òpẹ tí ó ṣubú nínú igbó yẹn ṣe lè mú ẹnì kan di ọlọ́rọ̀! O ó rí i, èmi kọ́ ni ẹni náà, ṣùgbọ́n kò le koko jù fún mi láti kó àpò kan tí yóò kún fún òróró òpẹ, tí èmi óò sì fi fún Ọkẹ́té ní pààrọ̀ fún ohun tí mo fẹ́ kí ó ṣe fún mi”, ni Ìjàpá ti ronú.

Ìjàpá mú Ọkẹ́té lọ sí igbó tí ó ti kọjá lọ́nà rẹ̀ sí ọjà Ìdaha, ó sì pàṣẹ fún un láti gbẹ́ ọ̀nà abẹ́lẹ̀ kan láti ìsàlẹ̀ igi ńlá kan ní ẹ̀bá igbó, títí dé pápá òjò Iyá-Ẹlẹpà, ní ẹnu ọ̀nà ọjà – ní ìsàlẹ̀ ibùjókòó rẹ̀.

Ọkẹ́té bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní alẹ́, nígbà tí kò sí ẹnì kan ní àyíká. Ìjàpá náà bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní igbó tí ó kún fún igi òpẹ, ó ń wá àwọn òróró òpẹ tí ó fọn ká àwọn ìpìlẹ̀ igi náà. Kò pẹ́ kí ó tó ní àpò kan tí ó kún.

Ṣáájú ọjọ́ ọjà tí ń bọ̀, ọ̀nà abẹ́lẹ̀ ti ṣe tán, Ọkẹ́té sì mú Ìjàpá lọ rí i ní alẹ́ – láti dán an wò, láti rí i bí òun yóò ṣe lè yọ́ sínú ọjà nípasẹ̀ rẹ̀. Awọn ẹnu méjèèjì ọ̀nà abẹ́lẹ̀ ni a fi ewé gbígbẹ àti àwọn igbó kéékèèké bo, ní ọ̀nà tí yóò fi jọ ara ilẹ̀.

Pápá òjò Iyá-Ẹlẹpà wà nítòsí ẹnu ọ̀nà ọjà, níbi tí igi kan tàbí méjì ti wà, kí ẹnikẹ́ni má baà fura sí ọ̀nà abẹ́lẹ̀ náà.

“Iṣẹ́ dáradára!” Ìjàpá dúpẹ́ lọ́wọ́ Ọkẹ́té, ó sì fi àpò òróró òpẹ náà fún un. Ọkẹ́té, tí ó nífẹ̀ẹ́ sí òróró òpẹ ju ohunkóhun mìíràn lọ, kò béèrè ìbéèrè kankan.

“Ó ti tó bẹ́ẹ̀!” Ìjàpá yìn ara rẹ̀ lọ́hùn-ún. “Nísinsìnyí, ìpele tí ń bọ̀!”

Lálẹ́ ọjọ́ ṣáájú ọjọ́ ọjà tí ń bọ̀, Ìjàpá mú ìlù rẹ̀, ó lọ fi ara pamọ́ sínú ọ̀nà abẹ́lẹ̀ – ní ìsàlẹ̀ pápá òjò Iyá-Ẹlẹpà gan-an, ó sì fi ewé gbígbẹ tí ó jọ àyíká bo ojú rẹ̀.

Ní kùtùkùtù òwúrọ̀ ọjọ́ kejì, ó gbọ́ gbogbo ohun tí ń lọ ní ọjà – lókè ilẹ̀ – láti inú ọ̀nà abẹ́lẹ̀. Kò pẹ́ kí ọjà tó kún fún ìrúkèrúdò, láàrín ìrúkèrúdò àti àdìrìsi àwọn oníjàgídíjàgan tí ń ta ọjà, ẹnì kan lè gbọ́ ti Iyá-Ẹlẹpà:

“Ẹlẹ́pà yíyan ré o! Ẹ wá bà mí rà níbẹ̀!”

Gẹ́gẹ́ bí i ti ọ̀pọ̀ ìgbà, ó ti ṣe ìmúrasílẹ̀ fún yíyan ẹ̀pà rẹ̀, ó gé àgbọn, ó fi sínú abọ́ kan tí ó kún fún omi, ó dáná iná ẹ̀rọ rẹ̀, ó sì da àwọn ẹ̀pà tútù sínú ìkòkò ńlá kan lórí iná.

Nígbà tí ó ṣe tán, ó bẹ̀rẹ̀ sí í yan ẹ̀pà, ó ń dà wọ́n dà wọ́n pẹ̀lú igbakọ (ọpá onígi) rẹ̀ láìdáwọ́ dúró. Láàárín ìṣẹ́jú díẹ̀, òórùn ẹ̀pà náà ti kún sán-án-án láti ọ̀nà jíjìn!

Ìjàpá lè mọ̀ ìgbà tí Iyá-Ẹlẹpà bá ti yan iye ẹ̀pà tí ó pọ̀ tó, níwọ̀n bí ó ti ń gbọ́ tí àwọn ènìyàn ń kóra jọ láti rà á. Òórùn ẹ̀pà náà kún imú rẹ̀. Ó dúró fún ìgbà díẹ̀, ó ń tẹ̀lé àwọn ìgbòkègbodò tí ń lọ lókè.
“Mo lè lu ìlù, kí n sì kọrin nípa ẹ̀pà Iyá-Ẹlẹpà, kí n sì mú un jó.” Ìjàpá ronú, bí ó ti ń bẹ̀rẹ̀ sí í lu ìlù àti kọrin:

Ẹlẹ́pà yi, Ẹlẹ́pà yi              Ẹlẹ́pà yìí
Pẹrẹpẹrẹpeu.                      pẹrẹpẹrẹpeu
Ò bá jó lọ bí Òyọ́ ilé                 Ó bá jó lọ bí Òyọ́ ilé
Pẹrẹpẹrẹpeu.
Ò bá jó lọ bí Ọ̀fà Mọjọ̀
Pẹrẹpẹrẹpeu.
Ǹg bá wò’dí igbá dé ọ́ o             Ǹg bá wò’dí igbá dé ọ́ o
Pẹrẹpẹrẹpeu.
Ẹ̀pà ń pẹrẹpẹrẹpeu
Ẹ̀pà pẹrẹpẹrẹpeu
Ẹ̀pà pẹ̀ú, Ẹ̀pà pẹ̀ú
Pẹrẹpẹrẹpeu.
Ẹ̀pà pẹ̀ú, Ẹ̀pà pẹ̀ú
Pẹrẹpẹrẹpeu.

Ìjàpá tún orin náà kọ, ó ń yí iwọ̀n ohùn àti ìyára rẹ̀ padà, ó ń retí pé yóò fi wọ́n lọ́wọ́.
“Ta ló mọ̀, bóyá èmi lè mú kí Iyá-Ẹlẹpà àti àwọn oníṣòwò yòókù pàdánù òye, kí wọ́n sì jó kúrò ní pápá òjò wọn, ní wíwá ibi tí wọ́n rò pé orin ń ti jáde. Ó yẹ láti gbìyànjú!”

Iyá-Ẹlẹpà gbọ́ ìlù àti orin ẹlẹ́wà̀ nípa ẹ̀pà rẹ̀. Ó fi ẹsẹ̀ rẹ̀ kan ilẹ̀ sí orin náà nígbà tí ó ń da ẹ̀pà tí ó ń yan níwájú rẹ̀. Bí ó ti ń ṣe kàyéfì ibi tí orin ń ti jáde, ó bẹ̀rẹ̀ sí í mì í rẹ̀ láti ọ̀tún sósì, bí ìlù ti ń lágbára sí i, tí orin sì ń dun sí i, bí ó ti ń ṣe àwọn ènìyàn tó wà níwájú rẹ̀.

“Kí ló ń ṣe Iyá-Ẹlẹpà?!” àwọn ènìyàn ń ronú, wọ́n ń rẹ́rìn-ín. Wọ́n ṣe kàyéfì ibi tí orin ń ti jáde àti ẹni tó ń kọrin nípa Iyá-Ẹlẹpà àti ẹ̀pà rẹ̀. Bí ẹni pé ojú mọ̀ ọ́n lójiji, Iyá-Ẹlẹpà fi igbakọ rẹ̀ sílẹ̀, ó dáwọ́ dídi àwọn oníbàárà rẹ̀ dúró, ó sì dìde láti jó, ó ya gbogbo àwọn tó wà ní àyíká lẹ́nu.

Kò pẹ́ kí gbogbo àwọn yòókù tó wà níbẹ̀ tó bẹ̀rẹ̀ sí í darapọ̀ mọ́ ijó náà. Ẹ̀yà!

Bí ìró orin náà ṣe ń yí padà, Iyá-Ẹlẹpà bẹ̀rẹ̀ sí í jó kúrò ní pápá òjò rẹ̀ lọ sí ọ̀nà ẹnu ọjà, àwọn oníbàárà tó wà ní àyíká rẹ̀ sì tẹ̀ lé e.

Ní kẹ̀rẹ̀kẹ̀rẹ̀, àwọn oníṣòwò àti oníbàárà mìíràn ní ipa orin náà lára, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í jó pẹ̀lú – kúrò ní pápá òjò wọn, Iyá-Ẹlẹpà sì ń darí wọn lọ. Wọ́n jó pẹ̀lú gbogbo agbára wọn, wọ́n ń lọ sí ìsàlẹ̀ ọ̀nà, wọ́n fi pápá òjò wọn sílẹ̀, wọ́n ń yí àwọn ọ̀nà ijó wọn padà; wọ́n ń yí káàkiri, wọ́n ń tẹ ara wọn ba ilẹ̀, wọ́n sì ń dìde sí i.

Ìyanu!
Ìjàpá fi ọgbọ́n inú rẹ̀ rí i pé kò sí ewu mọ́, ó sì yọ́ jáde látinú ọ̀nà abẹ́lẹ̀, ó wò ó sọ́tùn-ún sósì, ó sì forí sí pápá òjò Iyá-Ẹlẹpà, ó ń ronú pé: “Ètò mi ti ṣiṣẹ́!” Ó gba gbogbo ẹ̀pà yíyan náà, ó ń lọ sókè àti sódò inú ọ̀nà abẹ́lẹ̀. Kò fẹ́ gba nǹkan lọ́wọ́ àwọn pápá òjò mìíràn.

Lẹ́yìn òòtọ́, àwọn kan nínú àwọn ènìyàn wọ̀nyí ti ṣe oore fún un. “Èmi kò gbọ́dọ̀ jalè mọ́ wọn, àbí bẹ́ẹ̀ kọ́?”
Ṣùgbọ́n, nígbà tí Ìjàpá rí i pé kò sí ewu fún ìgbà pípẹ́ ju bí ó ti rò lọ, ó pinnu lójúkan náà pé, ní ọjọ́ ọjà tí ń bọ̀, òun yóò tún jalè láti àwọn pápá òjò mìíràn pẹ̀lú.

“Lẹ́yìn òòtọ́, èmi kò lè gbé lórí ẹ̀pà yíyan nìkan”, ó fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ fún ara rẹ̀. “Èmi yóò fi díẹ̀ nínú oúnjẹ tí mo bá gbà pamọ́ sínú ọ̀nà abẹ́lẹ̀, èmi yóò sì mú ìyókù lọ sílé. Tí mo bá ń tẹ̀síwájú nínú àfọ̀ǹbẹ̀rẹ̀ oúnjẹ, àwọn wọ̀nyí tí ó ṣe oore fún mi yóò bú mi níkẹyìn, gẹ́gẹ́ bí Iyá-Ẹlẹpà, nítorí náà, dídé ní gbogbo ọjọ́ ọjà láti jalè láti àwọn pápá òjò dára jù.

Ọ̀nà abẹ́lẹ̀ jẹ́ ibi ìpamọ́ tó dára fún oúnjẹ tí mo jalè. Ọkẹ́té yẹn ti ṣe mí ní rere!”

Orin Ìjàpá ní ipa àrà lórí àwọn ènìyàn ní ọjà, pàápàá lórí Iyá-Ẹlẹpà – ẹni tí orin náà ń sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀.

Gbogbo wọn ń tẹ̀síwájú nínú ijó. Láàárín ìgbà díẹ̀, pápá òjò ṣófo, a sì rí àwọn ènìyàn tí ń jó.

Wọ́n jó kúrò ní ọjà lọ sí etí ìlú, wọ́n gba ọ̀dọ̀ ààfin kọjá.

Orin náà ti dáwọ́ dúró tipẹ́tipẹ́ ṣáájú kí àwọn ènìyàn tó tún ara wọn gbà, ṣùgbọ́n kò ṣe pàtàkì nítorí wọ́n ti jó jìnnà tó bẹ́ẹ̀ tí wọn kò fi ní mọ̀.

Ó dà bí ẹni pé a ti fi wọ́n síbi tí wọn kò mọ̀, pẹ̀lú orin tí ń bá a lọ nínú ọpọlọ wọn. Ìjàpá kò lè gbé gbogbo ẹ̀pà tí ó jalè lọ sílé, nítorí náà ó dá ìyókù pamọ́ sí òpin kejì ọ̀nà abẹ́lẹ̀, ó sì bọ́ lọ́nà igbó.

Níbi tí ó jìnnà sí ọjà, ní etí ìlú, Iyá-Ẹlẹpà àti àwọn yòókù níkẹyìn tún ara wọn gbà.

Wọ́n wo ara wọn, itójú sì bà wọ́n.
“Kí ló dé tí a wà níhìn-ín? Kí ló ń ṣe gbogbo wa?” wọ́n ń béèrè pẹ̀lú ìyàlẹ́nu, èyí sì tọ́.

Bí wọ́n ti padà sí ọjà, wọ́n rí i pé a ti jalè ẹ̀pà Iyá-Ẹlẹpà.
“Nítorí èyí ni gbogbo rẹ̀ jẹ́! Nítorí èyí ni a fi ṣe gbogbo wa bí òmùgọ̀!”
“Kí lo máa ṣe, Iyá-Ẹlẹpà?”, wọ́n béèrè pẹ̀lú ìyọ́nú. “Ó dára kí o mú ẹnì kan wá pẹ̀lú rẹ nígbà mìíràn, kí ohun bẹ́ẹ̀ má baà tún ṣẹlẹ̀ – ọ̀rẹ́ kan tí yóò lè ṣe àkíyèsí ohun tí ń lọ.”

Iyá-Ẹlẹpà gba àmọ̀ràn wọn, ó sì béèrè lọ́wọ́ ọ̀rẹ́ rẹ̀ kan láti bá a lọ sí ọjà ní ọjọ́ ọjà tí ń bọ̀.
“Èmi yóò jókòó, èmi yóò sì ṣọ́ra nígbà tí ìwọ bá ń bójú tó àwọn oníbàárà rẹ, kí olè má baà tún wá”, ọ̀rẹ́ náà dámọ̀ràn.
Ní ọjọ́ ọjà tí ń bọ̀, Iyá-Ẹlẹpà lọ sí ọjà pẹ̀lú ọ̀rẹ́ rẹ̀. Ìjàpá ti ṣe ìmúrasílẹ̀ fún àyíká yìí pẹ̀lú, ó sì ń dúró ní òpin ọ̀nà abẹ́lẹ̀, nítòsí ibùjókòó Iyá-Ẹlẹpà – ó ń dúró de ìgbà tí yóò fi yan iye ẹ̀pà tí ó pọ̀ tó.

Fún ìgbà díẹ̀, kò sí ohun tó ṣẹlẹ̀ yàtọ̀ sí ìrúkèrúdò àti àdìrìsi lókè ilẹ̀, àti títà àwọn oníjàgídíjàgan, títí kan ti Iyá-Ẹlẹpà:

“Ẹlẹ́pà yíyan ré o! Ẹ wá bà mí rà níbẹ̀!”

Láàárín ìṣẹ́jú díẹ̀, òórùn ẹ̀pà náà ti kún sán-án-án láti ọ̀nà jíjìn, àwọn ènìyàn sì bẹ̀rẹ̀ sí í rà á. Bí imú rẹ̀ ti kún fún òórùn rẹ̀, Ìjàpá bẹ̀rẹ̀ sí í lu ìlù àti kọrin, lẹ́ẹ̀kan sí i:

Ẹlẹ́pà yi, Ẹlẹ́pà yi              Ẹlẹ́pà yìí
Pẹrẹpẹrẹpeu.                      pẹrẹpẹrẹpeu
Ò bá jó lọ bí Òyọ́ ilé                 Ó bá jó lọ bí Òyọ́ ilé
Pẹrẹpẹrẹpeu.
Ò bá jó lọ bí Ọ̀fà Mọjọ̀
Pẹrẹpẹrẹpeu.
Ǹg bá wò’dí igbá dé ọ́ o             Ǹg bá wò’dí igbá dé ọ́ o
Pẹrẹpẹrẹpeu.
Ẹ̀pà ń pẹrẹpẹrẹpeu
Ẹ̀pà pẹrẹpẹrẹpeu
Ẹ̀pà pẹ̀ú, Ẹ̀pà pẹ̀ú
Pẹrẹpẹrẹpeu.
Ẹ̀pà pẹ̀ú, Ẹ̀pà pẹ̀ú
Pẹrẹpẹrẹpeu.

Lẹ́yìn ìgbà díẹ̀, Ìjàpá tún orin náà kọ, ó ń yí iwọ̀n ohùn àti ìyára rẹ̀ padà, ó ń retí pé yóò fi wọ́n lọ́wọ́.

“Bóyá èyí lè mú kí gbogbo wọn tún jó kúrò ní ọjà lẹ́ẹ̀kan sí i, ní wíwá ibi tí wọ́n rò pé orin ń ti jáde”, ló ronú.

Ní ìbẹ̀rẹ̀, àwọn obìnrin méjèèjì fi ẹsẹ̀ wọ̀n kan ilẹ̀ sí orin náà, ọ̀rẹ́ náà sì ń ṣọ́ra fún olè. Lẹ́yìn náà, wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í mì í ara wọn látòkèlè sí ìsàlẹ̀ sí ìlù náà, bí ìlù ti ń lágbára sí i, Iyá-Ẹlẹpà ló kọ́kọ́ fi igbakọ rẹ̀ sílẹ̀, tí yóò sì bẹ̀rẹ̀ sí í jó.

Ọ̀rẹ́ náà náà dìde láti ṣe bákan náà, ó gbàgbé iṣẹ́ rẹ̀ níbẹ̀, bí ìró orin náà ṣe ń yí padà látòkèlè sí ìsàlẹ̀ àti òdì kejì, àwọn obìnrin méjèèjì bẹ̀rẹ̀ sí í jó kúrò ní ọjà, lọ sí ọ̀dọ̀ ààfin.

Wọ́n dà bí ẹni pé wọn kò ronú nípa ibi tí orin ń ti jáde tàbí ẹni tó ń lu ìlù. Kò pẹ́ kí gbogbo àwọn yòókù tó wà ní ọjà tó darapọ̀ mọ́ ijó náà, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí ní ọjọ́ ọjà tó kọjá.

Ìjàpá yọ́ jáde látinú ọ̀nà abẹ́lẹ̀, ó wò ó sọ́tùn-ún sósì, ó sì forí sí pápá òjò Iyá-Ẹlẹpà, ó jalè ẹ̀pà rẹ̀. Ó tún wá àwọn pápá òjò mìíràn rú, ó sì da díẹ̀ nínú oúnjẹ náà pamọ́ sínú ọ̀nà abẹ́lẹ̀, ó ń lọ sókè àti sódò.

“Lẹ́yìn òòtọ́, ẹ̀pà nìkan kò ní mú mi lọ jìnnà. Mo nílò láti jẹ àwọn nǹkan mìíràn”, ó fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ fún ara rẹ̀ lẹ́ẹ̀kan sí i. “Ohunkóhun tí n kò bá lè gbé lọ sílé, èmi yóò fi pamọ́ sínú ọ̀nà abẹ́lẹ̀.

Lẹ́ẹ̀kan sí i, orin Ìjàpá ní ipa àrà lórí gbogbo àwọn ènìyàn ní ọjà, pàápàá lórí Iyá-Ẹlẹpà.

Gbogbo wọn ń tẹ̀síwájú nínú ijó, kò sì pẹ́ kí ó dà bí ẹni pé wọ́n pàdánù ọpọlọ wọn. Láàárín ìgbà díẹ̀, pápá òjò ṣófo, àti pé gẹ́gẹ́ bí i ọ̀sẹ̀ tó kọjá, àwọn ènìyàn jó kúrò ní ọjà lọ sí etí ìlú, wọ́n gba ọ̀dọ̀ ààfin kọjá.

Nígbà tí Iyá-Ẹlẹpà àti àwọn yòókù tún ara wọn gbà bí i ti tẹ́lẹ̀, wọ́n ti jìnnà sí ọjà – ní etí ìlú – àwọn ènìyàn mìíràn sì ń tò wọ́n lójú. Wọ́n wo ara wọn, itójú sì bà wọ́n lẹ́ẹ̀kan sí i.

Wọ́n padà sí ọjà, wọ́n sì rí i pé kì í ṣe ti Iyá-Ẹlẹpà nìkan ni a ti jalè ẹ̀pà rẹ̀, ṣùgbọ́n àwọn oníṣòwò mìíràn pẹ̀lú.

“Olè náà tún ti ṣiṣẹ́ rẹ̀ lẹ́ẹ̀kan sí i. Kì í ṣe ti Iyá-Ẹlẹpà nìkan ni ó jalè, ṣùgbọ́n ti àwọn oníṣòwò mìíràn pẹ̀lú”, wọ́n ń sọ.

“Ṣùgbọ́n níbo ni ìlù àti orin ń ti ń jáde? Èmi kò rí ẹnì kan”, ọ̀rẹ́ Iyá-Ẹlẹpà béèrè lọ́wọ́ ẹnikẹ́ni ní pàtó, tí ara kò tíì yá gẹ́dẹ́ látinú ìrírí náà.
“Èmi náà kò rí ẹnì kan”, Iyá-Ẹlẹpà sọ.
“Ṣùgbọ́n kì í ṣe iṣẹ́ rẹ niyẹn. Ìdí nìyẹn tí mo fi wà níbẹ̀ ni”, ọ̀rẹ́ náà fi kún un.

“Ohun yìí ti kọjá àlà. Ohun kan ń lọ níbí, ohunkóhun tí ó bá jẹ́, a gbọ́dọ̀ dá a dúró. A óò parẹ́ tí kò bá ṣe bẹ́ẹ̀”, ọ̀kan lára àwọn oníṣòwò sọ.

“A gbọ́dọ̀ pe ìpàdé lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀”, ọ̀kan mìíràn dámọ̀ràn, a sì yan ẹnì kan láti lọ káàkiri ọjà, kí ó sì pe gbogbo àwọn yòókù sí ìpàdé.

Ní ìpàdé náà, wọ́n pinnu pé a gbọ́dọ̀ ròyìn ìṣẹ̀lẹ̀ méjèèjì fún Ọba lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Ní àtijọ́, àwọn Ọba ń kópa pàtàkì nínú ìgbésí ayé ojoojúmọ́ àwọn ọmọ abẹ́ wọn, a máa ń pè wọ́n láti yanjú àwọn ìforígbárí – láìka bí ó tilẹ̀ kéré tàbí kò ṣe pàtàkì tó. A retí pé Ọba lè yanjú àwọn ohun ìjànná kan tí ó dojú kọ àwọn ọmọ abẹ́ rẹ̀.

Ọba ṣe kàyéfì nípa ariwo tí ó ti gbọ́ lẹ́ẹ̀mejì nísinsìnyí, ní àwọn ọ̀sẹ̀ tó tẹ̀ léra, ṣùgbọ́n níwọ̀n bí a kò tíì ròyìn rẹ̀ fún un, kò fi ọkàn sí i.

“Kí ni wọ́n ń sọ pé ‘a ò mọ ohun tí ń ṣe wa’?” Ọba béèrè pẹ̀lú ìyàlẹ́nu. “Báwo ni wọ́n ṣe lè fi kúrò ní pápá òjò wọn jó níwọ̀n bí wọ́n ti gbọ́ ìlù àti orin?

Àìbìkítà tó bẹ́ẹ̀! Bóyá wọ́n rò pé ìdíje ijó ń lọ ní ààfin níhìn-ín, tí ìlù àti orin sì ń ṣe àmì ìbẹ̀rẹ̀ rẹ̀. Bóyá wọ́n tún gbàgbọ́ pé àwọn tí ijó wọn dára jùlọ yóò gba ẹ̀bùn lọ́wọ́ wa”.

“Ṣùgbọ́n wọ́n jó kọjá ààfin, wọn kò sì dáwọ́ dúró títí wọ́n fi fi ara wọn rí ní òpin ìlú, Kabiyesi!”, ọ̀kan lára àwọn olùkọ́bá Ọba tọ́ka sí.
“Bóyá wọ́n rò pé ìdíje náà ń lọ níbẹ̀!” Ọba dáhùn.
“Ó lè jẹ́ idán, Kabiyesi. Bóyá ojú mọ̀ wọ́n lójiji.”
“Kò sí idán kankan níbí, gbà mí gbọ́.

Ǹjẹ́ ọ̀pọ̀ àwọn oníṣòwò wọ̀nyí kì í ṣe obìnrin?” Ọba fẹ́ mọ̀. “Àwọn obìnrin wa máa ń gbàgbé ara wọn nígbà tí wọ́n bá gbọ́ orin, wọ́n sì fẹ́ràn láti fi ọ̀nà ijó wọn tí ó yàtọ̀ hàn, láti díje pẹ̀lú ara wọn. O ò lè dá wọn lẹ́bi. Ọkọ àti ọmọ wọn ń fi àwọn ìbéèrè wọ̀n-ọn-ní lé wọn lọ́wọ́, wọ́n sì nílò ọ̀nà ìtújáde…”

“Ṣùgbọ́n Kabiyesi, àwọn ọkùnrin wà lára wọn”.
“Èyí tó túbọ̀ jẹ́ kó ṣe pàtàkì jù! Lọ́nà àdábáyé, àwọn ọkùnrin lè nífẹ̀ẹ́ sí díẹ̀ lára àwọn obìnrin wọ̀nyí, wọ́n sì lò ó káyéfì láti sún mọ́ wọn, àwọn obìnrin yóò sì kí wọ́n káàbọ̀, ní àyíká ọ̀rọ̀ yìí…”

Kò sí ẹni tó mọ̀ ohun tí yóò sọ síyẹn, nítorí náà gbogbo wọn rẹ́rìn-ín.

“Ó rọrùn gan-an”, Ọba ń bá a lọ. “Èmi yóò rán gbogbo àwọn ọdẹ wa sí ọjà ní ọjọ́ ọjà tí ń bọ̀, láti ṣọ́ gbogbo àyíká. Kò sí ẹni tí yóò da àwọn ọdẹ wa láàmú!”
Àwọn ọdẹ, tí wọ́n jẹ́ alábòójútó àlàáfíà ìlú, tí wọ́n ń lé àwọn olè kúrò, ni Ọba pàṣẹ fún láti lọ sí ọjà pẹ̀lú ohun ìjà wọn ní ọjọ́ ọjà tí ń bọ̀.

“Ẹ rí i dájú pé ẹ ń ṣọ́ra fún olè yìí. Ẹ ṣọ́ àyíká dáadáa. Èmi kò fẹ́ kí wọ́n jalè ohunkóhun lọ́wọ́ àwọn oníṣòwò wọ̀nyí. Tí ìfẹ́ láti jó bá bori wọn, ẹ dá wọn dúró. ẹ bọn sínú afẹ́fẹ́ tó bá pọn dandan.”
“Fi gbogbo rẹ̀ sílẹ̀ fún wa, Kabiyesi.”

Àwọn ọdẹ ni wọ́n kọ́kọ́ dé ibi ìṣẹ̀lẹ̀ ní òwúrọ̀ ọjọ́ ọjà tí ń bọ̀, wọ́n dúró ṣọ́ àyíká àwọn pápá òjò. Ìrúkèrúdò kan, tí ó tóbi ju ti àwọn ọjọ́ tó kọjá lọ, ti kóra jọ láti jẹ́rìí sí mímú olè nípasẹ̀ àwọn ọdẹ tí wọ́n jẹ́ alágbára.

Gbogbo ènìyàn ní àmọ̀dájú pé a ó mú olè náà. Bí ìrúkèrúdò ṣe ń sún mọ́lé, àwọn ọdẹ ń dá wọn dúró. Kò pẹ́ kí Iyá-Ẹlẹpà àti àwọn oníṣòwò mìíràn tó dé, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ojoojúmọ́ wọn – wọ́n ń ṣètò pápá òjò wọn, wọ́n ń ta ọjà. Ti Iyá-Ẹlẹpà:
“Ẹlẹ́pà yíyan ré o! Ẹ wá bà mí rà níbẹ̀!”
ni a lè gbọ́.

Àwọn onírà bẹ̀rẹ̀ sí í dé, fún ìgbà pípẹ́ kan, ohun gbogbo dà bí ẹni pé kò sí ohun tó fẹ́ ṣẹlẹ̀ – ní ìyàlẹ́nu àti ìbànújẹ́ gbogbo ènìyàn.
Ìjàpá ti fi ara pamọ́, ó ń dúró de gbogbo wọn, ó sì ń tẹ̀lé ohun tí ń lọ lókè ilẹ̀. Díẹ̀ lára àwọn ọ̀rọ̀ tí ń lọ lọ́wọ́ ń bọ́ sínú etí rẹ̀:

“Wọ́n fẹ́ mú olè” àti “A óò bọn sínú afẹ́fẹ́!” ó fi ọgbọ́n inú rẹ̀ mọ̀ pé ọ̀pọ̀ ènìyàn ló wà ní àyíká, àti pé ohun mìíràn ń lọ ní ọjọ́ yẹn. Kò ṣe ohunkóhun fún ìgbà pípẹ́, bí ó tilẹ̀ dá a lójú pé Iyá-Ẹlẹpà ti yan iye ẹ̀pà tí ó pọ̀ tó. Ṣùgbọ́n, ẹ̀tàn borí rẹ̀, kò lè kó ara rẹ̀ níjàmbá mọ́, kò sì pẹ́ kí ó tó bẹ̀rẹ̀ sí í lu ìlù àti kọrin:

Iyá-Ẹlẹpà gbọ́ orin náà, gẹ́gẹ́ bí i ti àwọn ìgbà méjì tó kọjá, ó fi pápá òjò rẹ̀ sílẹ̀, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í jó.

Kò pẹ́ kí àwọn mìíràn – oníṣòwò àti oníbàárà tó tẹ̀ lé e. Àwọn ọdẹ, dípò tí wọ́n fi ń bọn sínú afẹ́fẹ́ gẹ́gẹ́ bí wọ́n ti pinnu, wọ́n rí i tí wọ́n ń fi ohun ìjà wọn sílẹ̀, tí wọ́n sì ń tẹ̀ lé àwọn tí ń jó – wọ́n ń jó kúrò ní àwọn ibi ìṣọ́ wọn. Wọ́n dà bí ẹni pé wọn kò ní agbára lórí ara wọn, bí ẹni pé ojú mọ̀ wọ́n lójiji – tí wọ́n gbàgbé pé wọ́n wà níbẹ̀ láti mú “akọrin olè”.

Ìjàpá rí i lẹ́yìn ìgbà díẹ̀ pé kò sí ewu mọ́. Ó tún yọ́ jáde lẹ́ẹ̀kan sí i, ó wò ó sọ́tùn-ún sósì, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í jalè lọ́pọ̀lọpọ̀, ó ń gbé oríṣiríṣi ọjà, pàápàá oúnjẹ.

Nígbà tí àwọn oníṣòwò àti oníbàárà tún ara wọn gbà, wọ́n tún fi ara wọn rí ní etí ìlú – tí ó jìnnà sí ọjà, àti pé àwọn ọdẹ wà lára wọn. Wọn kò lè gba ojú wọn gbọ́:
“Kí ló dé tí ẹ wà níhìn-ín?”
“Níbo ni ohun ìjà yín wà?”
“Ṣe kì í ṣe Ọba ni ó rán yín láti ṣọ́ ọjà?”
“Ǹjẹ́ ẹ̀yin kì í ṣe alábòójútó àlàáfíà ìlú yìí mọ́ – láti lé àwọn olè àti àwọn ọlọ́ṣà kúrò?”
“Èmi máa ń bẹ̀rù yín nígbàkúùgbà tí mo bá rí yín pẹ̀lú ohun ìjà yín. Ṣùgbọ́n nísinsìnyí, èmi kò ní bẹ̀rù mọ́”.
Itójú bà àwọn ọdẹ, ojú sì ti wọ́n, wọn kò sì lè wo ara wọn tàbí ìrúkèrúdò lójú, jẹ́ kí wọ́n fèsì sí ìbéèrè wọn. Wọn kò ní àlàyé fún iṣẹ́ tí wọ́n ṣe. Wọ́n padà sí ọjà láti gba ohun ìjà wọn, wọ́n ń bẹ̀rù ìbínú Ọba. Ní ọjà, a ti tún ra àwọn pápá òjò gbogbo bí i ti tẹ́lẹ̀. 

“Kí ló dé tí ẹ ò lè ṣàlàyé ohun tó ṣẹlẹ̀!” Ọba bú. “Èyí burú gan-an. Àwọn ọdẹ tí ó wà láti dáàbò bo ìlú yìí, tí wọ́n ń hùwà àìtọ́ yìí! Báwo ni ẹnikẹ́ni ṣe lè tún fi yín ṣe ohun pàtàkì mọ́! Ẹ̀yin jẹ́ aláìlèṣe lápapọ̀.”
“Kabiyesi! Dájúdájú èyí fi hàn pé idán ló wà níbí. Ẹnìkẹ́yìn kò lè yanjú ìṣòro yìí fún wa. Bóyá àwọn Ọ̀sanyìn…” ọ̀kan lára àwọn olùkọ́bá Ọba bẹ̀rẹ̀.
Àwọn Ọ̀sanyìn jọ ènìyàn gan-an, ṣùgbọ́n pẹ̀lú agbára àrà àwọn ìwọ̀n (ẹ̀mí) tí wọ́n sì jẹ́ mùkalà nínú yíyanjú àwọn ohun ìjànná. Wọ́n yàtọ̀ ní ìrísí sí ènìyàn nítorí pé láìka ènìyàn sí, wọn kò ní ẹsẹ̀ méjì, wọ́n lè ní ẹsẹ̀ mẹ́wàá tàbí ẹsẹ̀ kan ṣoṣo.
“Ọ̀rọ̀ òdì! Àlàyé àdábáyé gbọ́dọ̀ wà fún èyí. Èmi kò gbàgbọ́ pé idán ni. Lẹ́yìn òòtọ́, a ní àwọn akọrin tó wúni lórí ní ààfin, kò sì sí ẹni tí orin wọn ti mú kí wọ́n gbàgbé ara wọn tí wọ́n sì jó kúrò ní ààfin!” Ọba tẹnu mọ́ ọn.
“Bóyá àwọn ọdẹ pàdánù orí wọn nípa rírí gbogbo àwọn obìnrin tí ń jó, tí wọ́n ń mì í ara wọn lọ́nà ìfàmọ́ra sí orin náà. Ẹ má gbàgbé, ìgbésí ayé àwọn ọdẹ le koko – ìgbà wo ló gbẹ̀yìn tí wọ́n jó?”
Kò sí ẹni tó sọ ohunkóhun. Kò sí àìní láti sọ ohunkóhun. Ẹ̀bi tún jẹ àwọn obìnrin. Ṣùgbọ́n, Ọba mọ̀ dájú nínú ọkàn rẹ̀ pé òun kò lè fi ìwà àwọn ọdẹ náà láre ju ti àwọn ènìyàn ọjà lọ. Ó sì mọ̀ pé ohun kan gbọ́dọ̀ ṣe.
“Bí ó ti wù kí ó rí, a gbọ́dọ̀ wá ìdí ohun tí ń mú kí àwọn ènìyàn jó kúrò ní ọjà.”
Nígbàkúùgbà tí ohun kan bá dojú kọ Ọba títí dé ìwọ̀n yìí, ó máa ń pe ìpàdé, ó sì máa ń pe àwọn ènìyàn láti ọ̀nà jíjìn.
“A gbọ́dọ̀ lo àwọn ọ̀nà mìíràn nínú mímú olè yìí. Ó hàn gbangba pé ẹnì kan ń ṣe wa lọ́ṣẹ́, a sì gbọ́dọ̀ fi ọgbọ́n borí aṣerere yìí. Ẹnikẹ́ni tí ó bá ran wa lọ́wọ́ láti mú olè yìí yóò gba ẹ̀san tó pọ̀”, Ọba bá àwọn ènìyàn rẹ̀ sọ̀rọ̀ lẹ́yìn tí ó ti pè wọ́n sí ìpàdé.
“Ẹ má ṣe dààmú mọ́, Kabiyesi! Èmi yóò ran an lọ́wọ́ láti wá olè oníjàmbá yìí!”, Ọ̀sanyìn Ẹlẹ́sẹ̀kan (ọ̀sanyìn tí ó ní ẹsẹ̀ kan) yọ̀ǹda ara rẹ̀.
“Ìwọ?” Ọba béèrè pẹ̀lú ìyàlẹ́nu, ó ń wo Ọ̀sanyìn náà. “Kí ló jẹ́ kí o rò pé ìwọ tí ẹsẹ̀ rẹ jẹ́ kan ṣoṣo lè ṣe àṣeyọrí níbi tí àwọn mìíràn tí ẹsẹ̀ wọn jẹ́ méjì ti kùnà? Bóyá ọ̀sanyìn tí ó ní ẹsẹ̀ mẹ́ta, mẹ́rin tàbí márùn-ún, ṣùgbọ́n kì í ṣe ìwọ!”
“Èmi yóò mú arúfin yìí, èmi yóò sì mú un wá sí ààfin, Kabiyesi, ẹ dáhùn sí i!” Ọ̀sanyìn Ẹlẹ́sẹ̀kan tẹ̀síwájú.

“Ó dára”, Ọba sọ pẹ̀lú ìfarawọ́. “Kí ló ṣe pàdánù? Ẹ múra láti mú olè ní ọjọ́ ọjà tí ń bọ̀”.
Ní àwọn ọjọ́ tó tẹ̀ lé e, nígbà tí Ọba dá wà ní àdúgbò àwọn èrò ara rẹ̀, ó fura sí i pé gbogbo ènìyàn ti fiyè sí ipa tí orin olè náà ní lára àwọn ènìyàn – bóyá idán ni tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́ – nígbà tí wọ́n yẹ kí wọ́n ṣe ìwádìí nípa ibi tí orin ń ti ń jáde.
“Dájúdájú ohun tí ó dára jù ni láti rán ọ̀kan tàbí méjì nínú àwọn ìránṣẹ́ mi láti ṣàwárí àyíká tó sún mọ́ pápá òjò Iyá-Ẹlẹpà, láti rí ibi tí ìlù àti orin ń ti ń dun? Tí kò bá jẹ́ idán – èmi kò sì gbàgbọ́ fún ìṣẹ́jú kan pé ó jẹ́ idán – níwọ̀n bí olè náà ti gbọ́dọ̀ farahàn láti lè jalè àwọn ọjà, bẹ̀rẹ̀ láti ti Iyá-Ẹlẹpà, nígbà náà ó gbọ́dọ̀ ti fi ara pamọ́ sí àyíká pápá òjò rẹ̀”.
Pẹ̀lú àwọn èrò wọ̀nyí tí ń ṣe é níjà lára, Ọba pe àwọn ìránṣẹ́ rẹ̀ méjì.
“Ẹ lọ sí ọjà, kí ẹ sì ṣàwárí gbogbo àyíká tí ó yí pápá òjò Iyá-Ẹlẹpà ká, títí dé igbó tó wà nítòsí, kí ẹ sì wò ó bóyá ẹ lè rí ohunkóhun. Pápá òjò Iyá-Ẹlẹpà wà nítòsí ẹnu ọ̀nà. Olè náà gbọ́dọ̀ ti fi ara pamọ́ síbẹ̀”.

Àwọn ìránṣẹ́ náà jáde lọ ní ọ̀sán pẹ̀lú ọ̀pá àti màlúù, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í tu àyíká tí Ọba dámọ̀ràn, wọ́n ń wá àwọn àmì. Bí wọ́n ti fẹ́rẹ̀ẹ́ kọ ìwádìí tí kò lópin náà sílẹ̀, ọ̀kan nínú àwọn ìránṣẹ́ kọsẹ̀, ó sì ṣubú lórí ibùgbé ewé kan. Bí ó ti ń tẹ̀ síwájú láti tú ẹsẹ̀ bàtà rẹ̀ kúrò, ó ń yọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ewé àti ẹ̀ka igi kúrò, nígbà náà ló ṣàwárí ẹnu ọ̀nà abẹ́lẹ̀ náà.

Nígbà tí wọ́n wọ inú ọ̀nà abẹ́lẹ̀, àwọn ìránṣẹ́ rí i pé a fi ewé dí ẹnu méjèèjì rẹ̀, ṣùgbọ́n wọ́n tún rí àwọn oúnjẹ, títí kan ẹ̀pà yíyan, tí Ìjàpá fi pamọ́ sínú rẹ̀. Àwọn ìránṣẹ́ yára padà láti lọ ròyìn ìṣàwárí wọn fún Ọba.

“Kò sí àní-àní nípa rẹ̀. Ọ̀nà abẹ́lẹ̀ yìí ni bọ́tìlẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ yìí.

Ọ̀la jẹ́ ọjọ́ ọjà mìíràn. Ẹ lọ síbẹ̀, ẹ̀yin méjèèjì ní kùtùkùtù òwúrọ̀, kí ẹ sì fi ara pamọ́ síbì kan nítòsí.

Ẹ rí i dájú pé ẹ di ohun ìjà yín mú dáadáa”, Ọba sọ fún àwọn ọkùnrin méjèèjì.

Ní òwúrọ̀ ọjọ́ kejì, àwọn ìránṣẹ́ méjèèjì gbé ara wọn sí nítòsí ẹnu ọ̀nà abẹ́lẹ̀ tí ó wà ní ti Iyá-Ẹlẹpà, lẹ́yìn àwọn igi, pẹ̀lú ọ̀pá wúwú tí wọ́n di mú, wọ́n sì fi ara pamọ́ dáadáa kúrò lójú àwọn ènìyàn.

Ní ibòmíì, tí ó tún pamọ́ dáadáa kúrò lójú àwọn ènìyàn, lẹ́yìn igi kan, ni Ọ̀sanyìn Ẹlẹ́sẹ̀kan wà, pẹ̀lú irin mũ tí ó mú, tí ó sì pọ́n.

Ó ti dáná kan, ó sì ti fi irin mũ rẹ̀ sínú iná, irin náà gbóná gan-an, òpin rẹ̀ sì ń yọnná.

Lẹ́yìn ìgbà díẹ̀, àwọn oníṣòwò bẹ̀rẹ̀ sí í dé, títí kan Iyá-Ẹlẹpà – láti ṣètò pápá òjò wọn, kò sì pẹ́ kí ọjà tó kún fún ìrúkèrúdò. Gẹ́gẹ́ bí i ti ọ̀pọ̀ ìgbà, ẹnì kan lè gbọ́ tí àwọn oníjàgídíjàgan ń ta ọjà, àti ti Iyá-Ẹlẹpà tí ń sọ pé:
“Ẹlẹ́pà yíyan ré o! Ẹ wá bà mí rà níbẹ̀!”
lẹ́yìn tí ó ti ṣe gbogbo ohun tí ó máa ń ṣe fún yíyan ẹ̀pà rẹ̀. Kò pẹ́ kí òórùn ẹ̀pà dídùn náà tó kún sán-án-án.

Ọjà kún fún àwọn ènìyàn – àwọn oníṣòwò àti oníbàárà, àti àwọn olùwò tí wọ́n kóra jọ láti jẹ́rìí sí ìgbìyànjú mìíràn láti mú olè. Kò sí àwọn ọdẹ tí wọ́n wà láti ṣàkóso ìrúkèrúdò, ṣùgbọ́n, ó ṣeun, ìrúkèrúdò náà kò burú.

Ìjàpá, tí ó ti fi ara pamọ́ sínú ọ̀nà abẹ́lẹ̀, ní ìsàlẹ̀ ibùjókòó Iyá-Ẹlẹpà, ń tẹ̀tí sí ohun tí ń lọ lókè ilẹ̀, gẹ́gẹ́ bí i ti ọ̀pọ̀ ìgbà. Lẹ́yìn tí ó ti fún Iyá-Ẹlẹpà àkókò tí ó tọ́ láti fi yan iye ẹ̀pà tí ó pọ̀ tó, ó bẹ̀rẹ̀ sí í lu ìlù àti kọrin, kò mọ̀ nípa ohun tí ń dúró dè é.

Nígbà tí ìdákẹ́jẹ́ bà láyíká, Ìjàpá yọ́ jáde, ó wò ó sọ́tùn-ún sósì gẹ́gẹ́ bí i ti ọ̀pọ̀ ìgbà, ó múra láti jalè àwọn pápá òjò – ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ti Iyá-Ẹlẹpà. Lójijì, ó gbàgbé àyíká rẹ̀ pátápátá. Ojú rẹ̀ ń yọ́nú sí ẹ̀pà yíyan náà, òórùn rẹ̀ sì ń wọ imú rẹ̀.

Ó bẹ̀rẹ̀ sí í sún mọ́ ẹ̀pà náà – títí tí ó fi ní ìmọ̀lára ohun tó le koko, tó ń fà ségesège, tó ń jó, tó sì ń gún un ní imú.

Ọ̀sanyìn Ẹlẹ́sẹ̀kan ti yọ irin mũ rẹ̀ tó gbóná jáde látinú iná, láìmọ fún Ìjàpá, ó sì fi gún un ní imú. Ìjàpá kígbe, ó ń yí ara rẹ̀ ká nínú ìrora.

“Mo ti mú ẹ!” Ọ̀sanyìn Ẹlẹ́sẹ̀kan sọ. Ó yọ irin náà kúrò, ó sì múra láti fi lu ù lẹ́ẹ̀kan sí i – ní àkókò yìí, ó fojú sí ẹ̀yìn Ìjàpá. Bí ó ti ń lù ú, àwọn ìránṣẹ́ méjèèjì, tí wọ́n ti gbọ́ orin náà ṣùgbọ́n tí kò ṣe wọ́n lójú, nítorí wọ́n ti múra dáadáa, jáde sáwọ̀ pẹ̀lú ọ̀pá wúwú wọn, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í fi lu Ìjàpá ní ẹ̀yìn, wọ́n fi lulẹ̀.

Ìjàpá, ẹranko tí ara rẹ̀ rọ̀ bí i ti alángbá tàbí ọ̀pọ̀lọ́, tí kò ní ìkarahun láti dáàbò bò ó, bẹ̀rẹ̀ sí í pariwo àti kígbe nínú ìrora. Kò ní agbára láti gbèjà ara rẹ̀ rárá.
“Nítorí náà, ìwọ ló ń da gbogbo ẹ̀tàn wọ̀nyí. Lọ sí ààfin!” Ọ̀sanyìn Ẹlẹ́sẹ̀kan pàṣẹ fún un.

“Jọ̀wọ́…Jọ̀wọ́, ẹ má pa mí…”, ó rọ àwọn ọ̀tá rẹ̀, ṣùgbọ́n wọn kò fi í sílẹ̀.
“Ọ̀sanyìn Ẹlẹ́sẹ̀kan, ẹrú rẹ ni mí!”
Ọ̀sanyìn Ẹlẹ́sẹ̀kan gbé Ìjàpá sókè pẹ̀lú ohun ìjà rẹ̀, ó ń rìn lọ sí ààfin, àwọn ìránṣẹ́ méjèèjì sì ń tẹ̀ lé e. Bí wọ́n ti ń lọ sí ààfin, wọ́n mú ìyanu àwọn arìnrìn-àjò, kò sì pẹ́ tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn fi ń tẹ̀ lé wọn, títí kan àwọn ọmọdé tí wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í sọ òkúta sí Ìjàpá, wọ́n ń kígbe:
“Olè! Olè!”

Nígbà tí wọ́n dé ààfin, Ìjàpá ti wà nínú ipò burúkú, ó ń sunkún kíki, ó ń pariwo, ó sì ń ṣàpọn. Ẹ̀yìn rẹ̀ ti bà jẹ́ gan-an, ó sì ṣeé ṣe kí ó lè rìn – ìrísí tí ó ṣàánú.

“Èmi kò lè kojú irú èyí mọ́ lọ́jọ́ iwájú. Ìbáṣe pé mo ní ohun kan tí ó le tó lè fi bo ẹ̀yìn mi, láti dáàbò bò mí lọ́wọ́ ìrora yìí – mo nílò…ìkarahun líle? Ìjàpá ń ronú.”

Ní ìmúṣẹ ìlérí rẹ̀, Ọ̀sanyìn Ẹlẹ́sẹ̀kan gba ìyìn púpọ̀ àti ẹ̀bùn ńlá lọ́wọ́ Ọba, kò sì pẹ́ tí ó fi kúrò ní ààfin.

“Èmi kò gba ojú mi gbọ́! Nítorí náà, ìwọ ni, Ìjàpá, tí o ń dá ìjàm̀bá, tí o ń lu ìlù, tí o sì ń kọrin láti fa àwọn ènìyàn kúrò ní pápá òjò wọn”, Ọba sọ fún Ìjàpá tí ìrora ń jẹ, tí ó sì rẹ̀wẹ̀sì, tí kò lè dúró gbangba nínú ìgbẹ́jọ́ rẹ̀.

“Ìwọ ti hùwà burúkú gan-an, o kì í ṣe ti Iyá-Ẹlẹpà nìkan ni o jalè ẹ̀pà rẹ̀, ṣùgbọ́n àwọn nǹkan mìíràn láti àwọn pápá òjò pẹ̀lú”.

Ìjàpá tẹrí ba, kò lè sọ ọ̀rọ̀ kan ṣoṣo.

“Kabiyesi!” Ìjàpá bẹ̀rẹ̀, ó ń gbìyànjú láti sọ̀rọ̀. “Àánú! A ti dá ẹjọ́ mi tán… ẹ wo gbogbo ọgbẹ́ tí ó wà lára mi” ó kérora. “Mo ṣèlérí fún Kabiyesi pé èmi yóò fi ọgbọ́n ìlù àti orin mi ṣe ohun tí ó dára jù. Èmi kò ní fi orin mi tàn ènìyàn jẹ mọ́, àkàkí àkànṣe láti fún wọn lálejò”.

Etí Ọba gbọ́ nígbà tí Ìjàpá mẹ́nu kan orin rẹ̀. Ó ronú nípa ọ̀rọ̀ náà fún ìgbà díẹ̀, gbogbo ààfin àti Ìjàpá ń dúró.

Níkẹyìn, ó sọ:
“Èmi yóò gba ẹbẹ̀ rẹ, Ìjàpá. Wọn kò ní ṣe ọ́ lára mọ́, níwọ̀n bí o ti jìyà tó.”
Ìyàlẹ́nu kọ gbogbo ààfin, ìdẹ́rùba sì bà wọ́n, ṣùgbọ́n Ìjàpá ń fi orí ṣìn.
“Ẹ ṣéun, Kabiyesi!” Ìjàpá fi kún un, tí ó ṣì ń gbìyànjú láti rí ọ̀rọ̀ sọ láàrín ìrora.
“Nípa ọgbọ́n ìlù àti orin tí o ń ṣe fọ́hùn rẹ̀,” Ọba ń bá a lọ, “Dájúdájú wọn kò lè dọ́gba pẹ̀lú ti àwọn akọrin ilé mi, tí orin wọn máa ń ní ipa lára gbogbo àwọn tí ó bá gbọ́, tí ó sì máa ń mú kí àwọn tí kò fẹ́ràn ijó paapaa jó. Ó ń yíni lọ́kàn, ó sì ń lọ́gọni…”

“Pẹ̀lú ọ̀wọ̀, ọgbọ́n ìlù àti orin mi jẹ́ àrà. Orin mi kì í mú kí àwọn tí kò fẹ́ràn ijó jó, ṣùgbọ́n ó tún mú kí àwọn ènìyàn jó lọ. Ǹjẹ́ a lè sọ bákan náà fún àwọn akọrin rẹ?” ó fi ìgboyà kún un.
“Ọ̀rọ̀ òdì!” Ọba kígbe. “Ṣé o gbàgbọ́ gan-an pé àwọn ènìyàn wọ̀nyẹn jó lọ nítorí orin rẹ? Àlàyé àdábáyé wà fún ìwà wọn, jẹ́ kí n ṣe é dá ọ lójú. Kò sí orin kan lórí ilẹ̀ ayé yìí tí ó lè ní irú ipa bẹ́ẹ̀ lórí ẹlòmíràn!”

“Mo lè ṣe é dá Kabiyesi lójú pé tí wọ́n bá pè mí láti lu ìlù àti kọrin níhìn-ín, ìwọ, Kabiyesi àti àwọn olùkọ́bá rẹ yóò hùwà kan náà sí orin náà bí àwọn ènìyàn ọjà. Ẹ̀yin yóò jó kúrò ní ààfin”, Ìjàpá fi ìgboyà sọ, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé sísọ̀rọ̀ ṣì le koko fún un.
“Tí a kò tíì ṣe bẹ́ẹ̀ títí di ìsinsìnyí sí orin àwọn ògbógi ní ilẹ̀, kí nìdí tí a fi máa ṣe bẹ́ẹ̀ sí tìrẹ? Mo ti sọ fún ẹ pé a ti mọ̀ pẹ̀lú orin ìdíwọ̀n, orin àpọ́nlé ní gbogbo ìgbà ní ààfin. Àwọn ènìyàn ọjà yẹn, àti àwọn ọdẹ pàápàá, kò mọ̀ nípa rẹ̀ dájú”, Ọba tẹnu mọ́ ọn, kí ó tó mọ̀ pé òun ń sọ pé:

“Ẹnikẹ́ni tí orin rẹ̀ bá mú kí a jó kúrò ní ààfin yóò gba ẹ̀san tí ó pọ̀ – wọn yóò fún un lówó àti ẹ̀bùn tí iyebíye.”
“Èmi kò rò pé ó yẹ kí a ṣe irú ìlérí bẹ́ẹ̀, Kabiyesi!”, ọ̀kan lára àwọn olùdámọ̀ràn Ọba tó wà níbẹ̀ fèsì lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, ẹ̀rù bà á. “Ẹ ronú nípa gbogbo àwọn tí ti jó lọ. Ohun kan náà lè ṣẹlẹ̀ níhìn-ín. Mo sọ fún yín pé idán ni…”.

Ṣùgbọ́n, ọ̀pọlọ rẹ̀ ti kún fọnú fẹ́ láti mọ̀ nípa ohun tí Ìjàpá ń sọ nípa orin rẹ̀.
“Ọ̀rọ̀ òdì! Ẹ̀yin ń ṣàníyàn jù! Mo ti ṣe ìlérí náà, èmi yóò sì dúró lé e lórí. Idán ló ń ṣe! Yóò jẹ́ iṣẹ́ àgbàyanu tí irú ohun bẹ́ẹ̀ bá ṣẹlẹ̀ níhìn-ín, èmi kò sì gbàgbọ́ nínú iṣẹ́ àgbàyanu!”

Bí Ọba ti ń sọ̀rọ̀, Ìjàpá, tí ìrora ṣì ń jẹ, tún ronú nípa rírí ìkarahun líle láti fi bo ẹ̀yìn rẹ̀, nígbà tí èrò kan wọ ọ́ lọ́kàn lójijì.

“Kì yóò jẹ́ iṣẹ́ àgbàyanu, Kabiyesi! A lè ṣe é lọ́nà rọrùn! Gbogbo ohun tí mo nílò ni ìlù mi tí ó wà nínú ọ̀nà abẹ́lẹ̀, ní ìsàlẹ̀ pápá òjò Iyá-Ẹlẹpà”, ó fi ìgboyà dámọ̀ràn.

“Ẹ̀dá yìí ní ìgboyà ara rẹ̀. Yóò dára láti rí i tí yóò fi kùnà!” Ọba ń ronú.
“Ó dára, Ìjàpá. A kì ọ́ láti dúró síbí kí o sì mú ara rẹ lára. Ní àkókò yìí, èmi yóò rán ẹnì kan láti gba ìlù náà, a ó sì rí i! O lè fi iṣẹ́ àrà rẹ hàn!”

Lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, Ọba rán ẹnì kan sí ọjà níbi tí ìròyìn mímú Ìjàpá ti tàn kálẹ̀, tí ó sì jẹ́ ọ̀rọ̀ gbogbo ènìyàn. Wọ́n gbé Ìjàpá sí yàrá kan nínú àgbàlá ààfin, wọ́n fún un lóúnjẹ àti ohun mímu, lẹ́yìn náà, wọ́n sì tún ìlù rẹ̀ fún un. Lẹ́yìn tí wọ́n ti tójú àwọn ọgbẹ́ rẹ̀, wọ́n jẹ́ kí ó rìn kiri nínú àgbàlá láìdíwọ̀, inú rẹ̀ sì dùn gan-an. Ó rántí láìpẹ́ yìí, tí ó kọjá lọ́dọ̀ ààfin fún ìgbà àkọ́kọ́, tí ó ń ronú nípa lílo ọjọ́ kan ṣoṣo níbẹ̀ pẹ̀lú àlá!

“Ǹjẹ́ mo wà níhìn-ín gan-an – ní ààfin yìí – tí wọ́n sì ń tò mí bí ọba, kì í ṣe fún ọjọ́ kan ṣoṣo pàápàá!?” ó béèrè lọ́wọ́ ara rẹ̀.

Kì í ṣe Ìjàpá nìkan ló ń béèrè ìbéèrè yìí. Gbogbo ènìyàn ní ààfin kò lè gba iṣẹ́ àánú tí Ọba fi hàn sí Ìjàpá gbọ́, èyí tí wọ́n parí pé ó jẹ́ nítorí àníyàn tí Ọba ní nípa orin Ìjàpá, àti fífẹ́ fi hàn pé Ìjàpá ṣàṣìṣe.

Ṣùgbọ́n, lẹ́yìn àwọn ọjọ́ díẹ̀, Ọba ti gbàgbé Ìjàpá àti àwọn ìṣọ́fọ́ rẹ̀ – ọ̀pọ̀ àwọn nǹkan mìíràn ló ń lọ ní ààfin tí ń gba àkókò àti ọkàn rẹ̀.

Nítorí náà, nígbà tí òun àti àwọn olùkọ́bá rẹ̀ gbọ́ ìlù àti orin ní ìrọ̀lẹ́ ọjọ́ kan, wọ́n fi ẹsẹ̀ wọn kan ilẹ̀ sí orin náà, lẹ́yìn náà wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í mì í ara wọn látòkèlè sí ìsàlẹ̀. Èyí kì í ṣe ohun tí kò ṣeé ṣe ní ààfin nítorí àwọn akọrin máa ń wà níbẹ̀ nígbàkúùgbà.

Bí orin náà ti ń dun sí i tí ìlù sì ń lágbára sí i, wọ́n fi ohunkóhun tí wọ́n ń ṣe sílẹ̀, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í jó lọ́nà tí ó tọ́. Bí ìró orin náà ṣe ń yí padà – láti sókè sí ìsàlẹ̀ àti òdì kejì – Ọba ni ẹni àkọ́kọ́ tí ó jó kúrò ní ààfin. Àwọn olùkọ́bá rẹ̀ tẹ̀ lé e bí ẹni pé ojú mọ̀ wọ́n lójiji. Gbogbo wọn jó lọ sí òpópónà, lẹ́yìn ìgbà díẹ̀, adé Ọba ṣubú láti orí rẹ̀.

Kí wọ́n tó dé etí ìlú, tí wọ́n sì ṣàkíyèsí gbogbo ènìyàn tí ń tò wọ́n lójú, tí ń fi ọ̀wọ́ tọ́ka sí wọn, tí wọ́n sì ń rẹ́rìn-ín sí wọn, ni wọ́n tún ara wọn gbà.

“Kí ló dé tí a wà níhìn-ín?” Ọba béèrè, ó ń wo àyíká rẹ̀. “Kí ló ṣẹlẹ̀ sí wa?”
“A ò mọ̀, Kabiyesi!”
“Ìlù náà, orin náà… Kò lè jẹ́… Ìjàpá ni!” Ọba kígbe.
“Arúfin náà ti fi gbogbo wa ṣe òmùgọ̀, Kabiyesi!” ọ̀kan lára àwọn olùkọ́bá sọ.

“Ẹ jẹ́ kí a padà sí ààfin lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀”, Ọba pàṣẹ, ó ń ronú lọ́hùn-ún bí “Báwo ni èmi yóò ṣe gbé ojú mi sókè lẹ́yìn èyí?”
Nígbà tí wọ́n dé ààfin, Ọba bínú láti mọ̀ pé Ìjàpá ni ó fa ìlù àti orin náà.

Ẹni tí a mọ̀ fún yíyanjú àwọn ohun ìjànná tí ó dojú kọ àwọn ọmọ abẹ́ rẹ̀, ní báyìí ti dojú kọ òun fúnra rẹ̀.

“Ìjàpá, mo béèrè àlàyé”, ó bú.
Ìjàpá bẹ̀rù lójijì pé Ọba lè yí ọkàn rẹ̀ padà nípa ẹ̀bùn tí ó ṣèlérí fún ẹnikẹ́ni tí ó bá lè ṣe ohun tí òun ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe.

Ó yára wá àlàyé nínú ọpọlọ rẹ̀.
“Kabiyesi! Èmi lè yanjú ohun ìjànná yìí fún yín. Mo rí ẹnì kan tí ń lu ìlù àti kọrin nígbà kan, orin rẹ̀ sì gbà mí lọ́kàn. Ó jẹ́ ohun àpọ́nlé, ó ń yíni lọ́kàn… Akọrin náà ní ọ̀nà àrà tí yóò fi fi ọwọ́ kan ohun èlò bí ẹni pé ó ń fọwọ́ rọ̀ ọ́, àti ọ̀nà tí yóò fi tẹjú mọ́ ohun tí ń ṣe bí ó ti ń lu ìlù àti kọrin.

Ó dà bí ẹni pé ojú mọ̀ ọ́n lójiji. Lójijì, àwọn ènìyàn bẹ̀rẹ̀ sí í jó!”.
Ọba àti àwọn olùkọ́bá rẹ̀ tẹ́tí sí Ìjàpá lọ́nà àfiyèsí, ṣùgbọ́n wọn kò sọ ohunkóhun. Ìjàpá bá a lọ.
“Mo tún ṣe àkíyèsí rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan lẹ́yìn náà, mo sì ń ṣe àdánwò àwọn ọgbọ́n rẹ̀. Kabiyesi, ẹ sọ pé orin àwọn akọrin ilé yín jẹ́ àpọ́nlé ní ọ̀nà kan náà; èyí mú kí ó dá mi lójú pé wọ́n ń lò ó ní àwọn ọgbọ́n kan náà. Bí ó tilẹ̀ rí bẹ́ẹ̀, láti fi Iyá-Ẹlẹpà mọ́lẹ̀ kúrò ní pápá òjò rẹ̀, mo ṣe ètò kan, mo ní ìrètí pé yóò ṣiṣẹ́, mo sì ní oríire pé ó ṣiṣẹ́”.
Ìjàpá tẹ̀síwájú láti ṣàlàyé ètò rẹ̀ nípa kíkọrin nípa Iyá-Ẹlẹpà, àti bí ó ṣe ń yí iwọ̀n ohùn orin náà padà – láti sókè sí ìsàlẹ̀ àti òdì kejì – ó ní ìrètí pé yóò fi kún un ní àrà, yóò sì mú kí àwọn ènìyàn ṣe kàyéfì ibi tí orin ń ti ń jáde, tí yóò sì fojú ìrètí mú wọn láti jó kúrò ní wíwá orin náà.

“Mo ní òótọ́, èmi kò lè ṣàlàyé bí ó ṣe ṣiṣẹ́ – kì í ṣe lórí Iyá-Ẹlẹpà nìkan, ṣùgbọ́n lórí àwọn mìíràn, títí kan Kabiyesi àti àwọn olùkọ́bá rẹ. Mo tọrọ àforíjì fún ohun tí mo tún ṣe yìí”.

Ọba ronú nípa àlàyé Ìjàpá, èyí tí ṣì dojú kọ ọ́n, ṣùgbọ́n tí ó tún wú u lórí.
“Àwọn ohun kan wà tí a kò lè lóye pátápátá”, ó sọ. “Ní ọjọ́ kejì, mo ṣèlérí láti fúnni lówó àti ẹ̀bùn iyebíye fún ẹnikẹ́ni tí orin rẹ̀ bá lè mú kí a jó kúrò ní ààfin. Mo dúró lé gbogbo ọ̀rọ̀ tí mo sọ, èmi yóò sì mú ìlérí mi ṣẹ.

Ṣùgbọ́n, mo gbọ́dọ̀ sọ fún ọ, Ìjàpá, pé o kò yẹ láti jẹ òmìnira kúrò lọ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ tí o dá – jíjàlè ní ọjà. Èmi yóò rán ìránṣẹ́ sí Ọba ìlú rẹ, kí ó lè jẹ́ kí ó mọ̀ nípa gbogbo ìwà burúkú rẹ, èmi yóò sì gbà á nímọ̀ràn pé kí ó lé ọ kúrò ní Magunwa. O tún gbọ́dọ̀ má ṣe fi ojú rẹ hàn ní Idaho mọ́!”

Ìjàpá kúrò lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí a ti fún un lówó àti ẹ̀bùn iyebíye, ó bẹ̀rù pé Ọba lè yí ọkàn rẹ̀ padà.

Nígbà tí Ìjàpá padà sí Magunwa, lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ni ó fi èrò tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ wọ́ ọ́ lọ́kàn lẹ́yìn tí ó farapa ṣiṣẹ́.

Ó ta àwọn ẹ̀bùn iyebíye tí ó gbà lọ́wọ́ Ọba Ìdaha, ó sì fi owó náà kún owó tí a fún un. Ó lọ ra ìkarahun líle kan pẹ̀lú owó náà, ó sì fi bo ẹ̀yìn rẹ̀ kí wọ́n tó lé e kúrò ní Magunwa. Ìkarahun náà lẹ̀ mọ́ ọn lọ́nà àrà.

“Látìsinsìnyí lọ, èmi yóò wà láìséwu kúrò lọ́wọ́ ìkọlù tàbí ohun tí ó mú pẹ̀lú ìkarahun yìí léhìn mi. Yóò dáàbò bò mí lọ́wọ́ àwọn ọ̀tá mi. Kò sí ẹni tí ó lè borí mí mọ́”, ó ṣèlérí fún ara rẹ̀. “Èmi yóò tún ṣiṣẹ́ kí ẹnikẹ́ni má baà tún bú mi mọ́, gẹ́gẹ́ bí Iyá-Ẹlẹpà ti ṣe…Bẹ́ẹ̀ ni, iṣẹ́ àgbẹ̀ yóò dùn, mo sì ní owó láti ra oko”, ó pinnu.

Báyìí ni Ìjàpá ṣe rí ìkarahun rẹ̀ gbà. Látìgbà náà lọ, ìkarahun líle yìí máa ń wà lẹ́yìn rẹ̀ nígbàkúùgbà.

Nígbàkúùgbà tí ó bá bẹ̀rù ìkọlù, ó máa ń fa orí rẹ̀, ọwọ́ rẹ̀, àti ẹsẹ̀ rẹ̀ sínú ìkarahun náà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.

✤ Òpin · Bí Ìjàpá ṣe rí ìkarahun rẹ̀ gbà ✤