How tortoise ijapa cracked his shell

Lẹ́yìn ìgbà díẹ̀, Erin fi ẹnu rẹ̀ sórí Kiniun (Ọba nínú ìjọba ẹranko) láti pe ìpàdé pàjáwìrì láti rí ojútùú sí ìṣòro yìí. Erin mọ̀ pé Kiniun, bíi ti àwọn Kiniun mìíràn ní ibòmíì, ní àṣà jíjẹ àwọn ẹranko mìíràn – pàápàá àwọn kéékèèkéé – nígbàkúùgbà tí ó bá wù ú. Erin ti ń kìlọ̀ fún un pé kí ó jáwọ́ nínú àṣà burúkú yìí, kódà kí ìyàngbẹ tó bẹ̀rẹ̀. Erin nífẹ̀ẹ́ àwọn ẹranko mìíràn, ó sì ń dáàbò bo wọn, àwọn ẹranko mìíràn sì kà á sí Ọba wọn tòótọ́. Wọn ò yan Erin ní Ọba nítorí pé wọ́n bẹ̀rù ohun tí Kiniun lè ṣe sí wọn; Kiniun jẹ́ ẹhànnà gan-an. Wọ́n tún rò pé nígbà tí Kiniun bá di ọba, àṣà burúkú rẹ̀ ti jíjẹ àwọn ẹranko yóò dáwọ́ dúró.

“Dájúdájú kò lè ń jẹ wá nígbàkúùgbà tí ó bá wù ú. Bí bẹ́ẹ̀ kọ́, bí Ọba, kò ní sí ẹnì kankan tí yóò kù láti ṣe àkóso!” wọ́n rò.

Wọ́n ṣàṣíṣe, dájúdájú. Kiniun ń bá iṣẹ́ rẹ̀ lọ, èyí sì ń bà wọ́n jẹ́, ó sì ń kó ìjákulẹ̀ bá wọn. Ṣùgbọ́n nísinsìnyí tí ìyàngbẹ ti wà, Kiniun mọ̀ pé ó gbọ́dọ̀ fìfojúrere rìn; ó mọ ohun tí ó lè ṣẹlẹ̀ bí ó bá ń bá a lọ báyìí, ó sì ti ń sọ fún ara rẹ̀:

“Ó dára kí n má ṣe fi àǹfààní yìí rù wọ́n, bóyá èmi ni Ọba tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́, nígbà tí àwọn ẹranko mìíràn bíi Erin wà, tí wọ́n tóbi, tí wọ́n sì ní agbára bí èmi, tí wọ́n lè ti yàn ní Ọba, tí wọ́n sì lè yọ mí lẹ́nu iṣẹ́. Erin nìkan lè kọlù mí pẹ̀lú ẹnu rẹ̀ wíwú àti ẹsẹ̀ rẹ̀ Ńlá!”

Àwọn ẹranko ṣe tán láti ran ara wọn lọ́wọ́ ṣùgbọ́n wọ́n tún ṣe tán láti bá ara wọn jà nígbà tí ó bá pọn dandan.

Kiniun gbà láti pe ìpàdé ṣùgbọ́n ó pinnu láti rí ọ̀nà láti fi ṣe àǹfààní fún ara rẹ̀ jù lọ. Níbi ìpàdé tí wọ́n ṣe ní àárín igbó, àwọn aṣojú gbogbo ẹranko wà – ńlá àti kékeré, pẹ̀lú Ẹkun, Amọtẹkun, Ẹgbin/Igala, Ẹfon, Agbanrere, Ehoro, Ikooko, Kọlọkọlọ – láti jíròrò ìṣòro náà.

“Bóyá mo lè rí àwọn nínú àwọn ẹranko ńlá, tí kì í bá ṣe Erin, láti wà pẹ̀lú mi, kí wọ́n rí i lójú tèmi – pé a kò lè gbà gbogbo wa là lọ́wọ́ ìyàngbẹ. Díẹ̀ lára wa lè kú, nítorí náà kí ló dé tí a ò fi lè…” Kiniun ń rò.

“Àwọn ọmọ ọba mi, wọ́n pe yín síbí kí a lè jọ ro òfin, kí a sì rí ojútùú láti kojú ìyàngbẹ yìí”, Kiniun bẹ̀rẹ̀. “Bí bẹ́ẹ̀ kọ́, gbogbo wa ni yóò parun láyé. A kò fẹ́ bẹ́ẹ̀, àbí bẹ́ẹ̀ kọ́? Nítorí náà, a gbọ́dọ̀ gbìyànjú láti gba àwọn kan là. Ìyẹn yóò sàn ju pé kí gbogbo wa parun, àbí bẹ́ẹ̀ kọ́?”

Kiniun wo àyíká rẹ̀ ó sì rí àwọn ẹranko kan tí wọ́n ń fi orí ṣe. Ó bá a lọ pẹ̀lú ìgboyà:

“Mo gbàgbọ́ pé àwọn ẹranko kéékèèkéé àti aláìlágbára yóò ní ìṣòro púpọ̀ láti là á já nínú ìyàngbẹ ju àwọn ńlá àti alágbára lọ. Nítorí náà, mo dábàá pé kí a fi àwọn ẹranko kéékèèkéé rúbọ fún oúnjẹ. Báyìí, oúnjẹ yóò pọ̀ sí i – ó kéré tán fún ìgbà díẹ̀. Mo dá mi lójú pé Ẹkun, Amọtẹkun, àti Ikooko tí ó wà níbí yóò fọwọ́ sowọ́ pọ̀ pẹ̀lú mi…”

Ṣáájú kí Ẹkun, Amọtẹkun àti Ikooko, tàbí àwọn ẹranko mìíràn tó wà níbẹ̀ tó lè sọ ohunkóhun, àwọn ẹranko kéékèèkéé kan fèsì sí ọ̀rọ̀ Kiniun, èyí sì yà wọ́n lẹ́nu gbogbo.

“Ọ̀rọ̀ òṣìbàtà! Ìwà ọ̀daràn ni!” ọ̀kan nínú àwọn ẹranko kéékèèkéé sọ. Inú bí wọn gbogbo, wọ́n ń pariwo, kò sì pẹ́ tí ariwo fi ru sókè.

“A ti kọjá ìfaradà pẹ̀lú Kiniun. Nítorí pé ó rò pé a kò lè gbèjà, ó rò pé ó lè ṣe bí ó ṣe wù ú”, ẹranko mìíràn ń sọ. “Ọ̀rẹ́, jẹ́ ká sọ fún ọ, a lè pe Ẹkun, Ikooko, àti dájúdájú Erin, láti bá a wí – láti yọ ọ́ lẹ́nu iṣẹ́!”

“Ṣé oúnjẹ kò ní pẹ́ sí i tí a bá fi àwọn ẹranko ńlá rúbọ? Ṣé ìyẹn kò ni láàbò ju èkejì lọ?” ọ̀kan nínú wọn sọ? “Ṣùgbọ́n a kò tilẹ̀ ń dábàá èyí nítorí pé kò lọ́gbọ́n ju èyí tí Kiniun dábàá lọ.”

“Mo fọwọ́ sowọ́ pọ̀ pẹ̀lú rẹ ṣùgbọ́n tí a bá pa àwọn ẹranko ńlá àti alágbára run, ta ni yóò dáàbò bo àwọn kéékèèkéé lọ́wọ́ àwọn ọ̀tá?” Erin sọ kíákíá, Ẹkun àti Ikooko sì fi orí ṣe.

“Kò sí ọ̀kan nínú àwọn èyí tí ó lóye” Ẹkun sọ.

Kiniun pàṣẹ pé kí wọ́n dákẹ́, wọ́n sì gbọ́rọ̀ nítorí pé òun ni Ọba lẹ́yìn gbogbo rẹ̀. Ní àkókò yìí ni ọ̀kan nínú àwọn ẹranko dìde ó sùn bá àwọn tó péjọ.

“Kabiyesi! Ohun tí mo rò nípa ọ̀rọ̀ yìí ni èyí: dípò kí a lo ìtóbi láti pinnu ohun tí a ó ṣe, kí ló dé tí a ò fi lo ọjọ́ orí?” ó béèrè. “Àwọn ọmọ ló yẹ kí ó sin àwọn òbí wọn, kì í ṣe àwọn òbí ni kí ó sin àwọn ọmọ wọn”, ó ń bá a lọ. “Mo dá mi lójú pé ẹ̀yin gbogbo yóò fọwọ́ sowọ́ pọ̀ pẹ̀lú mi. Ìyẹn ni ohun tí ènìyàn àti ẹranko ń fẹ́. Nítorí náà, kí ló dé tí gbogbo wa – akọ àti abo – kò fi gba ìsọ̀rí láti fi àwọn ìyá wa rúbọ fún oúnjẹ? Lẹ́yìn gbogbo, wọ́n ti pẹ́ jù wá lọ láyé. Ṣé ó tọ́ bí bẹ́ẹ̀ kọ́? Ó le kó, ṣùgbọ́n mo gbàgbọ́ pé òtítọ́ ni. Ṣé àwọn òbí wa yóò dùn láti sin wá?”

Àwọn ẹranko mìíràn bẹ̀rẹ̀ sí í sọ èrò wọn ní ọ̀kọ̀ọ̀kan:

“A dá! A dá! O ṣe pàtó. Àwọn òbí wa kò ní fẹ́ ọ̀nà mìíràn.”

“Ṣùgbọ́n dájúdájú àwọn òbí wa kò ní fẹ́ kí a jẹ wọ́n?”

“Èéṣe tí àwọn ìyá wa, kì í ṣe àwọn baba wa?

“Àwọn baba lágbára nítorí náà wọ́n wúlò jù. Wọ́n lè ṣe iṣẹ́ lile – wọ́n lè dáàbò bo wa…”

“Bí a bá fi gbogbo ìyá rúbọ, àwọn ìyá wo ni yóò tọ́jú àwọn ọmọ tí kò tíì tó?”

“Ẹ̀ẹ́ o! À ń sọ̀rọ̀ àwọn ìyá àgbà nìyí – àwọn ìyá tí ọjọ́ orí wọn ti pọ̀,” ẹranko tó dábàá náà sọ kíákíá. “Ó sàn kí àwọn ìyá àgbà kú ju pé kí àwọn òdó kú. Bí gbogbo ènìyàn bá fọwọ́ sowọ́ pọ̀ pẹ̀lú èyí, kí a tó parí jíjẹ àwọn ìyá wa nínú, Olúwa yóò wò wá pẹ̀lú ojurere, yóò sì gbé ìyàngbẹ náà kúrò. Àwọn àgbààgbà ló dájú pé yóò kúkú kọ́kọ́ kú pẹ̀lú ìyàngbẹ tó ń lọ. Tí a kò bá ṣe èyí, àwọn òbí wa àti àwọn ọmọ wa – àti gbogbo wa pàápàá – ni yóò kú ṣááju kí ìyàngbẹ náà tó parí.”

Oríṣiríṣi ìdábàá ni wọ́n ń dábàá, àwọn kan jẹ́ àjèjì gan-an.

“N kò gbà pé kí a pa àwọn ìyá wa. Mo dábàá òdìkejì. Àwọn ẹranko kéékèèkéé – akọ tàbí abo – ni kí a fi rúbọ fún oúnjẹ nítorí ọ̀wọ̀ fún àwọn àgbà tí ó bí wọn.”

“Ìyẹn kò burú. Tí a bá fi àwọn abo kéékèèkéé rúbọ, ó kéré tán a kò ní pọ̀ sí i”.

“Ha! Tí a bá pa àwọn abo kéékèèkéé run, báwo ni àwọn akọ yóò ṣe fara da láìsí wọn? Nísinsìnyí, ó yàtọ̀ fún àwọn abo àgbà…”

“Nǹkan náà ni! Ó sàn láti fi àwọn abo àgbà rúbọ nìyẹn.”

Ìjíròrò náà tẹ̀ síwájú fún wákàtí púpọ̀. Ní ìparí, ọ̀pọ̀ nínú wọn dà bíi pé wọ́n rí ìdábàá àkọ́kọ́ gẹ́gẹ́ bí ìpinnu tí ó dára jù lọ – láti fi (bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú) àwọn ìyá àgbà rúbọ fún oúnjẹ, àwọn ìyá tí ọjọ́ orí wọn ti pọ̀, àwọn ìyá àwọn ẹranko tí ó le è dúró lórí ẹsẹ̀ wọn.

“Jẹ́ kí àwọn àgbà kí ó kú, kí àwọn òdó sì yè! Jẹ́ kí a pa ìran wa mọ́!” ni wọ́n ṣe ìlànà.

Ṣùgbọ́n ìwọ̀n wo ni ìyẹn yóò ṣe wọ́n, báwo sì ni wọ́n yóò ṣe fi àwọn ìyá wọn rúbọ? Àríyànjiyàn tún bẹ̀rẹ̀ nípa bí wọ́n ṣe lè ṣe é.

“Ṣé a ó kàn sọ fún àwọn ìyá wa ní ṣáájú báyìí: ‘Ìyá ọ̀wọ́n, mí ò tọ̀rọ̀, mo ní láti fi ẹ́ rúbọ fún oúnjẹ. Jọ̀wọ́, gbìyànjú láti lóye. Dájúdájú àdúrà rẹ ni pé kí o ṣáájú mi kí n tó…’

“Tàbí kí a kàn dákẹ́ títí tí àkókò yóò fi tó láti fi àwọn ìyá wa rúbọ, lẹ́yìn náà kí a kàn gbá wọn mọ́lẹ̀…”.

“Ó sàn láti má jẹ́ kí wọ́n mọ̀ ṣáájú”, Kiniun dámọ̀ràn.

Ìjíròrò náà tẹ̀ síwájú, ní ìparí wọ́n dà bíi pé wọ́n fohùn ṣọ̀kan láti tẹ̀lé ìdámọ̀ràn Kiniun láti má jẹ́ kí àwọn ìyá mọ̀ ṣáájú.

Nígbà yẹn ni Ajá, tí ó ti dákẹ́ jẹ́́ ní gbogbo ìgbà yìí, sọ̀rọ̀. Inú rẹ̀ kò dùn rárá nípa gbogbo ọ̀rọ̀ náà. Ajá kọ̀ láti pa àwọn ìyá – tàbí ẹ̀dá mìíràn fún ọ̀ràn yẹn – ó sì pinnu láti fi ẹnu kò ó.

“N kò gbà pé kí a fi àwọn ìyá wa rúbọ fún oúnjẹ – kì í ṣe nítorí pé mo fẹ́ràn ìyá mi púpọ̀ nìkan, ṣùgbọ́n nítorí pé òfin burúkú ni láti pa àwọn ìyá wa tí wọ́n ti dàgbà tí wọn ò sì lè gbèjà. Wọn ò ní lè gbèjà”, Ajá sọ. Kò lè rí ara rẹ̀ ṣe ohun tí àwọn ẹranko mìíràn fẹ́ ṣe.

“Báwo la ṣe lè pa àwọn tí ó bí wa wá sí ayé, tí a ó sì ṣe bẹ́ẹ̀ nígbà tí wọ́n bá sùn? O jẹ́ òdì láti pa ẹnikẹ́ni nínú wa. Dípò ìyẹn, kí ló dé tí a ò fi ń wá ọ̀nà mìíràn?”

Kò sí ọ̀kan nínú wọn tí ó yà lẹ́nu púpọ̀ sí ohun tí Ajá ṣẹ̀ṣẹ̀ sọ. Gbogbo wọn mọ ìwà Ajá, ìwà tító rẹ̀. Ajá jẹ́ ọ̀gá oníṣẹ́-ọ̀nà Kiniun, ó sì jẹ́ òṣìṣẹ́ tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé; kò sí iṣẹ́ tó le jù ú lọ. Ọba fẹ́ràn rẹ̀ gan-an nítorí pé “bẹ́ẹ̀ ni” rẹ̀ jẹ́ “bẹ́ẹ̀ ni”, “bẹ́ẹ̀ kọ́” rẹ̀ jẹ́ “bẹ́ẹ̀ kọ́”. Kì í ṣe purọ́, kì í ṣe olófòófó, kì í ṣe olóyún, kì í ṣe olè. Nítorí náà, ó yára ga ní iṣẹ́ rẹ̀.

“Ṣé kò ti pé tó nínú ọ̀rọ̀ yìí? Kí ni ìdábàá rẹ, jọ̀wọ́?” ọ̀kan nínú àwọn ẹranko béèrè.

Ajá dákẹ́, ìpàdé náà sì tẹ̀ síwájú fún ìgbà díẹ̀, Ajá ń gbìyànjú láti yi wọ́n lérò padà láti wá ojútùú mìíràn. Ṣùgbọ́n ní ìparí, wọ́n fohùn ṣọ̀kan pé fífi àwọn ìyá wọn rúbọ fún oúnjẹ ni ojútùú tó dára jù lọ.

“A ó máa ṣe é ní ìsọ̀rí. Ọba ni kí ó kọ́kọ́ ṣe é, lẹ́yìn náà àwọn tí ó wà ní ipò gíga nínú àwùjọ wa.” ẹranko tó dábàá náà sọ, Kiniun sì fohùn ṣọ̀kan, ó sì parí ìpàdé náà. Wọ́n yan ẹranko kan láti máa pe àwọn ẹranko mìíràn láti wá pa àwọn ìyá wọn lọ́kọ̀ọ̀kan.

Ní ọjọ́ kejì, Kiniun pa ìyá rẹ̀, ó sì pe àwọn ẹranko mìíràn sí àsè ńlá, gbogbo wọn sì dùn ún jẹ. Ajá nìkan kò sí níbẹ̀.

Lẹ́yìn náà, Erin ló pa tirẹ̀, Ẹfon sì tẹ̀ lé e. Gbogbo àsè wọ̀nyí jẹ́ àsè Ńlá, pẹ̀lú ijó, gbogbo wọn ń yọ̀ lójú ìyàngbẹ. Ajá kò kópa. Lọ́kọ̀ọ̀kan, àwọn ẹranko ń fi àwọn ìyá wọn rúbọ fún oúnjẹ.

Ajá tako ìmọ̀ràn náà pátápátá. Lẹ́yìn ìpàdé ọjọ́ yẹn, ó padà sí ilé, inú rẹ̀ bà jẹ́ pátápátá, ó sì pinnu pé òun kò ní jẹun nínú àwọn ìyá ẹranko mìíràn.

“Báwo ni mo ṣe lè pa ìyá tí ó bí mi sí ayé, tí ó tọ́jú mi láti ìgbà tí a bí mi – láìka àìsàn àti ìlera, ìṣòro àti àkókò ayọ̀ sí? Láti pa ìyá mi nítorí ebi ń pa mí. Rárá o! Òdì ni! Mo kúkú fẹ́ kú!”

Ṣùgbọ́n bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Ajá mọ̀ pé òun kò ní fi ọwọ́ kan ìwà ìpànìyàn yìí, ó mọ̀ pé wọ́n ó wá bá ìyá rẹ̀ lọ pẹ́ tàbí kíá. Nígbà tí Kiniun ti ṣe ìlànà, ó di òfin. Bẹ́ẹ̀ ni ọ̀rọ̀ rí. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò kópa nínú oúnjẹ wọn, Ajá mọ̀ pé wọn kì yóò ṣe é ní ọ̀dàlẹ̀ nìkan, wọn ó fi sílẹ̀ fún ara rẹ̀, ṣùgbọ́n wọn ó tún pa ẹ̀mí ìyá rẹ̀. Tẹ́lẹ̀ tẹ́lẹ̀, gbogbo ènìyàn ti kọ̀ ọ́ – pàápàá Ìjàpá tí ó yẹ kí ó jẹ́ ọ̀rẹ́ rẹ̀. Ìjàpá gbìyànjú láti yi ọkàn rẹ̀ padà láti ìgbà ìpàdé náà.

Inú bí Ajá. Ọ̀rọ̀ náà wúwo lọ́kàn rẹ̀, ó ń ṣe àròjinlẹ̀ lórí ohun tí ó lè ṣe. Ó ń rántí ohun tí Kiniun sọ fún un ní ìpàdé: “A ó wá bá ìyá rẹ̀ nígbà tí àkókò rẹ̀ bá tó. Ọ̀fò ni tìrẹ tí o ò bá fẹ́ kópa nínú oúnjẹ náà…” Kiniun ti kìlọ̀ fún un pé kò sí ìyàtọ̀ fún ẹnikẹ́ni, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé inú rẹ̀ ṣàánú fún un. Kò lè yàtọ̀ sí Ajá nígbà tí àwọn ẹranko mìíràn ti fohùn ṣọ̀kan pẹ̀lù pípa àwọn ìyá wọn fún oúnjẹ, tí wọ́n sì ń jẹun nínú rẹ̀. Ìkọ̀sẹ̀ Ajá láti darapọ̀ mọ́ wọn ni wọ́n ń rí gẹ́gẹ́ bí aláìtìlẹ́yìn, èyí sì kò ṣeé gbà.

Ajá ń gbé pẹ̀lú ìyá rẹ̀ àgbà, ẹni tí ó fẹ́ràn, tí ó sì ń tọ́jú gan-an. Baba rẹ̀ ti kú. Ajá kò rí irú ẹranko mìíràn tí kò fẹ́ kí àwọn ìyá wọn mọ ìpinnu wọn ṣáájú. Ó sún mọ́ ìyá rẹ̀ gan-an, kò sì fi ohun kan pamọ́ fún un. Nígbà tí Ajá sọ fún un nípa ohun tí ó ṣẹlẹ̀ ní ìpàdé, àwọn méjèèjì bẹ̀rẹ̀ sí í wá ojútùú.

“Kí ni a ó ṣe, ìyá? Èmi kì yóò jẹ́ kí wọ́n gbà ọ́ lọ́dọ̀ mi. Ojútùú gbọ́dọ̀ wà. Tí ó bá ṣe é ṣe kí o rí ibì kan tí mo lè tọ́ pamọ́ tí kò sì níí ṣeé rí láti ọ̀dọ̀ àwọn ẹranko mìíràn. Ṣùgbọ́n níbo?”

Ìyá Ajá bẹ̀rù fún ọmọ rẹ̀.

“Ṣùgbọ́n báwo ni o ṣe lè ṣàlàyé àìsí mi fún Kiniun àti àwọn ẹranko mìíràn? Wọn ó pa ọ́!”

“Èmi yóò rí ìdí kan. Mo kúkú fẹ́ ṣe bẹ́ẹ̀ ju pé kí wọn pa ọ́.”

“Bí wọ́n bá ṣàwárí àṣírí wa nígbà míì, ṣé wọn kì yóò pa mí?”

“Wọn kì yóò ṣàwárí àṣírí wa.”

Yàtọ̀ sí iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀gá oníṣẹ́-ọ̀nà Ọba, Ajá máa ń bá ọdẹ kan rìn kiri ní ìlú wọn tí ó ń fún un ní iyẹ̀fun àti egungun, tí ó sì máa ń lò ó gẹ́gẹ́ bí ajá ọdẹ nínú igbó láti ìgbà dé ìgbà. Lọ́jọ́ kan, bí wọ́n ti ń rìn kiri nínú igbó kan ní ìlú tó wà nítòsí, wọ́n dé ibi kan tí ó jìnnà. Ọdẹ náà ṣàwárí ibẹ̀ nípa ìjàm̀bá nígbà tí ó ń rìn kiri fún wákàtí púpọ̀ ní wíwá ẹranko lójú ìyàngbẹ. Kò dà bíi pé ẹlòmíràn mọ̀ nípa rẹ̀ nítorí pé ó sábà jẹ́ aṣáájú-ọ̀nà tí a kò rí ẹnì kan. Ajá fẹ́ràn ibẹ̀; ó ń fún un ní ìmọ̀lára àlàáfíà – ó ní ìmọ̀lára ìbàlẹ̀ ọkàn níbẹ̀.

Ìbẹ̀ ni Ajá lọ – jìnnà sí àwọn ẹranko mìíràn – láti ronú lórí ohun tí ó lè ṣe, níbo tí ó lè tọ́ ìyá rẹ̀ pamọ́, nígbà tí ọ̀rọ̀ náà ń wúwo lọ́kàn rẹ̀. Inú rẹ̀ bà jẹ́ débi pé ó wo òkè, ó sì ń gbàdúrà – ó tú ọkàn rẹ̀ jáde, ó ń fẹ́ kí ọ̀nà mìíràn wà. Ó bẹ̀rẹ̀ sí í sunkún.

“Wọ́n retí pé kí n fi ìyá mi sílẹ̀, kí ni èmi yóò ṣe nígbà tí àkókò mi bá tó?”

Láìmọ̀ fún un àti àwọn ẹlòmíràn – ènìyàn àti ẹranko – ẹ̀mí kan ń gbé ní ọ̀run. Nígbà yẹn, ọ̀run kò jìnnà sí ayé bí ó ṣe rí lónìí. Kò sí ẹni tí ó mọ ohun tí ń lọ níbẹ̀ – pé ìgbésí ayé wà níbẹ̀. Àwọn ènìyàn àti ẹranko tí ń gbé ibẹ̀ ní ayọ̀, wọ́n sì lọ́rọ̀. Oúnjẹ pọ̀, ṣùgbọ́n kò sí ẹni tí ó mọ̀ nípa rẹ̀. Inú dídùn wà níbẹ̀ fún wákàtí púpọ̀. Òkùnkùn kò sí, ìmọ́lẹ̀ oòrùn kò sì sí.

Àlàáfíà púpọ̀ wà níbẹ̀ – ó ń tù níní nínú. Ẹ̀mí Òrun ló ń ṣàkóso ohun tí ń lọ níbẹ̀ àti ní ibòmíì, ó sì ní agbára láti darí àwọn nǹkan kan.

Nígbà tí Ajá tú ọkàn rẹ̀ jáde ni Ẹ̀mí Òrun, ẹni tí ó gbọ́ àdúrà rẹ̀, farahàn níwájú Ajá.

“Èmi ni Ẹ̀mí Òrun, mo wá láti ràn ọ́ lọ́wọ́ – láti san ọ́ ní ẹ̀san nítorí irú ẹ̀dá tí o jẹ́. Ajá olóore ọkàn ni ọ́. Nínú gbogbo ẹranko, ìwọ nìkan ni o ń ṣe ohun tí ó tọ́. Ó burú gan-an ohun tí àwọn ẹranko mìíràn ń ṣe”.

Ajá kò lè gbà á gbọ́, kò sì lè ríran, ó kàn ń wo ojúrán náà pẹ̀lú ìyàlẹ́nu. Kò tíì rí irú nǹkan báyìí rí nígbà ayé rẹ̀. Ó gbìyànjú láti sọ̀rọ̀ ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ kò jáde, Ẹ̀mí Òrun rí ìdààmú rẹ̀ ó sì ń bá a lọ.

“O ò ní láti sọ̀rọ̀. Wọ́n ti dáhùn àdúrà rẹ̀, gbogbo ohun tí o ní láti ṣe ni láti tẹ́tí sílẹ̀ sí àwọn ìtọ́ni tí èmi yóò fún ọ.”

Ajá fi orí ṣe, Ẹ̀mí Òrun sì ń bá a lọ:

“A ó gbà ìyá rẹ̀ láti wá gbé láàárín wa fún ìgbà tí yóò ṣe pọn dandan, a ó sì múra rẹ̀ sílẹ̀ dáadáa, kò sì sí ewu fún un. Kò sí ohun tàbí ẹ̀dá tí ó lè fọwọ́ kàn án níbí, tí o bá tẹ̀lé àwọn ìtọ́ni tí èmi yóò fún ọ.”

Ajá tún fi orí ṣe.

“Ṣé o rí igi yẹn níbẹ̀”, Ẹ̀mí Òrun ń bá a lọ, ó ń tọ́ka sí igi ọ̀pẹ gíga kan nítòsí ibi tí Ajá wà.

“Bẹ́ẹ̀ ni,” Ajá, ẹni tí ó ti gba agbára ọ̀rọ̀ sísọ padà, dáhùn.

“Mú ìyá rẹ̀ wá síbí lálẹ́, o sì gùn orí igi náà dé òkè gíga. Igi yìí kì í ṣe arinrin. Láti ilẹ̀, kò sí ẹ̀dá kan tí ó lè rí ohun tí ó wà ní òkè igi náà àyàfi àwa; kò sí ẹni tí ó mọ̀ pé ìgbésí ayé wà níbẹ̀. Nígbà tí o bá dé òkè, o ó pe mí:

‘Ẹ̀mí Òrun a wà níbí!’ Èmi yóò farahàn, èmi yóò sì gbé ìyá rẹ̀ lọ sí ọ̀run.” Ẹ̀mí Òrun tẹ̀ síwájú láti ṣàpèjúwe ìgbésí ayé níbẹ̀, Ajá sì tún yà lẹ́nu – kò lè sọ̀rọ̀. Kò lè gba ohun tí ó ń gbọ́ gbọ́.

“Kì í ṣe pé a dáhùn àdúrà rẹ̀ nípa ibi tí o lè tọ́ ìyá rẹ̀ pamọ́ nìkan, ṣùgbọ́n a ó tún san ọ́ ní ẹ̀san nítorí pé o jẹ́ irú ọmọ tí o jẹ́. Ìyàngbẹ kì yóò ní ipa lórí rẹ̀ mọ́, nítorí pé a ó pe ọ́ láti wá jẹun pẹ̀lú ìyá rẹ̀ nígbàkúùgbà tí o bá fẹ́. A ó fún ìyá rẹ̀ ní okùn, tí yóò sì jù ú sílẹ̀ láti ọ̀run, tí yóò sì fi fà ọ́ sókè. Yóò ní láti rí i dájú pé ìwọ ni kí ó tó ṣe bẹ́ẹ̀. Mo dámọ̀ràn pé kí o jẹ́ kí ó mọ̀ pé ìwọ ni nípa orin kíkọ – kí o ní kí ó ju okùn náà sílẹ̀. O gbọ́dọ̀ má sọ fún ẹ̀dá kan ní ilẹ̀ nípa èyí, ṣùgbọ́n tí àṣírí yìí bá jáde fún ìdí kan, tí o sì ṣàwárí ẹlòmíràn tí ó ń ṣe bíi tirẹ níwájú rẹ̀, o gbọ́dọ̀ kọ orin mìíràn kíákíá, kí o ní kí ó ge okùn náà. Àwọn wọ̀nyí ni àwọn ìdáàbò”.

Ẹ̀mí Òrun sọ fún Ajá pé kì í ṣe pé òun yóò jẹun mu yó nìkan, ṣùgbọ́n òun yóò tún ní agbára láti kó oúnjẹ lọ sí ilé. Lẹ́yìn tí Ajá bá jẹun yó, ìyá rẹ̀ yóò jẹ́ kí ó sọ̀ kalẹ̀ pẹ̀lú okùn, nígbà tí ó bá sì ti dé ilẹ̀, yóò fa okùn náà sókè.

“Rántí pé má ṣe sọ fún ẹnikẹ́ni nípa èyí” Ẹ̀mí Òrun kìlọ̀ fún Ajá lẹ́ẹ̀kan sí i. “Ìwọ nìkan ni a gbà láyè láti jẹun níbí. Nígbàkúùgbà tí ẹranko mìíràn bá gbìyànjú láti ṣe bẹ́ẹ̀, ìyá rẹ̀ gbọ́dọ̀ ge okùn náà kíákíá. A ó tún kìlọ̀ fún ìyá rẹ̀ láti máa ṣọ́ra fún àwọn afàrùn. Nígbàkúùgbà tí kò bá dá a lójú pé ohùn orin ni, kò gbọ́dọ̀ dáhùn.”

Ajá dupẹ́ lọ́wọ́ Ẹ̀mí Òrun, ó sì padà sí ilé láti ṣe ìmúra fún ìyá rẹ̀ láti fara pa mọ́ ọ̀run. Ajá ṣe ohun tí a pàṣẹ fún un, Ẹ̀mí Òrun sì gbé ìyá rẹ̀ lọ sí ọ̀run. Ajá sì padà wá sí ilé, ó sì ń bá iṣẹ́ rẹ̀ lọ bí ẹni pé kò sí ohun tí ó ṣẹlẹ̀.

Báyìí ni Ajá ṣe fi ìyá rẹ̀ pamọ́ sí ọ̀run, ó sì fi òtítọ́ náà pamọ́ fún àwọn ẹranko mìíràn. Ní gbogbo ìrọ̀lẹ́, nígbà tí àwọn ẹlòmíràn bá kóra jọ ń jẹun nínú àwọn ìyá wọn, Ajá máa ń kúrò ní ilé rẹ̀, ó máa ń wo òtún òsì, ó sì máa ń sáré lọ sí etí ìlú níbi tí àwọn ọ̀nà abẹ́lẹ̀ ti pàdé, pẹ̀lú àwọn àmì ìtọ́sọ́nà – ọ̀kan nínú wọn ń tọ́ka sí ọ̀nà tí ó lọ sí agbègbè tí ó jìnnà nítòsí ìlú náà níbi tí ìyá rẹ̀ wà, tí a fi pamọ́ sí ọ̀run. Ó yan àkókò yìí nítorí pé ó ṣeé ṣe kí àwọn ẹlòmíràn má ṣàkíyèsí rẹ̀. Kì í ṣe títí tí yóò fi kúrò ní ìlú ni yóò fi dáwọ́ sáré dúró – nígbà tí ó bá lámò pé ó ti bọ́ lọ́wọ́ wíwòrán.

Nígbà tí ó bá débì tí ìyá rẹ̀ wà, yóò bẹ̀rẹ̀ sí í kọrin:

Ní kíákíá tí ìyá Ajá bá gbọ́ orin náà, yóò ju okùn náà sílẹ̀, yóò sì fa ọmọ rẹ̀ sókè. Ajá yóò jẹun, yóò mu, lẹ́yìn náà yóò sọ̀ kalẹ̀ lórí okùn, yóò sì kó oúnjẹ pọ̀ pẹ̀lú rẹ̀. Ní gbogbo ìrọ̀lẹ́, Ajá àti ìyá rẹ̀ ń ṣe báyìí, inú wọn sì dùn gan-an.

Àwọn ẹranko, pẹ̀lú Ìjàpá, ń bá a lọ láti pa àwọn ìyá wọn lọ́kọ̀ọ̀kan. Ní àkókò yìí, dípò kí ìyàngbẹ náà dín kù ní Teregun, ó burú sí i. Òjò kò tíì rọ̀; kò sí ohun tí ó tọ̀nà. Ohun gbogbo padà sí ìpilẹ̀ṣẹ̀, ó sì burú fún àwọn ẹranko. Lẹ́yìn náà, wọn yóò pa àwọn ìyá kéékèèkéé fún oúnjẹ. Àwọn ẹranko rí àṣìṣe wọn, ìbànújẹ́ sì wà, pàápàá fún àwọn òdó tí kò ní ẹni tí yóò tọ́jú wọn. Wọn yóò kú kì í ṣe nítorí ìyàngbẹ nìkan, ṣùgbọ́n nítorí àìtọ́jú. Báwo ni wọ́n ṣe rọ̀ wà!

Lẹ́yìn tí wọ́n ti pa àwọn ìyá wọn fún oúnjẹ, kí ló kù? Ohun tí yóò kù ni pé kí wọ́n tìkú!

Nígbà tí ó tó àkókò Ajá láti fi ìyá rẹ̀ rúbọ fún oúnjẹ, tí àwọn ẹranko mìíràn sì wá láti mú un, Ajá da ìtàn mọ́ wọn nípa rẹ̀.

“Yàtọ̀ọ̀! Nígbà tí mo padà dé láti iṣẹ́ lánnáá, mo rí i pé ìyá mi ti lọ. Kò sí níbí. Èmi kò mọ ibi tí ó wà. Bóyá ó sá lọ sí ìlú tó wà nítòsí láti yẹ́ fífipápani yìí. Ó gbọ́dọ̀ ti mọ ohun tí ń lọ.”

“Ṣùgbọ́n ó ti dàgbà. Ibo ló lọ sí? Báwo ni yóò ṣe bọ́ ara rẹ̀” ẹranko tí a yàn gẹ́gẹ́ bí agbẹnusọ béèrè.

“Èmi kò mọ̀” Ajá dáhùn.

“Ó dára kí o mọ̀ nítorí a ó ní láti sọ fún Ọba nípa èyí” wọ́n kìlọ̀ fún un.

Kò sí ọ̀kan nínú àwọn ẹranko tí ó mọ ohun tí yóò ṣe pẹ̀lú gbogbo rẹ̀. Àwọn kan gbà á gbọ́, àwọn kan kò gbà á gbọ́, oríṣiríṣi ìrònú sì wà lẹ́yìn náà. Nígbà tí wọ́n sọ fún Kiniun, ó pe Ajá àti àwọn ẹranko mìíràn sí ìpàdé, wọ́n sì jíròrò ọ̀rọ̀ náà pẹ̀lú ìpẹ̀kùn. Ajá tẹnumọ́̀ ọ̀rọ̀ rẹ̀. Ìyá rẹ̀ ti lọ. Kiniun gbà níyànjú fún àwọn ẹranko mìíràn láti gba Ajá gbọ́.

“Mo mọ Ajá dáadáa. Ó jẹ́ ọ̀gá oníṣẹ́-ọ̀nà mi, mo sì gbẹ́kẹ̀lé e. ‘Bẹ́ẹ̀ ni’ rẹ̀ jẹ́ ‘bẹ́ẹ̀ ni’, ‘bẹ́ẹ̀ kọ́’ rẹ̀ sì jẹ́ ‘bẹ́ẹ̀ kọ́’.

Kiniun sì pe Ajá, ó sì kìlọ̀ fún un:

“Nígbàkúùgbà tí ẹnikẹ́ni bá ṣàwárí pé ìyá rẹ̀ ṣì wà láàyè, tí a sì mọ ibi tí ó wà, a kì yóò dá a sílẹ̀. Yóò sì tún jẹ́ òpin ẹ̀mí rẹ̀ tí o bá ti purọ́, tí o sì mọ ibi tí ó wà ní gbogbo àkókò yìí.”

Ajá bẹ̀rẹ̀ sí í sanra – ó dára, ó jẹun dáadáa – kò dà bí àwọn ẹranko mìíràn; irun ara rẹ̀ gùn, ó sì ń dán, àyà rẹ̀ tóbi sí i; ara rẹ̀ wà ní ipò tó dára gan-an nígbà tí ọ̀pọ̀ nínú àwọn ẹranko mìíràn ń kú nítorì ebi, àwọn tó ṣì wà láàyè sì ti rọ̀ bí igi. Inú Ajá dùn sí ìrẹ̀lẹ̀ rẹ̀, ó sì ń ṣiṣẹ́ rẹ̀ pẹ̀lú ìtara. Kò mọ̀ bóyá ìyàngbẹ wà tàbí kò sí, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó dá wà, ó kéré tán ó jẹun dáadáa.

Ìjàpá ló kọ́kọ́ ṣàkíyèsí àwọn ìyípadà nínú Ajá, níwọ̀n ìgbà tí wọ́n ti jẹ́ ọ̀rẹ́ ṣáájú, ó sì ń ṣe kàyéfì nípa rẹ̀. Òun, bíi ti àwọn ẹlòmíràn, ti kọ̀ ọ́ sílẹ̀ nígbà tí Ajá kọ̀ láti fọwọ́ sowọ́ pọ̀ pẹ̀lú ìpinnu wọn láti pa àwọn ìyá wọn. Nísinsìnyí ó gbìyànjú láti sọ̀rẹ́ pẹ̀lú Ajá padà láti lè rí ìdí àwọn ìyípadà wọ̀nyí.

“Ajá kò jẹun pẹ̀lú wa, ṣùgbọ́n ẹ wò ó…! Mo gbọ́dọ̀ wáá mọ̀ láti ọ̀dọ̀ rẹ̀ bí ó ṣe ń rí oúnjẹ gbà lójú ìyàngbẹ yìí.”

Ìjàpá kò ṣiyèméjì pé Ajá gbọ́dọ̀ ti rí ọ̀nà láti bọ́ ara rẹ̀, ó sì béèrè lọ́wọ́ rẹ̀. Ajá sáwárí ohun gbogbo, ó mọ irú ẹ̀dá tí Ìjàpá jẹ́. Yàtọ̀ síyẹn, wọ́n ti kìlọ̀ fún un láti má ṣe sọ ibi tí ìyá rẹ̀ wà fún ẹnikẹ́ni.

“Mo dá mi lójú pé ó ń rí oúnjẹ gbà níbòmíì yàtọ̀ sí iyẹ̀fun àti egungun tí ọdẹ ń fún un, àti jíjẹ ohun tí ó bá rí lórí ilẹ̀. Bóyá bí ajá ọdẹ, ó ń bá ọdẹ lọ sí àwọn igbó ní ìta ìlú. Níwọ̀n ìgbà tí ìyàngbẹ wà ní Teregun, ọdẹ náà gbọ́dọ̀ fẹ́ wá àwọn ẹranko níbòmíì. Níbo? Gbogbo wa mọ̀ pé ìyàngbẹ wà ní gbogbo àwọn ìlú tó wà nítòsí.”

Ìjàpá kò mọ ohun tí yóò ṣe pẹ̀lú rẹ̀, ó sì ń bá a lọ láti ṣe àròjinlẹ̀.

“Tí ó bá jẹ́ pé ọdẹ náà ti ṣàwárí ibòmíì tí ìyàngbẹ kò sí, tí ó sì ń mú Ajá lọ síbẹ̀, tàbí tí nǹkan bá sunwọ̀n sí i ní ọ̀kan nínú àwọn ìlú tó wà nítòsí láìjẹ́ pé a mọ̀?”

“Ìyẹn ló jẹ́ bẹ́ẹ̀.” Ìjàpá ń bá a lọ lẹ́yìn ìrònú síwájú sí i. “Ajá ń rí oúnjẹ rẹ̀ gbà láti ọ̀dọ̀ ọdẹ níbòmíì tí ìyàngbẹ kò sí. Ìyẹn lóye, àbí bẹ́ẹ̀ kọ́? Níbo?”

Ìjàpá pinnu láti tọ Ajá lọ, ó sì béèrè lọ́wọ́ rẹ̀ lọ́nà tààrà:

“Ṣé ọdẹ ń mú ọ lọ sí ìlú mìíràn? Ṣé nǹkan sunwọ̀n sí i níbẹ̀? Bóyá gbogbo wa lè lọ síbẹ̀…? Ìyẹn ló ṣe tí o fi ń dára báyìí… Ó gbọ́dọ̀ jẹ́ pé o ń rí iyẹ̀fun àti egungun púpọ̀ sí i, tí o sì ń jẹun lórí ilẹ̀?”

Ajá sọ pé òun kò lọ sí ìlú mìíràn pẹ̀lú ọdẹ, ṣùgbọ́n Ìjàpá kò gbà á gbọ́. Ó pinnu láti mú ọ̀rọ̀ náà wá sí àkíyèsí àwọn ẹranko mìíràn, pẹ̀lú Kiniun, àwọn tí ìyálénu ti wà nípa ìdí tí Ajá fi ń dára lójú ìyàngbẹ. Gbogbo wọn ń ṣe ìlara Ajá; wọ́n rí i pé wọ́n ṣàṣìṣe nípa pípa àwọn ìyá wọn. Wọ́n rí i pé Ajá ló tọ̀nà, wọ́n sì ń ṣe ìlara rẹ̀. Ìjàpá, ní pàtàkì, ń ṣe ìlara Ajá.

Kiniun pe ìpàdé, ní ìpàdé náà, Ìjàpá dábàá pé òun yóò rí ọ̀nà láti mọ ohun tí Ajá ń ṣe. Wọ́n fohùn ṣọ̀kan pé kí ó ṣe bẹ́ẹ̀.

“Tí ẹnikẹ́ni bá lè ṣàwárí ohun tí Ajá ń ṣe, Ìjàpá ló lè ṣe é.” A mọ Ìjàpá fún ọgbọ́n rẹ̀ ní ojú ara rẹ̀, a mọ̀ fún ìgbéraga pé òun lè yanjú ìṣòro èyíkéyìí, a sì ti mọ̀ pé ó ń ṣe é – ní ọ̀pọ̀ ìgbà nípa ẹ̀tàn.

Nítorí náà, Ìjàpá bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe amí láti ṣàwárí àṣírí Ajá, ṣùgbọ́n kò rí nǹkan kan. Lẹ́yìn náà ó tọ Ajá lọ padà, ó dojúbolẹ̀, ó sì rọ̀ ọ́ pé kí ó fi ọ̀nà hàn án, ó sì ń parọ́ nípa bí òun ṣe yí padà látinú àwọn ìwà búburú rẹ̀.

“Ajá, ọ̀rẹ́ mi tímọ́tímọ́. Ebi ń pa mí. Jọ̀wọ́, fi ọ̀nà hàn mí. Fi ibi tí o ti ń rí oúnjẹ gbà hàn mí. Jọ̀wọ́ ràn mí lọ́wọ́”.

“Mo mọ̀ pé a jẹ́ ọ̀rẹ́, ṣùgbọ́n jọ̀wọ́ máa bá ọ̀nà rẹ̀ lọ. Kò sí ibi tí mo lọ rí oúnjẹ gbà. Ọlọ́run yóò pèsè oúnjẹ rẹ̀ fún ọ” Ajá dáhùn.

Inú bí Ìjàpá gan-an sí ìdáhùn Ajá.

“Kò hùwà bí ọ̀rẹ́” ó rò, kò tilẹ̀ ronú pé ohun kan náà ni a lè sọ nípa òun fúnra rẹ̀. Nísinsìnyí ó ti pinnu sí i ju ti tẹ́lẹ̀ lọ láti ṣàwárí àṣírí Ajá, ó sì mọ̀ pé òun kì yóò sinmi títí tí òun yóò fi ṣe é. Ó pinnu láti máa wo gbogbo ìgbésẹ̀ Ajá – ó ń ba ara mọ́, ó ń fi ara pamọ́ sẹ́yìn igbó. Kò rí nǹkan kan!

Ní kẹ̀ẹ̀kán, ó yá a létí pé òun kì yóò lè ṣàkíyèsí ìgbésẹ̀ Ajá ní àkókò tí òun, Ìjàpá, ń bá àwọn ẹranko mìíràn jẹun, èyí ló lè jẹ́ kókó ọ̀rọ̀ náà.

“Kò sí àbàmì! Èmi kì í tọ̀ ọ́ lẹ́yìn nígbà tí a bá ń jẹun, èyí lè jẹ́ àkókò tí ó ń ṣe ohun tí ó ń ṣe…! Ṣé ìyẹn túmọ̀ sí pé mo gbọ́dọ̀ má jẹun lọ́jọ́ kan láti ṣe èyí?” ó ń ṣe kàyéfì. Èyí ni ohun tí Ìjàpá kò fẹ́ rárá – òun tí a mọ̀ fún jíjẹun tó ń jẹ. “Ṣùgbọ́n báwo ni èmi yóò ṣe ṣe é lọ́nà mìíràn?”

Ìjàpá kò rí ọ̀nà tí kò ní mú kí ó má jẹun ẹ̀ẹ̀kan lójúmọ́ tí ó ń jẹ pẹ̀lú àwọn ẹranko mìíràn, nítorí náà ó pinnu láti má jẹun.

“Ó dà bíi pé kò sí ọ̀nà mìíràn…”

Ní ọjọ́ kejì, Ìjàpá kò jẹun, ó sì ba ara mọ́ ní àyíká ilé Ajá – ó ń wo gbogbo ìgbésẹ̀ Ajá. Ajá jáde ní ìrọ̀lẹ́ ọjọ́ yẹn nígbà tí ó rò pé àwọn ẹlòmíràn ti kóra jọ ń jẹun níbòmíì, ó wo òtún òsì, ó rí i pé kò sí ẹnì kankan, ó sì sáré gan-an (nítorí ìbẹ̀rù pé kí wọ́n tó rí i) lọ sí ọ̀nà kan. Ìjàpá kò lè bá a mu. Inú rẹ̀ bí, ṣùgbọ́n ó jẹ́ kí ó lọ:

“Ó dára kí n lọ darapọ̀ mọ́ àwọn ẹlòmíràn. Bóyá mo lè rí oúnjẹ díẹ̀ tí wọ́n kù tí mo bá yára lọ” ni èrò àkọ́kọ́ Ìjàpá. “Ọ̀la ọjọ́ mìíràn ni”.

Ní ọjọ́ kejì, ṣáájú kí Ajá tó kúrò nílé, Ìjàpá lọ gbé ara rẹ̀ síbì kan ní ìsàlẹ̀ ọ̀nà tí Ajá ti lọ lọ́jọ́ kejì. Ó gbìyànjú láti bá Ajá mu nígbà tí ó kọjá lọ, ṣùgbọ́n kò lè. Ṣùgbọ́n ó mọ̀ láìṣiyèméjì pé Ajá ń lọ sí etí ìlú níbi tí àwọn ọ̀nà abẹ́lẹ̀ ti pàdé.

“Àhá! Mo tọ̀nà. Ajá ń kúrò ní ìlú lójoojúmọ́ láti lọ sí ìlú mìíràn – bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kì í ṣe pẹ̀lú ọdẹ. Nítorí náà, ohun tí mo ní láti ṣe ni láti lọ síbi tí àwọn ọ̀nà ti pàdé ṣáájú…” Ìjàpá ń sọ fún ara rẹ̀, ó sì yára lọ darapọ̀ mọ́ àwọn ẹlòmíràn níbi oúnjẹ. Ó ti là bùkátà lọ́jọ́ kejì láti rí oúnjẹ díẹ̀ nígbà tí ó débẹ̀.

Ní ọjọ́ kejì, Ìjàpá lọ gbé ara rẹ̀ síbi tí àwọn ọ̀nà abẹ́lẹ̀ ti pàdé, ṣáájú Ajá gan-an, ó fi ara pamọ́ sẹ́yìn igi, láti wo ìsọ́nà tí Ajá yóò gbà. Nígbẹ̀yìn, Ajá ń bọ̀ ń sáré, ó débẹ̀ tí àwọn ọ̀nà pàdé. Ó rọlẹ̀ díẹ̀, ó sì gba ọ̀nà tí ọ̀kan nínú àwọn àmì ìtọ́sọ́nà fi hàn. Ó wo òtún òsì láti rí i dájú pé kò sí ẹni tí ń tọ̀ ọ́ lẹ́yìn, kò sì rí Ìjàpá tí ó fi ara pamọ́ sẹ́yìn igbó tí ń wò ó. Ó rìn ní ìrìn rẹ̀ deédé, Ìjàpá sì lè bá a mu ní àkókò yìí.

Báyì ni Ìjàpá ṣe tọ̀ Ajá lẹ́yìn débì tí ìyá Ajá wà, tí a fi pamọ́ – ó sì fi ojú ara rẹ̀ rí ohun tí ń lọ. Báyì ni ó ṣe ṣàwárí àṣírí Ajá níkẹyìn. Ìyá Ajá kò tíì kú! Ó gbọ́ tí Ajá ń kọrin:

Ìjàpá gbọ́ ọ̀rọ̀ orin náà, ó sì rí okùn tí ìyá Ajá ń ju sílẹ̀ láti ọ̀run. Ó rí Ajá tí ń gòkè, ó sì ṣì ń rìn kiri nígbà tí wọ́n ju okùn náà sílẹ̀, tí Ajá sì sọ̀ kalẹ̀, tí ó kó oúnjẹ kan. Ìjàpá yà lẹ́nu gan-an. Kò lè gba ohun tí ó fi ojú ara rẹ̀ rí gbọ́! Ó ti ṣàwárí àṣírí pàtàkì kan! Òun náà yóò gbìyànjú, kí ó wò ó bóyá òun náà lè rí oúnjẹ fún ara rẹ̀.

“Mo ti mú ọ, Ajá!” Ìjàpá ń rẹ́rìn-ín sí ara rẹ̀. “Èyí ti ná mí ní oúnjẹ ẹ̀ẹ̀kan, ṣùgbọ́n kí ni ìyẹn fi wé ohun tí ń dúró dè mí nígbà tí èmi náà bá gòkè láti jẹun ní ọ̀run!”

Ìwọ̀nyí ni àwọn èrò àkọ́kọ́ Ìjàpá – láti jèrè fún ara rẹ̀ nìkan.

“Bóyá mo lè bá Ajá ṣe àdéhùn pé, dípò tí èmi yóò fi tú àṣírí rẹ̀ fún àwọn ẹranko mìíràn, èyí tí yóò jẹ́ kí wọ́n wá bá ìyá Ajá lọ, tí wọ́n sì pa á, wọn yóò jẹ́ kí n jẹun níbí lójoojúmọ́. Inú ti yóò dùn mí tó! Ṣùgbọ́n ní ìrònú kejì, kí ló dé tí mo fi ń bá a ṣe àdéhùn? Kí ló dé tí èmi kò fi kọ́ orin rẹ̀, tí èmi fúnra mi kò fi wá síbí nígbàkúùgbà tí mo bá fẹ́, tí mo sì ṣe bíi tirẹ̀?”

Ìjàpá bẹ̀rẹ̀ sí í kọ orin náà, ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ inú rẹ̀ kò tọ̀nà, ohùn rẹ̀ kò sì dún bí ó yẹ. Ó mọ̀ pé òun kò lè ṣe é, inú rẹ̀ sì bí, ó sì ń bínú, pàápàá níwọ̀n ìgbà tí ó rò pé Ajá ti dá a ní àrékérekè gẹ́gẹ́ bí ọ̀rẹ́, nítorí kò sọ àṣírí yìí fún un, tí kò sì jẹ́ kí ó jèrè nínú rẹ̀ ní gbogbo àkókò yìí; ó sì di ẹlẹ́tàn.

“A gbọ́dọ̀ kọ́ Ajá lẹ́kọ̀ọ́! Mo gbọ́dọ̀ sọ fún àwọn ẹlòmíràn kí wọ́n lè fìyà jẹ ẹ́ gan-an. Yóò tọ́ fún un nítorí bí ó ṣe tọ́ mi ri. Ìyá mi ti kú, tí òun ò kú, síbẹ̀ òun nìkan ló ń ronú nípa ara rẹ̀. Báwo ni mo ṣe fẹ́ kí èmi náà ṣe ohun kan náà tí òun ṣe. Èmi yóò lọ sọ fún Kiniun láti pe ìpàdé lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Òun àti àwọn ẹlòmíràn yóò bínú pé Ajá ti tàn wá jẹ – Ajá àti ìwà rere rẹ̀, rírẹ́lẹ̀ ọkàn rẹ̀, kì í ṣe purọ́… ‘Bẹ́ẹ̀ ni’ rẹ̀ jẹ́ ‘bẹ́ẹ̀ ni’, ‘bẹ́ẹ̀ kọ́’ rẹ̀ jẹ́ ‘bẹ́ẹ̀ kọ́’ ọ̀rọ̀ òṣìbàtà.

“Kiniun lè rọ́pò ìyá Ajá ní ọ̀run lẹ́yìn tí ó bá pa á, yóò sì wà ní ipò láti ju okùn náà sílẹ̀ fún àwa ẹranko yòókù nígbàkúùgbà tí a bá fẹ́. Yóò rí i dájú pé gbogbo wa jẹun yó! Èyí yóò jẹ́ òpin ìyàngbẹ – òpin ìjìyà wa. Ọlọ́run ti dáhùn àdúrà wa!”

Inú Ìjàpá dùn gan-an sí gbogbo rẹ̀.

“Ẹ fọ́yà wò ó! Níhìn-ín ni mo ti ń rò pé Ajá ń jẹun látọ̀dọ̀ ọdẹ tí ó ti ṣàwárí ìlú mìíràn tí ìyàngbẹ kò sí, tí ó sì ń gbìyànjú láti mú un ṣe, tí yóò sì fipá mú un láti pín ohun tí ó ń rí gbà pẹ̀lú mi, tàbí kí ó kéré tán kí ó rọ ọdẹ náà láti ṣe oore fún mi! Èyí sàn ju èyí tí mo ti retí lọ” ó ń sọ fún ara rẹ̀.

Báyì ni Ìjàpá ṣe ṣàwárí àṣírí Ajá, láìjẹ́ pé Ajá mọ̀, ó sì padà sí Teregun. Ó pinnu láti fetí sí orin Ajá dáadáa lẹ́ẹ̀kan sí i kí ó tó sọ fún Kiniun àti àwọn ẹranko mìíràn. Ọ̀tá ń gbẹ̀san, inú sì ń bí i gan-an pé ìyá Ajá ṣì wà láàyè nígbà tí tirẹ̀ ti kú, àti pé Ajá kò sọ fún un.

Nígbà tí Ìjàpá débùdó Ọba, ó dojúbolẹ̀, ó sọ:

“Kabiyesi! Kí ọjọ́ rẹ̀ gùn! Ṣé Kabiyesi mọ̀ pé ìyá Ajá kò lọ bí Ajá ṣe sọ? Ó wà ní ọ̀run! Mo fi ojú ara mi rí i…”

Ìjàpá sọ gbogbo ohun tí ó ti rí fún Kiniun. Ẹnu Kiniun ya. Inú rẹ̀ bí gan-an.

“Ní ọ̀run? Báwo ni ìyẹn ṣe lè ṣeé ṣe…? Ìjàpá, ṣé òtítọ́ ni èyí? Tí mo bá rí i pé irọ́ ni, kí ni èmi yóò ṣe pẹ̀lú rẹ̀?” ó béèrè lọ́wọ́ Ìjàpá.

“O lè pa mí, ṣùgbọ́n òtítọ́ ni ohun tí mo ń sọ fún ọ. Mo ṣẹ̀ṣẹ̀ ń bọ̀ láti ibẹ̀. Tí o bá fẹ́ ẹ̀rí tó fìdí rẹ̀ múlẹ̀, pe Ajá, rán an ní iṣẹ́ – sí ibi tí ó jìnnà. Kí ó tó padà, pe àwọn aṣojú gbogbo ẹranko, èmi yóò sì mú gbogbo wa lọ sí ibi tí Ajá ń lọ lójoojúmọ́.

“A gbọ́dọ̀ pa Ajá lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀” Ọba pàṣẹ.

“Rárá, Kabiyesi!” ọ̀kan nínú àwọn olùdámọ̀ràn Ọba gbà á níyànjú. “Kí ló dé tí a kò fi gba ìmọ̀ràn Ìjàpá, tàbí kí a rán àwọn kan lára wa láti tọ̀ Ajá lẹ́yìn, kí a sì gbọ́ orin náà, kí a kọ́ ọ. Báyìí, a lè ṣe ohun kan náà tí Ajá ń ṣe, a sì lè kó oúnjẹ wá fún àwọn ìyókù wa”.

Ọba pinnu láti tẹ̀lé ìmọ̀ràn Ìjàpá, ó sì ránṣẹ́ fún Ajá.

“Mo fẹ́ kí o mú ìdì kan lọ fún Ọba Idanran, tí o lè gbà ní òwúrọ̀ ọ̀la”.

Idanran jìn tó bi ọgbọ̀n ìdúró láti ìlú Ìjàpá, Ọba sì rò pé bí Ajá tilẹ̀ yára tó, kò ní lè padà wá ní ọjọ́ kan náà.

“Kò sí kánjúkánjú, nítorí náà máa rìn lọ́nà, má ṣe yára kí o má bàa ṣubú ní ọ̀nà. Mo mọ̀ pé oúnjẹ kò pọ̀ nínú ikùn rẹ̀ pẹ̀lú ìyàngbẹ tí ó ṣì ń lọ. Èmi kò tíì lè pèsè oúnjẹ tó fún yín, àwọn oníṣẹ́-ọ̀nà mi.

“Èmi kò tíì rí Ọba Idanran fún ìgbà pípẹ́, nítorí náà èmi kò mọ bóyá ìyàngbẹ wà ní ìlú rẹ̀ tàbí kò sí, tí ó bá sì wà, ohun tí wọ́n ń ṣe nípa rẹ̀. Bóyá wọ́n ti ń ṣe ohun kan náà bíi tiwa. Ṣùgbọ́n, ó hàn gbangba pé pípa àwọn ìyá wa jẹ jẹ́ àṣìṣe ńlá. Kò sí ìpalára láti wáá mọ̀ ohun tí Ọba àti àwọn ọmọ ọba rẹ̀ ń ṣe, bóyá òun lè wà ní ipò láti gbà wá níyànjú lórí ohun tí a ó ṣe. Nítorí náà, béèrè lọ́wọ́ rẹ̀.

“Nínú gbogbo àwọn oníṣẹ́-ọ̀nà mi, ìwọ ni o yára jù lọ. Ìdí nìyí tí mo fi ń rán ọ. Ìwọ tún ni ọ̀gá oníṣẹ́-ọ̀nà mi, tí ó sì jẹ́ olùṣiṣẹ́ kíákíá, tí a lè gbẹ́kẹ̀lé, tí o sì jẹ́ olóòtítọ́.” Kiniun ń bá a lọ.

Ajá, jẹ́ ẹni tí kò fẹ́ràn ìdíwọ́ nígbà tí iṣẹ́ bá wà, ó fẹ́ lọ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.

“Kí ló dé tí Kabiyesi kò fi rán mi ní iṣẹ́ yìí ní ìrọ̀lẹ́ òní?” Ajá béèrè. “Èmi kò fẹ́ kí ó dà wá láàmú ní òwúrọ̀ kùtùkùtù nígbà tí o ṣì ń sùn”.

Inú Ọba dùn sí ohun tí Ajá sọ. Ó múra ìdì náà, ó sì fún Ajá, ṣùgbọ́n ó kìlọ̀ fún un:

“Má ṣe ṣiṣẹ́ náà títí di òwúrọ̀. Àwọn olè wà ní alẹ́.”

“Ẹ ṣé, Kabiyesi!”

Ajá padà sí ilé, ó dùbúlẹ̀, ó sì sùn. Láìpẹ́ ó jí, ọkàn rẹ̀ kún fún ibi tí wọ́n rán an sí. Òṣùpá ràn bí ojú ọjọ́; ó mọ́lẹ̀ gan-an. Ajá rò pé òwúrọ̀ ti pọ́n, kò sì mọ̀ pé àkùkọ kò tíì kọ. Ó dìde, ó mú ìdì tí wọ́n fún un fún Ọba, ó sì fi sí ẹnu, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í rìn lọ́nà kíákíá.

A ti mọ̀ tẹ́lẹ̀, àbí bẹ́ẹ̀ kọ́, pé Ajá yára gan-an. Ó sáré pẹ̀lú gbogbo agbára rẹ̀, kí ó lè padà sí ilé, kí ó sì lè ṣèbẹ̀wò ìyá rẹ̀.

Nígbà tí òwúrọ̀ pọ́n, nǹkan bí i mẹ́ta ìdúró ni ó kù lọ sí Idanran.

Ṣáájú kí Ọba Idanran tó wẹ̀, Ajá ti wà níwájú rẹ̀. Inú Ọba Idanran dùn láti rí Ajá, àti ìdì tí ó mú wá. Ó dáhùn sí ọ̀rọ̀ Kiniun láìṣe ìdíwọ́. Ìyàngbẹ wà ní ìlú rẹ̀ gẹ́gẹ́, wọn kò sì tíì rí ojútùú rẹ̀ bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀ nínú wọn ti kú. Inú rẹ̀ dùn láti gbọ́ látọ̀dọ̀ Kiniun – pé Kiniun ti ronú nípa wọn, tí ó sì ṣe kàyéfì èrò rẹ̀, ṣùgbọ́n ẹ̀, kò sí ohun tí òun lè ṣe. Kí wọ́n kàn gbàdúrà fún ara wọn.

“Ẹ dúpẹ́ fún èyí” ó ṣàfikún, ó ń tọ́ka sí ìdì náà.

Ajá bẹ̀rẹ̀ sí í padà sí ọ̀dọ̀ Ọba ìlú rẹ̀. Ṣùgbọ́n, ó ti rẹ̀ díẹ̀; kò lè sáré bíi ti tẹ́lẹ̀ mọ́. Síbẹ̀, yóò sáré, yóò sì rìn díẹ̀.

Ní àkókò yìí, Ìjàpá ti lọ sí ọ̀dọ̀ Ọba ní òwúrọ̀ láti sọ fún un pé Ajá ti kúrò nílé.

“Ó gbọ́dọ̀ ti lọ ṣáájú kí ojú ọjọ́ tó mọ́, Kabiyesi! Mo gbà pé Kabiyesi pe ìpàdé àwọn aṣojú. Gbogbo wa lè kóra jọ, kí a lọ jẹun síbi tí ìyá Ajá wà. Nígbà tí a bá débẹ̀, a ó gbìyànjú orin wa kí ìyá Ajá tó fà wá sókè. Kabiyesi yóò kọ́kọ́ lọ, tí ó bá sì ṣeé ṣe, ó lè fà ìyá Ajá sọ̀ kalẹ̀ láti ọ̀run lẹ́yìn tí ó bá ti gbà á lẹ́nu. Tí kò bá kú nípa ìṣubú, àwa ẹranko tí ó wà ní ìbòmíì yóò jáde, a ó sì kọlù ú – a ó lù ú títí yóò fi kú. Ajá yóò di ẹni tí yóò rọ́pò rẹ̀, Kabiyesi, láti ìgbà náà lọ, ìwọ yóò máa fún gbogbo wa ní oúnjẹ. Èyí ni ìmọ̀ràn mi fún ọ, Kabiyesi! Nígbà tí Ajá bá padà wá, a ó pa á nítorí ohun tí ó ṣe.”

“Ọlọ́run mí, ó dà bíi pé o ti ronú jinlẹ̀ nípa gbogbo ọ̀rọ̀ yìí, Ìjàpá!” Kiniun kígbe.

Ọba fọwọ́ sowọ́ pọ̀ pẹ̀lú gbogbo ohun tí Ìjàpá sọ, ó sì rán oníṣẹ́ lọ káàkiri gbogbo ìlú pẹ̀lú aago, láti pe gbogbo àwọn aṣojú ẹranko sí ìpàdé. Kò pẹ́ tí wọ́n fi kóra jọ. Wọ́n dúró sí ìlà, wọ́n sì tẹ̀lé Ìjàpá lọ sí ibi ìṣẹ̀lẹ̀ – síbi tí ìyá Ajá wà – láti gbìyànjú oríire wọn. Nígbà tí wọ́n débẹ̀, Ìjàpá mú wọn dúró, ó sì fún wọn ní ìtọ́ni nípa ohun tí wọn yóò ṣe, ó sì kọ́ wọn ní orin Ajá. Díẹ̀ nínú wọn gbìyànjú láti kọrin, ní retí pé ọ̀kan nínú wọn yóò dún bí Ajá, ṣùgbọ́n kò sí ohun tí ó ṣẹlẹ̀. Kiniun ló kọ́kọ́ gbìyànjú, Erin sì tẹ̀ lé e. Ohùn Kiniun le – ó ń ké ramúramù; ohùn tí ó rọ̀ diẹ̀ ni a nílò. Lẹ́yìn náà, ọ̀kan tàbí méjì nínú àwọn ẹranko tí ohùn wọn kò le gbìyànjú.

“Jẹ́ kí Kọlọkọlọ àti Ikooko gbìyànjú. Mo rò pé wọ́n dún bí Ajá jù wá lọ” Ìjàpá dámọ̀ràn. Lóòótọ́, Ikooko kọ orin náà dáadáa, ó fẹ́rẹ̀ẹ́ dún bí Ajá. Kò sí ohun tí ó ṣẹlẹ̀. Kọlọkọlọ kò rí àbájáde rárá.

“Jẹ́ kí n gbìyànjú. Gbogbo yín ẹ lọ fi ara pamọ́, ẹ sì ṣe tán láti kọlù ìyá Ajá nígbà tí èmi bá ń fà á sọ̀ kalẹ̀ láti ọ̀run.” Ìjàpá pàṣẹ. “Lẹ́yìn gbogbo rẹ̀, èmi ni mo gbọ́ tí Ajá ń kọrin, ó yẹ kí èmi lè fara wé ẹ. Tí ẹnikẹ́ni nínú yín kò bá lè ṣe é, èmi lè ṣe é” ó ń ṣe ìgbéraga.

Ìjàpá dúró fún ìgbà díẹ̀, láti jẹ́ kí ìyàlẹ́nu tí ìyá Ajá ní nípa àwọn ohùn orin yìí kó kọjá lọ. Lẹ́yìn náà ó bẹ̀rẹ̀ sí í kọrin, ó ń gbìyànjú láti dún bí Ajá, ṣùgbọ́n nítorí pé ó sábà máa ń sọ̀rọ̀ nípa imú, kò dún gan-an bí Ajá. Ṣùgbọ́n tí ẹnikẹ́ni bá kọ̀ láti tẹ́tí dáadáa, kò ní mọ ìyàtọ̀. Ó kọ báyìí:

(Ìjàpá kọ orin kan náà, ṣùgbọ́n nípa imú)

Ìyá Ajá, ẹni tí kò jẹ́ kí okùn náà sílẹ̀ rí – nítorí ó dá a lójú pé àwọn ohùn tí ó ń gbọ́ jẹ́ ti àwọn afàrùn (bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó fẹ́rẹ̀ẹ́ ṣe bẹ́ẹ̀ nígbà tí ó gbọ́ ohùn Ikooko) – tẹ́tí dáadáa, inú rẹ̀ sì rú.

“Èyí kì í ṣe ohùn ọmọ mi, tàbí ó jẹ́? Ṣé ebi ń pa ó́ tó báyìí? Ṣé ó ń ṣàìsàn? Èéṣe tí ó fi ń sọ̀rọ̀ nípa imú? Ṣé ó ní òtútù?”

Ìjàpá ń bá a lọ láti kọrin láìdáwọ́ dúró, ìyá Ajá sì ju okùn náà sílẹ̀, ó ń rò pé ọmọ rẹ̀ kò yá, èyí ló ṣe tí ó fi ń kọrin nípa imú.

“Bóyá ó ní òtútù, òtútù sì ti dí imú rẹ̀” ó ń rò.

Ó pinnu láti gbé ewu. Ajá kò tíì wá ní ọjọ́ yẹn, èyí sì jẹ́ àjèjì, ó sì ti pẹ́ díẹ̀. Yóò sọ fún ọmọ rẹ̀ nípa gbogbo ohun tí ó ṣẹlẹ̀, yóò sì kìlọ̀ fún un pé kí ó ṣọ́ra sí i ju ti tẹ́lẹ̀ lọ.

Bí ìyá Ajá ṣe ń ju okùn náà sílẹ̀, tí ó sì ń bẹ̀rẹ̀ sí í fà á sókè láìmọ̀ pé kì í ṣe ọmọ rẹ̀, Ajá padà wá láti ibi tí wọ́n rán an sí. Ó ti padà wá ṣáájú àkókò tí Kiniun rò, kò sì rí ẹni tí ó rán an nílé; kò sí àmì ẹranko mìíràn pẹ̀lú.

“Ṣé àṣírí mi ti jáde? Ṣé ẹnì kan ti ṣàwárí ibi tí ìyá mi wà?” Ajá ń ṣe kàyéfì, ó sì bẹ̀rù gan-an; ọkàn rẹ̀ ń lù. Ó sáré pẹ̀lú gbogbo agbára rẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, ó forí sí ibi tí ìyá rẹ̀ wà. Nígbà tí ó jìnnà díẹ̀ sí ibẹ̀, ó rí gbogbo àwọn ẹranko tí wọ́n kóra jọ, tí wọ́n fi ara pamọ́ sẹ́yìn igbó, ó sì rí Ìjàpá ní ojú ọ̀run, tí ń gòkè, tí ó dì mú okùn tí ìyá rẹ̀ gbọ́dọ̀ ti ju sílẹ̀. Ajá bẹ̀rù:

“Kí ni èmi yóò ṣe tí Ìjàpá bá débùdọ́ ìyá mi? Yóò fà á sọ̀ kalẹ̀, gbogbo àwọn ẹranko mìíràn yóò sì kọlù ú, wọn yóò sì pa á, wọn yóò sì pa èmi pẹ̀lú” ó ń rò.

Ajá rí Ìjàpá tí wọ́n ń fà á sókè tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ dé àárín ọ̀nà, ó sì rántí ìmọ̀ràn Ẹ̀mí Òrun. Ó bẹ̀rẹ̀ sí í kọ orin mìíràn kíákíá, ó ń ní kí ìyá rẹ̀ gé okùn náà, kí Ìjàpá lè ṣubú. Ó kọ báyìí:

Ìyá Ajá gbọ́ ohùn ọmọ rẹ̀, ó sì mọ̀ lójúkan náà pé òun ni ohùn ọmọ rẹ̀ tòótọ́. Ṣùgbọ́n ní àkókò yìí, gbogbo ohun tí ń ṣẹlẹ̀ ti dà á láàmú gan-an:

“Kí ni ìtumọ̀ gbogbo èyí? Àwọn afàrùn wà níbí, kò sí àní-àní. Ṣùgbọ́n báwo ni èmi yóò ṣe dá a lójú pé èyí ni ọmọ mi tòótọ́?” ó ń ṣe kàyéfì. Ó dúró, lẹ́yìn náà ó tún bẹ̀rẹ̀ sí í fa okùn náà. Ajá bẹ̀rẹ̀ sí í sunkún, ó ń kọ orin léraléra. Ìyá rẹ̀ fetí sí ohun tí ó ń sọ dáadáa sí i.

“Mo gbọ́dọ̀ yára ge okùn náà nítorí gbogbo àwọn ẹranko mìíràn túmọ̀ sí ogun. Dájúdájú ọmọ mi nìkan ló lè mọ ẹ̀yà orin yìí. Àwọn ẹranko mìíràn gbọ́dọ̀ ti ṣàwárí àṣírí wa, wọ́n sì ti wá láti pa mí. Àwọn ni afàrùn.”

Nígbà tí Ìjàpá fẹ́rẹ̀ẹ́ débùdọ́ ìyá Ajá, ìyá Ajá wo ìsàlẹ̀ láti rí bóyá ọmọ rẹ̀ ń kọrin. Ní kíákíá tí ó ṣe bẹ́ẹ̀, Ìjàpá ló rí, tí ó dì mú okùn náà, tí ń gòkè, ṣùgbọ́n ó gbọ́ tí ọmọ rẹ̀ ń kọrin pẹ̀lú gbogbo agbára rẹ̀.

(Ajá tún kọ orin ìkìlọ̀ náà)

“Nítorí náà, ọmọ mi ń kọrin lẹ́yìn gbogbo, ó sì gbọ́dọ̀ jẹ́ òtítọ́ pé gbogbo àwọn ẹranko túmọ̀ sí ogun. Kò sí àní-àní pé àwọn ìyókù wà ní ìbòmíì.”

Ìyá Ajá mú ọ̀bẹ mímú kan, ó sì jù ú sí okùn náà, okùn náà sì já. Ìjàpá ṣubú láti ọ̀run, ikarahun rẹ̀ sì fọ́ túútúú. Gbogbo àwọn ẹranko mìíràn tí wọ́n fi ara pamọ́ sá, nítorí wọn kò mọ ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ tí wọ́n bá dúró. Wọn kò tíì rí irú nǹkan báyìí rí. Yàtọ̀ síyẹn, Ẹ̀mí Òrun ti farahàn, ó sì ti kìlọ̀ fún wọn pé kí wọ́n fi Ajá àti ìyá rẹ̀ sílẹ̀, bí bẹ́ẹ̀ kọ́, wọn yóò dojú ìyà.

Ìjàpá là bùkátà láti yè. Àwọn ẹ̀dá kan wá láti ṣe ìrànlọ́wọ́ fún un, àwọn tí ó ní ẹ̀bùn láti fi àwọn pákó tó fọ́ pọ̀ – wọ́n dè é, wọ́n tẹ̀ é, wọ́n dán án, wọ́n tún un ṣe, ṣùgbọ́n ikarahun rẹ̀ kò dà bíi ti tẹ́lẹ̀ mọ́. Kò dán mọ́ mọ́; ó fọ́, ó sì gbẹ.

Báyì ni Ìjàpá ṣe fọ́ ikarahun rẹ̀. Fífi Ajá ṣọ́fin ló ṣọ́ ọ lọ́nà yìí.

✤ Òpin · Bí Ìjàpá ṣe fọ́ Ikarawọ̀n Rẹ̀ ✤