How Tortoise (Ijapa)’s Stomach Became Hollow (Ijapa and Babalawo)

Yannibo lókìkí ní àdúgbò wọn fún ìfẹ́ni àti àbójútó ọmọ, bó tilẹ̀ jẹ́ pé òun kò bímọ. Ohun rere ni ìwà rẹ̀ – olólùfẹ́ àti alátìlẹ́yìn fún àwọn ẹlòmíràn, kéékèèké àti àgbàlagbà. Inú rẹ̀ dára, ó sì ní ọ̀làwọ́ tó pọ̀ débi àṣejù. Nígbàkúúgbà tí ọmọ bá ń bí nínú ìdílé tàbí nínú àdúgbò, Yannibo máa ń kópa nínú ìtọ́jú ọmọ náà, bíi wíwẹ̀, wíwọ aṣọ, fífún un ní oúnjẹ, àti gbígbé e lẹ́yìn. Ó tún máa ń tọ́jú àwọn ọmọ kéékèèké tí ó bá pàdé, ó máa ń se wọ́n, ó sì máa ń fún wọn jẹ. Kí ló lè dára ju nínú ọmọ tirẹ̀ lọ?

Gẹ́gẹ́ bí Yannibo ṣe ń fẹ́ràn àti ń ṣètìlẹ́yìn fún àwọn ẹlòmíràn, bẹ́ẹ̀ náà ni àwọn ẹlòmíràn ń fẹ́ràn rẹ̀, tí wọ́n sì ń ṣètìlẹ́yìn fún un – ènìyàn àti ẹranko – tí wọ́n ń wá ọ̀nà láti ràn án lọ́wọ́.

“Ẹ dákun dúró títí yóò fi bẹ̀rẹ̀ síí ní àwọn ọmọ tirẹ̀. A ó bà á jẹ́ déédé. Yóò ní láti fi ipò àkọ́kọ́ sílẹ̀, kí ó sì fi gbogbo nǹkan sílẹ̀ fún wa, yálà ó fẹ́ tàbí kò fẹ́. Kò ní sí àìtó ẹni tí yóò wẹ̀ ọ́, tí yóò wọ ọ́ lásọ, tí yóò fún ọ́ jẹ, tàbí tí yóò gbé ọ lẹ́yìn tàbí tí yóò rù ọ́” àwọn ìdílé rẹ̀ àti ọ̀rẹ́ rẹ̀ ń sọ láàárín ara wọn.

“Dájúdájú, Ìjàpá yóò rí ojútùú sí ipò tí ẹ̀ ẹ wà yìí, àbí Yannibo?” Ọ̀rẹ́ Yannibo kan sọ fún un lọ́jọ́ kan. “Ǹjẹ́ kìí ṣe pé Ìjàpá lókìkí nínú àdúgbò fún pípèsè ojútùú sí àwọn ìṣòro, pàápàá ti ìmọ̀lára – gẹ́gẹ́ bí bàbáláwo?”

“Òótọ́ ni. Ó dàbí ẹni pé ó máa ń rí àwọn oògùn fún àwọn àìsàn kan”.

“Ńjẹ́ kí nìdí tí kò fi lè rí ojútùú fún ipò tìrẹ náà?”

Yannibo ti ronú nípa rẹ̀ pẹ̀lú.

Ìjàpá lókìkí pé ọlọ́gbọ́n ni ní ojú ara rẹ̀. Ó máa ń ṣe àánu pé kò sí ìṣòro tí kò lè yanjú, pàápàá ti ìmọ̀lára. Ẹlẹ́wàà, ọlọ́gbọ́n-ẹlẹ́wàà ni, ó kún fún àwàdà àti ẹ̀tàn – oníjàngbọn kan tí ń fi ẹ̀tàn gba àwọn nǹkan tí àwọn ẹlòmíràn kò lè gba. Ṣùgbọ́n, ẹ̀tàn àti àwàdà Ìjàpá máa ń dá a lóminú, tí yóò sì máa ṣamọ̀nà sí ìjìyà tàbí ipalára (nígbà mìíràn tó le), ìdálẹ́bi ikú tàbí dídánnáde láti ọwọ́ Ọba ìlú kan. Nígbà mìíràn, ó máa ń kúrò ní ìlú kan láti ara rẹ̀, tójú tì í, tí ó sì tì í.

Láìka àbùkù rẹ̀ sí, Ìjàpá gbajúmọ̀ láàárín àwọn kan – láàárín ènìyàn àti ẹranko – ìgbajúmọ̀ rẹ̀ kìí ṣe ohun tí kò ní í ṣe pẹ̀lú jíjíngbọ̀n àti agbára rẹ̀ láti gbéra dìde, èyí tí ènìyàn àti ẹranko rí i pé ó yẹ kí á mọyì. Ìjàpá tún ń dáni níyì, ó sì ń múni yíǹrin, pàápàá nígbà tí ẹ̀tàn àti àwàdà rẹ̀ bá borí rẹ̀.

Nígbà tí Ìjàpá ń gbé ní ìlú mìíràn tí ń jẹ́ Magunwa, kí wọ́n tó lé e jáde nítorí ìwàkiwà rẹ̀, ó ti jẹ́ ọ̀rẹ́ pẹ̀lú Bàbáláwo kan tó jẹ́ bàbáláwo àgbàyanu, tó mọ̀ nípa lílo ewé, èèpo àti àwọn nǹkan mìíràn. Ìjàpá ti máa ń dúró lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀ fún wákàtí pípẹ́, tí ó ń béèrè àwọn ìbéèrè nípa àwọn ewé tí ó yàtọ̀ àti àwọn nǹkan mìíràn tí bàbáláwo yìí ń lò – àwọn oògùn tí ó yàtọ̀ fún àwọn àìsàn tí ó yàtọ̀.

“Ta ló mọ̀, ó lè ṣeé ṣe fún mi láti fi ohun tí mò ń kọ́ lò lọ́jọ́ kan!” ni ó ti ronú.

Lóòótọ́, ó ti lè ran àwọn kan lọ́wọ́ ní Teregun láti rí oògùn fún àwọn àìsàn wọn, tí ó sì ń gbowó lọ́wọ́ wọn, tí ó ń díbọ́n pé òun jẹ́ bàbáláwo tó gbàwé ẹ̀kọ́. Yálà wọ́n mọ̀ pé èké ni tàbí wọ́n kò mọ̀, wọ́n máa ń bá a wéwé nítorí pé àìtó bàbáláwo wà ní Teregun lọ́nàkọnà.

Lọ́jọ́ kan, Yannibo pe ọkọ rẹ̀, ó sì sọ fún un pé:

“Ọkọ mi ọ̀wọ́n, mo fẹ́ bá ọ sọ̀rọ̀ nípa ohun kan tó ṣe pàtàkì jù lọ lọ́kàn mi. Ọdún tí a ti ṣègbéyàwó, a ti ń gbé inú dídùn papọ̀, a sì ń ṣe ohun tí yóò mú inú ara wa dùn. Ìwọ kò tíì hùwà tí kò ní ṣe mọ́ mi lára.” Ìjàpá sì dorí rẹ̀ kodò, ó sì ń fún ní ìṣírí, Yannibo sì tẹ̀síwájú:

“Ohun kan ṣoṣo tí kò jẹ́ kí inú mi dùn ni pé a ò tíì bímọ. Inú mi kò dùn torí àìlóríire. Ọmọ máa ń mú kí ìfẹ́ láàárín ọkọ àti aya túbọ̀ jinlẹ̀, bẹ́ẹ̀ yóò sì túbọ̀ mú kí ìfẹ́ tí a ní sí ara wa pọ̀ sí i. Jọ̀wọ́, ṣe gbogbo ohun tí o bá lè ṣe láti rí ojútùú sí ìṣòro yìí. Kìí ṣe pé ìwọ kò fọwọ́ pa á títí di ìsinsìnyí, mo dájú, ṣùgbọ́n níbi tí ẹ̀mí bá wà, ìrètí wàbí. A kò lè jáwọ́ nínú ìgbìyànjú!”

“Ẹ ṣeun púpọ̀ Yannibo, aya mi ọ̀wọ́n” Ìjàpá bẹ̀rẹ̀. “Lóru àti lọ́sàn, mo ti ń ronú nípa àwọn ọ̀nà tí a lè gbà bímọ. Ìwọ nìkan ni aya mi, èmi kò sì ní ọmọ kankan níbòmíràn. Ọ̀wọ́n mi, mo ní láti jẹ́wọ́ pé èmi kò lè dáhùn ohun gbogbo lẹ́yìn náà. Mo ní láti bá àwọn ẹlòmíràn wéwé nísinsìnyí – àwọn bàbáláwo – nípa bí o ṣe lè lóyún. Ojútùú gbọ́dọ̀ wà”. Ó fọwọ́ fa orí rẹ̀, ó sì ronú jinlẹ̀.

“Ìmọ̀lára mi bákan náà ni mo ní” ó tẹ̀síwájú lẹ́yìn ìgbà díẹ̀. “Èmi kò ní jókòó kí n má ṣe nǹkan kan. Mú ara rẹ níjà, aya mi. Mo mọ̀ pé a ó bímọ”.

Láti ìgbà náà lọ, Ìjàpá ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbìyànjú láti wá ìrànlọ́wọ́ fún aya rẹ̀. Ó bá ọ̀pọ̀lọpọ̀ bàbáláwo wéwé – àwọn tó wà ní ìlú rẹ̀ díẹ̀, àti àwọn ní òkèèrè, tí ó sì ń náni lówó, tí ó sì ń lágbàára, òun àti Yannibo sì ń tẹ̀lé àwọn ìtọ́jú tí a ṣe fún wọn àti ìmọ̀ràn tí a fún wọn pẹ̀lú ìṣọ́ra. Láìrí, Yannibo ò tíì lóyún.

Ìpóǹbẹ̀ Ìjàpá àti Yannibo kọ́ jẹ́ àìṣàfihàn fún àwọn mìíràn nínú àdúgbò wọn, kìí ṣe nítorí òkìkí Yannibo nìkan, ṣùgbọ́n nítorí pé ìlú yìí jẹ́ ibi tí nínú ọmọ ṣe kún fún ipa pàtàkì. Ìyàn ti ṣẹlẹ̀ sẹ́yìn tí ó ti pa àrìnrìn àwọn olùgbé rẹ̀, pàápàá àwọn ọmọ. Ìgbàgbọ́ wọn ni pé àwọn ìṣòro nípa èyí – bíi wíwá ọkọ tàbí aya, àti pàápàá nínú ọmọ – jẹ́ ti gbogbo ènìyàn, nítorí pé a kò lè mọ ẹni tí ó lè mú ojútùú wá. “Àsọ òkùnrin dá, àṣo ènìyàn rọ́” ni èrò wọn.

Nítorí náà, ó ṣẹlẹ̀ lọ́jọ́ kan, bí Ìjàpá ti ń bọ̀ wá láti oko, ó pàdé ọ̀rẹ́ rẹ̀ kan, ẹni tí ó ti sọ ìdààmú rẹ̀ nípa àìní ọmọ fún. Wọ́n dúró láti ṣàjọ̀sọ̀rọ̀ fún ìgbà díẹ̀, lẹ́yìn náà ọ̀rẹ́ rẹ̀ sọ fún Ìjàpá pé:

“Inú mi dùn láti rí ọ, Ìjàpá! Mò ń bọ̀ wá sílé rẹ ni, o mọ̀. Mo ní ìròyìn ayọ̀ kan fún ọ!”

“Haa!” Ìjàpá dáhùn, tí ó ń ṣe kàyéfì nípa ohun tí ayọ̀ náà ń jẹ́.

“Mo ṣẹ̀ṣẹ̀ gbọ́ nípa bàbáláwo kan tó ń gbé ní nǹkan bí kilómítà díẹ̀ síbi yìí, tí wọ́n ń sọ pé ó ní ìrírí nínú iṣẹ́ rẹ̀ – ògbógi ni, tí ó mọ̀ nípa oògùn ìbílẹ̀. Ó ti ran àwọn obìnrin púpọ̀ lọ́wọ́ láti lóyún, tí o sì mọ̀ ohun tó ń fún wọn, “Ọbẹ̀ asèjẹ́” nìkan ni. “Ọbẹ̀ asèjẹ́” jẹ́ ọbẹ̀ àrà ọ̀tọ̀ tó ní agbára, tí ó kún fún onírúurú èròjà alájẹ̀bí pẹ̀lú èèpo, ewé, àti àwọn ohun èlò mímu, ẹja, adìyẹ àti ẹran, tí olfà àti òórùn rẹ̀ dùn. Kí nìdí tí o kò fi lọ bá a wò? Mo dá mi lójú pé yóò lè ràn Yannibo lọ́wọ́”.

Ní báyìí, Ìjàpá kò lè fara mo oúnjẹ tí olfà àti òórùn rẹ̀ dùn. Ó sì jẹ́ oníwọra pẹ̀lú. Ó fẹ́ràn ohùn “Ọbẹ̀ asèjẹ́” yìí lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.

“Má sọ̀rọ̀ mọ́. Èmi yóò lọ bá a wò. “Ọbẹ̀ asèjẹ́” náà dún dáadáa. Bóyá èmi yóò jẹ nǹkan nínú rẹ̀”. Ìjàpá sọ pẹ̀lú ìtara.

“Èmi kò mọ̀ nípa èyí, Ìjàpá. Kí nìdí tí o fi fẹ́ jẹ nǹkan tí a ṣe fún obìnrin láti lóyún?”

“Kí nìdí tí kò fi? Dájúdájú, kò ní mú mi lóyún, bí ìyẹn bá jẹ́ ohun tí ń bà ọ́ lẹ́rù” Ìjàpá sọ, tí ń rẹ́rìn-ín, ọ̀rẹ́ rẹ̀ sì ń rẹ́rìn-ín pẹ̀lú.

“Èmi kò rò bẹ́ẹ̀!” ẹ̀yìn náà sọ.

“Níbo ni bàbáláwo yìí ń gbé gan-an?” Ìjàpá fẹ́ mọ̀.

Ọ̀rẹ́ Ìjàpá fún un ní ìsọfúnni tí ó nílò, ó sì máa bá ọ̀nà rẹ̀ lọ. Ìjàpá kò lè dúró láti débùú sílé láti sọ fún Yannibo nípa bàbáláwo yìí àti “Ọbẹ̀ asèjẹ́” rẹ̀.

“Ó dún bí ohun tí ń ṣiṣẹ́. A ó lọ bá a wò lọ́la…Hàà! Rárá o!” Yannibo sọ, ó sì dáwọ́ dúró lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. “Ọ̀la ni ọjọ́ ọjà. A ó lọ ọ̀túnla”.

Ọjọ́ ọjà máa ń jẹ́ lọ́jọ́ kẹrin ní Teregun – ọjọ́ tí gbogbo ọjà ní ìlú nìyẹn máa ń ṣiṣẹ́ kíkún, tí òwò sì máa ń pọ̀.

“Èmi yóò lọ” Ìjàpá dámọ̀ràn.

“Dájúdájú a lè dúró fún ọjọ́ kan” Yannibo sọ.

“Èyí dùn mí lára jù. Bí a bá ṣe lọ kíákíá, ó sàn. Máṣe gbàgbé pé a lè ní láti tún padà bọ̀ lẹ́yìn ìgbà àkọ́kọ́. Ìfọ̀rọ̀wérọ̀ nìkan ni èyí jẹ́.”

Yannibo kò tún sọ̀rọ̀ mọ́, ní òwúrọ̀ ọjọ́ kejì, Ìjàpá gbéra láti lọ sí ilé bàbáláwo. Ó wọ àwọn aṣọ tó dára jù lọ, tí ó sì wé fìlà kan tó fẹ́ràn púpọ̀ – fìlà tó jin (tí ó lè fi ohunkóhun pamọ́!). Ọjọ́ dára gan-an, inú Ìjàpá sì dùn tó bẹ́ẹ̀ tí ó fi ń rẹ́rìn-ín sí gbogbo ẹni tí ó bá kọjá lọ́dọ̀ rẹ̀.

Lẹ́yìn tí ó ti rìn nǹkan bí ìdajì wákàtí, Ìjàpá dé etí ìlú, níbi tí oríṣiríṣi ojú ọ̀nà ti ń lọ, tí àwọn ọ̀pá ìtọ́ka sì wà tí ń tọ́ka sí onírúurí ìlú. Ó gba ọ̀nà tí ó tọ́ka sí ìlú kan, tí ó la inú igbó kọjá, àti odò kan tí omi rẹ̀ ń yára ṣàn. Bàbáláwo náà ń gbé ní abúlé kan ní ìta ìlú náà. Ìjàpá sì béèrè ìtọ́sọ́nà lọ́wọ́ àwọn ènìyàn abúlé náà (gẹ́gẹ́ bí ọ̀rẹ́ rẹ̀ ṣe sọ fún un) sí ilé bàbáláwo.

Àwọn kan lára àwọn tí ó béèrè ìtọ́sọ́nà lọ́dọ̀ wọn ti gbọ́ nípa Ìjàpá – nípa bí ó ṣe ń ṣe bí ẹni pé ó ń tọ́jú onírúurú àìsàn. Wọ́n ń ṣe kàyéfì nísinsìnyí bí ó ṣe ń wá bàbáláwo kan ní òkèèrè nígbà tí òun tìkára rẹ̀ ń sọ pé bàbáláwo ni òun.

“Ó hàn gbangba pé ó mọ̀ nísinsìnyí pé òun kò ní gbogbo ìdáhùn! Ó gbọ́dọ̀ jẹ́ pé òun ń dibọ́n ní gbogbo àkókò yìí, àti pé kìí ṣe bàbáláwo ní ti gidi”.

Àwọn tí ó mọ̀ pé aya rẹ̀ kò lóyún náà ṣe ìbákẹ́gbẹ́pọ̀ ìbẹ̀wò rẹ̀ sí bàbáláwo pẹ̀lú òkodoro ọ̀ràn yẹn, wọ́n sì ń ṣe kàyéfì ohun tí bàbáláwo yóò lè ṣe fún un. Kìí ṣe gbogbo wọn ni ó ti gbọ́ nípa “Ọbẹ̀ asèjẹ́”, àwọn tí ó sì ti gbọ́, ń ṣe èrò pé ìyẹn ni bàbáláwo yóò fún Ìjàpá.

“Ní tòótọ́, mo ti gbọ́ pé bàbáláwo náà jẹ́ ògbógi nípa ọ̀ràn ọmọbíbí, nípa bí “Ọbẹ̀ asèjẹ́” tí ó ń fún àwọn obìnrin tí wọ́n fẹ́ bímọ ṣe ń ṣiṣẹ́ dáadáa – pẹ̀lú ìmọ̀ rẹ̀ nípa èèpo, ewé, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ” ọ̀kan nínú wọn sọ.

“Bí ohunkóhun bá ṣẹlẹ̀, mo ní ìrètí pé kò ní fún Ìjàpá ní “Ọbẹ̀ asèjẹ́” láti mú fún aya rẹ̀. O mọ ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ tí ó bá ṣe bẹ́ẹ̀?”

“Ó sàn kí ó máa gbà á fúnra rẹ̀. Mo gbọ́ pé “Ọbẹ̀ asèjẹ́” ń mú ẹnu lomi, tí a sì mọ bí Ìjàpá ṣe fẹ́ràn oúnjẹ tí olfà àti òórùn rẹ̀ dùn, àti bí ó ṣe jẹ́ oníwọra tó…Ọlọ́run máa ràn wọ́n lọ́wọ́!”

“Dájúdájú, kò ní gbọ́kàn láti jẹ nǹkan tí a ṣe fún aya rẹ̀ – láti lóyún?”

“O lérò bẹ́ẹ̀. Ó lè rò pé ó máa ṣe ìrànlọ́wọ́ fún un tí òun bá jẹ nínú rẹ̀. Lẹ́yìn tí òun jẹ́ ọkọ rẹ̀. O mọ Ìjàpá. Ó lè rí onírúurí ìdí tí yóò fi jẹ nínú rẹ̀.”

Ní àkókò kan náà, Yannibo ń bá ọ̀rẹ́ rẹ̀ kan sọ̀rọ̀ ní ọjà níbi tí àwọn méjèèjì ti ń ta ọjà wọn. Yannibo ti sọ fún un nípa bàbáláwo náà àti “Ọbẹ̀ asèjẹ́” rẹ̀.

“Ó hàn gbangba pé “Ọbẹ̀ asèjẹ́” nìkan ló máa ń fún ni, ó sì máa ń ṣiṣẹ́ lọ́nà àrà. Ṣé o lè fojú inú rí i pé a lóyún kìkì nítorí jíjẹ “Ọbẹ̀ asèjẹ́” yìí? Èmi kò tíì gbọ́ irú nǹkan bẹ́ẹ̀ rí!” Yannibo sọ, pẹ̀lú iyèméjì díẹ̀.

“Òótọ́ ni pé ìgbà àkọ́kọ́ ni fún nǹkan gbogbo. A lè ní ọkàn-ìfaradà, pàápàá tí bàbáláwo yìí bá ti ran àwọn obìnrin mìíràn lọ́wọ́ tẹ́lẹ̀ láti lóyún. Ǹjẹ́ kò yẹ kí ìwọ náà bá a lọ láti fojú ara rẹ̀ rí ọkùnrin náà?” ọ̀rẹ́ rẹ̀ béèrè.

“Ìjàpá ló lóde òní láti bá a sọ̀rọ̀ kìkì. Mo ṣiyèméjì bóyá bàbáláwo yóò ṣe ọbẹ̀ náà lójúkan náà! Èmi yóò bá a lọ láti gba ọbẹ̀ náà nígbà tí ó bá ṣe é tán.”

“Èmi rò pé ó dára kí o bá a lọ. A ò fẹ́ kí Ìjàpá jẹ́ẹ́ ní ojú ọ̀nà, àbí?” ọ̀rẹ́ rẹ̀ ń fi ẹ̀rín-ín sọ.

“Òun kò ní gbọ́kàn láti ṣe irú nǹkan bẹ́ẹ̀!” Yannibo dáhùn, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé lọ́kàn rẹ̀, kò rò pé ó ṣeé ṣe fún Ìjàpá láti ṣe bẹ́ẹ̀. Ó lè pinnu láti pa gbogbo rẹ̀ run, kí ó sì tún pàṣẹ òmíràn. Yannibo àti gbogbo ènìyàn ní Teregun mọ̀ nípa bí Ìjàpá ṣe fẹ́ràn oúnjẹ tí olfà àti òórùn rẹ̀ dùn.

Ìjàpá dé ilé bàbáláwo.

“Kí ni mo lè ṣe fún ọ?” bàbáláwo béèrè, tí ó ń fi ìjókòó hàn fún Ìjàpá, lẹ́yìn ìkíni àṣà.

“O ṣeé ṣe kí o ní ọmọ tí àwọn ènìyàn yóò fi rántí ọ. Ìbá ṣe bẹ́ẹ̀ fún èmi àti aya mi, ṣùgbọ́n Ọlọ́run kò fún wa lọ́mọ.”

Bàbáláwo tẹ́tí sí ọ̀rọ̀ Ìjàpá, ṣùgbọ́n kò sọ nǹkan kan.

“Èmi àti aya mi ti ṣègbéyàwó fún ọdún pípẹ́, títí di ìsinsìnyí, kò tíì lóyún.” Ìjàpá tẹ̀síwájú. “Mo mọ̀ pé ẹ̀yin bàbáláwo lè ṣe àwọn iṣẹ́ àrà.”

“Nípa oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run nìkan” bàbáláwo sọ kíákíá, kò fẹ́ gba iyìn fún irú àwọn iṣẹ́ àrà bẹ́ẹ̀.

“Òótọ́ ni! Òótọ́ ni!” Ìjàpá dáhùn. “O mọ̀, kò sí ohun tó ju nínú ọmọ lọ. Owó kò ní ìtumọ̀ láìsí wọn. Yannibo, aya mi, ń ṣe ohun púpọ̀ fún àwọn ọmọ ẹlòmíràn. Ó ń dàgbà. Ǹjẹ́ kò ní dára tí yóò bá ṣe bákan náà fún àwọn ọmọ tirẹ̀?”

“Ó dáa, Ìjàpá. Èmi yóò ràn ọ́ lọ́wọ́. Èmi yóò ṣe gbogbo ohun tí ó bá wà lọ́wọ́ mi láti jẹ́ kí aya rẹ̀ lóyún. Èmi yóò se “Ọbẹ̀ asèjẹ́” fún un. Èyí jẹ́ ọbẹ̀ pàtàkì tí mo máa ń fún àwọn obìnrin tí wọ́n ti gbìyànjú láti lóyún fún ọdún pípẹ́. A fi àwọn èròjà alájẹ̀bí tó ní agbára ṣe “Ọbẹ̀ asèjẹ́”, pẹ̀lú ewé, èèpo, àti àwọn ohun ọ̀gbìn mímu. Àwọn èròjà wọ̀nyí wà ní igbó tipẹ́, wọ́n sì ń ṣiṣẹ́ lọ́nà àrà bí o bá mọ bí a ṣe ń lò wọ́n. Ẹnì kan lè fi wọ́n sínú ìkòkò ọbẹ̀ pẹ̀lú àwọn èròjà mìíràn, fi ẹja tútù àti ti gbígbẹ, adìyẹ àti ẹran kún un – àti dájúdájú, epo pupa, iyọ̀, ata, àlùbọ́sà, tòmátì, àti pé ó ti ṣe é! Ó gbọ́dọ̀ dọ́gbọ́n…” bàbáláwo ń sọ̀rọ̀, tí ó sì fò pinpín lójijì nígbà tí ó rí ojú Ìjàpá.

“Olfà àti òórùn àwọn èròjà yìí máa ń jẹ́ kí “Ọbẹ̀ asèjẹ́” máa mu ẹnu lomi. Láìrò, aya rẹ nìkan ni ó gbọ́dọ̀ jẹ ọbẹ̀ náà. Rí i dájú pé ìwọ kò jẹ nǹkan kan nínú rẹ̀ pẹ̀lú rẹ̀” ó tẹ̀síwájú kíákíá.

Bàbáláwo ti gbọ́ nípa ìfẹ́ Ìjàpá sí oúnjẹ tí olfà àti òórùn rẹ̀ dùn, àti nípa ìwọra rẹ̀. Ó ti gbọ́ bí ìfẹ́ rẹ̀ sí ẹ̀pà tí a yán ṣe ṣe ní ti ṣe é lọ́nà jàǹbá nígbà àtijọ́. Ìjàpá ti ń gbé ní ìlú kan tí ń jẹ́ Magunwa – ní àkókò tí ìyàn ńlá ń jẹ ìlú náà run. Nígbà tí àwọn ẹlòmíràn ń bá ìyàn náà jà nípa lílọ sí ìlú tó wà nítòsí, Idaha, láti lọ gbé tàbí láti lọ tà àti rà lójoojúmọ́, Ìjàpá lo ẹ̀tàn sí alátà ẹ̀pà yíyan kan (Ìyá-Ẹlẹpa) láti lè jalè látọ̀dọ̀ rẹ̀ àti àwọn ẹlòmíràn ní ọjà Idaha. Wọ́n mú Ìjàpá níkẹyìn, ó sì fara pa, wọ́n sì lé e kúrò ní Idaha àti Magunwa.

Ó dàbí ẹni pé Ìjàpá ti gbàgbé àwọn ipalára tó le wọ̀nyẹn – àbájáde ìwọra rẹ̀. Kò yani lẹ́nu nítorí nípa bí ohun ti ṣẹlẹ̀, ìjàmbá rẹ̀ pẹ̀lú Ìyá-Ẹlẹpa ní Idaha parí pẹ̀lú èrè ńlá. Ọba Idaha ti yà á lẹ́nu gan-an nípa ẹ̀tàn tí Ìjàpá ṣe sí Ìyá-Ẹlẹpa – lílo orin rẹ̀ láti fa àwọn ará ọjà lọ́kàn, tí wọ́n sì fi ń jó kúrò ní ọjà – ó sì pèníjà pé kí ẹnikẹ́ni ṣe bákan náà sí òun àti àwọn ọmọ ọ̀tẹ̀ rẹ̀, tí ó sì ń ṣèlérí owó àti ẹrù iyebíye. Ìjàpá ṣe é, ó sì gba ẹ̀bùn náà. Báyìí ló ṣe lè ra ikarahun líle láti fi bo ẹ̀yìn rẹ̀ (èyí tí fara mọ́ra lọ́nà àrà) – láti yago fún ipalára síwájú sí i – bó tilẹ̀ jẹ́ pé ikarahun líle náà ti fọ́ nísinsìnyí látàrí ìjàmbá mìíràn. Ó tún ra oko, ó sì ti ń ṣiṣẹ́ – ìyípadà kan kúrò nínú ìwà ọ̀lẹ rẹ̀ ti ìṣáájú.

“Ó sàn kí o kó ìwọra rẹ̀ kúrò nínú ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ mi, Ìjàpá, kí o má sì fi ẹnu kàn án rárá. Bí bẹ́ẹ̀ kọ́, jàǹbá tí o ó bá wà yìí yóò burú ju ti Ìyá-Ẹlẹpa lọ” bàbáláwo ń ronú.

“Láti mú kí ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ ṣiṣẹ́ pátápátá, èmi gbọ́dọ̀ yọ àwọn ìdíwọ́ tó ń dí Yannibo lóyún kúrò, kí ó lè lóyún kí oṣù tó parí. Fún èyí, àwọn nǹkan kan wà tí a gbọ́dọ̀ rà, bíi màlúù, ewúrẹ́, ewúrẹ́ abìyẹ́, àkùkọ àti ẹiyẹlé fún ẹbọ…” ó sọ.

“Ohunkóhun tí a bá nílò, ó dára fún mi” Ìjàpá dá a lórúkọ. “Èmi ṣetán láti náwo kí n tó pa á tí a bá lè ṣe àfojúsùn wa.”

“Ó dára púpọ̀ pé mo pinnu láti dá oko, tí mo sì ń rí owó tó!” Ìjàpá ń ronú, tí ó ń rántí àkókò tí òun ti jẹ́ ọ̀lẹ jù, tí kò ṣe nǹkan kan.

“Èmi yóò bẹ̀rẹ̀ ìmúrasílẹ̀, ọbẹ̀ náà yóò sì ṣetán fún gbígbà lọ́la” bàbáláwo tẹ̀síwájú. Lójijì, inú rẹ̀ kò dùn sí nǹkan náà mọ́.

“Yannibo yóò bá ọ wá gbà á, àbí bẹ́ẹ̀ kọ́?”

“Bẹ́ẹ̀ ni, dájúdájú.” Ìjàpá dáhùn, tí ó ń ṣe kàyéfì ìdí tí ó fi ń béèrè.

Ṣùgbọ́n bàbáláwo kò fi bẹ́ẹ̀ sílẹ̀.

“Rántí ohun tí mo sọ fún ọ. Ìwọ kò gbọ́dọ̀ jẹ nǹkan kan nínú ọbẹ̀ náà. Ti Yannibo nìkan ni. Obìnrin èyíkéyìí tí ó bá jẹ ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ mi yóò lóyún. Ó sàn kí n kìlọ̀ fún ọ, ohun kan náà yóò ṣẹlẹ̀ fún ọkùnrin, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé èmi kò tíì rí ọkùnrin tí ó tó ẹnu kan ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ mi rí. O gbọ́dọ̀ má ṣe jẹ́ kí ó fẹnu kàn án. Bí o bá ṣe bẹ́ẹ̀, ìwọ yóò lóyún – kìí ṣe láti bímọ dájúdájú” ó sọ, ó sì fi kún un kíákíá nígbà tí ó rí ẹnu yà Ìjàpá.

“Jẹ́ kí ṣàlàyé rẹ̀ síwájú sí i. Nígbà tí mo bá sọ ‘lóyún’, mo túmọ̀ sí pé ikùn rẹ̀ yóò gbòòrò bíi ti aboyún láìsí ọmọ nínú rẹ̀, àti láìsí bíbímọ rẹ̀. Kò ní rọ̀rùn. Bí èyí bá ṣẹlẹ̀, èmi kò lè ṣèlérí òpin ayọ̀ nítorí pé ikùn rẹ̀ lè fọ́, ìyẹn sì lè túmọ̀ sí ikú!”

Ìjàpá kò lè gba ohun tí etí rẹ̀ gbọ́ gbọ́.

“Ṣé ó ń fi mí ṣe yẹ̀yẹ́?” ó ń ronú, ṣùgbọ́n kò fiyè sí ohun tí bàbáláwo ṣẹ̀ṣẹ̀ sọ.

“Nítorí náà, mo ń kìlọ̀ fún ọ gidigidi. Kò sí oògùn fún ipò yìí.”

“Má ṣe dààmú! Èmi yóò jẹ́ aṣiwèrè tí mo bá fọwọ́ kan ọbẹ̀ náà lẹ́yìn gbogbo ohun tí Yannibo àti èmi ti kọjá nínú ìgbìyànjú láti bímọ!” Ìjàpá fi dá bàbáláwo lójú.

“Inú mi dùn láti gbọ́ ìlérí rẹ̀ báyìí, Ìjàpá. Padà wá pẹ̀lú Yannibo lọ́la láti gba ìkòkò ọbẹ̀ náà.”

Ìjàpá dúpẹ́ lọ́wọ́ bàbáláwo, ó san owó tí a béèrè fún ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ àti ẹbọ náà, ó sì gbéra fún ilé. Ìjàpá sọ gbogbo ìṣẹ̀lẹ̀ náà fún Yannibo, pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ àrà ọ̀tọ̀ tí bàbáláwo sọ nípa ọbẹ̀ náà, àti ìkìlọ̀ rẹ̀ lẹ́ẹ̀mejì pé kí ó má ṣe fọwọ́ kan án.

“Ó fẹ́ kí o bá mi lọ́la láti gba ọbẹ̀ náà! Ṣé ó rò pé èmi yóò pa gbogbo rẹ̀ run kí n tó délé tí mo bá lọ nìkan?”

“Rárá o! Mo rò pé ó kàn fẹ́ rí i dájú pé èmi nìkan ló jẹ ọbẹ̀ náà kí ó lè ṣiṣẹ́ dáadáa fún mi” Yannibo sọ.

“Dájúdájú ìwọra Ìjàpá kò ní tíì rì í nínú jíjẹ ohun tí a ṣe fún mi – láti mú mi lóyún – lẹ́yìn gbogbo ọdún tí a ti ń dúró de èyí?” ó ń ronú, ó sì dúró lójijì.

“Ṣùgbọ́n bí Ìjàpá kò bá pa gbogbo ọbẹ̀ náà run, ṣé mo lè dá mi lójú pé kò ní tọ́ ọ wò, tí bàbáláwo sì ń tẹnu mọ́ ọn pé kí ó má ṣe fi ẹnu kàn án, bí bẹ́ẹ̀ kọ́, yóò lóyún…?”

“A ó lọ papọ̀ láti gbà á lọ́la” Yannibo sọ kíákíá.

“Níkẹyìn, Ọlọ́run ti dáhùn àdúrà wa!” Ìjàpá tẹ̀síwájú pẹ̀lú ayọ̀.

“Bẹ́ẹ̀ ni” Yannibo sọ, ṣùgbọ́n kò lè ṣe é lọ́kàn rẹ̀ “Dúró tí èmi bá jẹ ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ náà, tí wọ́n bá sì ti rúbọ náà”

Ní òwúrọ̀ ọjọ́ kejì, Ìjàpá padà sí ọ̀dọ̀ bàbáláwo nìkan láti gba ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ náà. Yannibo kò tíì lè dìde láti orí ibùsùn rẹ̀ rárá, jẹ́ kí ó máa bá a lọ. Ó gbọ́dọ̀ jẹ́ pé ó ṣiṣẹ́ kára ní ọjà ní ọjọ́ tó kọjá, ara rẹ̀ sì ń fọ́.

“Kìí ṣe pé ìlú bàbáláwo náà wà lẹ́bàá, nítorí náà ó sàn kí o dúró sílé. Má ṣe dààmú, èmi yóò mú ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ rẹ̀ wá fún ọ láìfọ̀rọ̀ sẹ́yìn!” Ìjàpá sọ fún un, wọ́n sì rẹ́rìn-ín papọ̀.

Ní àkókò kan náà, bàbáláwo ti rúbọ náà, ó sì ti se ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ fún Yannibo. Bí Ìjàpá ṣe dé ilé bàbáláwo, òórùn ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ tó dùn kún imú rẹ̀, kò sì lè fi bí ó ṣe ń ronú sí i pamọ́. Bàbáláwo ṣàkíyèsí èyí, ohun àkọ́kọ́ tó sì béèrè ni:

“Ǹjẹ́ aya rẹ kò bá ọ wá?”

“Rárá. Ara rẹ̀ kò yá dáadáa…”

“Ó dára, nítorí mo ti ṣe ọbẹ̀ náà tán, a gbọ́dọ̀ jẹ́ẹ́ lónìí. Ìwọ yóò gbé e fún un. Ṣùgbọ́n jẹ́ kí n kìlọ̀ fún ọ lẹ́ẹ̀mẹ̀ẹ́sẹ̀ẹ́yìn: o gbọ́dọ̀ má ṣe fọwọ́ kan ọbẹ̀ náà – kí o má ṣe jẹ́ kí ó fẹnu kàn án – kódà láìròtẹ́lẹ̀, nítorí náà ṣọ́ra gan-an nígbà tí o bá ń gbé e lọ. Ọbẹ̀ náà kò gbọ́dọ̀ wọ ẹnu rẹ̀, kódà má fi kan ahọ́n rẹ̀! Ọbẹ̀ náà jẹ́ ti aya rẹ nìkan!” bàbáláwo tún tẹnu mọ́ ọn.

“Mo búra pé èmi kò ní fọwọ́ kan ọbẹ̀ náà. Ẹ ṣeun”.

Bàbáláwo fún Ìjàpá ní ìkòkò ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ náà. Ìjàpá dúpẹ́, ó san owó tí a béèrè fún ẹbọ náà àti ọbẹ̀ náà, ó kúrò ní ilé bàbáláwo, tí ó fi ìkòkò náà lé orí rẹ̀.

“Kí nìdí tí mo fi ní ìmọ̀lára pé ó ṣeé ṣe kí n ṣe àṣìṣe nípa fífún Ìjàpá lọ́bẹ̀ náà” bàbáláwo ń ronú ní ojú tí Ìjàpá fi kúrò. “Yannibo ní láti jẹ́ ẹni tí ó gbọ́dọ̀ gbà á. Ṣùgbọ́n, àwọn àìròtẹ́lẹ̀ wọ̀nyí ń ṣẹlẹ̀. Yannibo kò lè wá, a sì gbọ́dọ̀ jẹ ọbẹ̀ náà lónìí. Èmi kò ní yọ̀ǹda mìíràn. Ṣùgbọ́n, Ìjàpá kìí ṣe ọmọdé? Dájúdájú, ó lè máa ronú nípa ohun tó ń ṣe. Kò ní ṣe nǹkan tí kò tọ́. Yóò ní láti kọ́ ẹ̀kọ́ pé kí ó má ṣe jẹ́ oníwọra tó. Mo ti kìlọ̀ fún un tó dáadáa nípa ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’. Yóò jẹ́ aṣiwèrè tí kò bá fetí sí ìkìlọ̀ mi!”

Bí Ìjàpá ṣe ń kúrò ní ilé bàbáláwo, òórùn ọbẹ̀ náà tí kò ṣeé fara mọ́ kún gbogbo àyíká, ó sì kún imú rẹ̀, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í ronú nípa rẹ̀, tí ń ṣe kàyéfì bí yóò ṣe tọ́. Òórùn dídùn náà kún gbogbo àdúgbò. Ìjàpá ṣàkíyèsí pé àwọn ẹlòmíràn ń fesi sí i pẹ̀lú, nípa bí ojú wọn ṣe rí. Àwọn kan nínú wọn – àwọn tí kò mọ ohun tí Ìjàpá ń gbé lé orí rẹ̀ – ń ṣe kàyéfì bí òun ṣe ń gbé e, àwọn tí ó sì ti gbọ́ nípa ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ bàbáláwo, ń ṣe kàyéfì bóyá ọbẹ̀ náà yóò dé ọ̀dọ̀ aya Ìjàpá láìpẹ́.

“Jẹ́ ká ní ìrètí kó má pa á run kí tó délé!”

Ìwọra Ìjàpá – ìfẹ́ rẹ̀ sí oúnjẹ tí olfà àti òórùn rẹ̀ dùn – jẹ́ òkìkí lọ́nà jíjìn.

Bí ó ṣe ń lọ, òórùn dídùn ọbẹ̀ náà tí ń kún imú rẹ̀ borí i, ẹnu rẹ̀ sì ń lomi. Kò lè ronú ní tààràtà mọ́, ó sì pinnu láti jókòó lẹ́bàá ojú ọ̀nà láti gbádùn òórùn rẹ̀ – ní ibi ìdákẹ́jẹ́ẹ́ kan lábẹ́ igi òpẹ kan, tí a fi pamọ́ kúrò lójú ènìyàn.

“Dájúdájú kò sí ìyàtọ̀ láti máa gbádùn òórùn rẹ̀ bí mo tilẹ̀ kò lè jẹ́ẹ́” Ìjàpá ń ronú. “Hum! Hum! Ẹ lẹ́wàà!” ó sọ, tí ojú rẹ̀ dí. “Èmi kò tíì gbádùn òórùn oúnjẹ tó dùn tó èyí rí, kìí ṣe èmi nìkan ló sì ń fa ọkàn mọ́ra nípa òórùn ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ yìí” ó dá ara rẹ̀ lójú.

Ìjàpá dìde, ó tún fi ìkòkò náà lé orí rẹ̀, ó sì tẹ̀síwájú nínú ìrìn àjò rẹ̀, ní gbogbo ìgbà tí òórùn tí kò ṣeé fara mọ́ ń kó lọ́kàn. Ó bẹ̀rẹ̀ sí í ronú onírúurú nǹkan – àwọn nǹkan tí kò lè ti ṣẹlẹ̀ sí i ṣáájú – òórùn náà ń sọ̀rọ̀ rẹ̀ di pípè, orí rẹ̀ sì ń yí.

“Kí ni bàbáláwo fi sí i tó fi ń ṣe àrà yìí – tó fi ń mú òórùn àrà yìí jade? Ó mẹ́nu kan ewé, àlùbọ́sà, èèpo àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ…Láìka èyí sí… Jẹ́ kí n wò ó wò. Mi ò wò ó dáadáa rí – nígbà tí bàbáláwo ṣí ìkòkò náà, torí pé òórùn rẹ̀ gbé mi lọ. Gbọ́dọ̀ tọ̀ bí òórùn rẹ̀ ṣe dùn tó!”

Ìyàn mú Ìjàpá. Ó dúró, ó wá ibi ìdákẹ́jẹ́ẹ́ mìíràn – lábẹ́ igi òpẹ mìíràn, ó fi ìkòkò náà sílẹ̀, ó gbé ìdérí rẹ̀, ó sì wo inú ọbẹ̀ náà. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ dákú; ó wu ìnira – àwọn ege ẹja ńláńlá àti àwọn ege kéékèèké kan tí ó fọ́ wà níbẹ̀, tí ń hó nínú àpòpọ̀ èròjà bíi irú, ẹja gbígbẹ, ẹdọ́, tòmátì, ata àti àlùbọ́sà. Àwọn ege ẹran pẹ̀lú wà níbẹ̀. Ìjàpá kò lè yí ojú rẹ̀ kúrò nínú rẹ̀ – ó wu ìnira tó bẹ́ẹ̀, tí kò sì ṣeé fara mọ́!

“Wàhálà! Kò sí àrà tí ọbẹ̀ yìí fi ń rùn báyìí!” ó ronú nínú ara rẹ̀. Ó jẹ́ ọbẹ̀ tó wúni lórí jù lọ tí ó tíì rí, òórùn rẹ̀ sì ń fani mọ́ra gan-an. Lẹ́yìn náà, ó rántí ìkìlọ̀ oníṣègùn náà; Yannibo nìkan ló gbọ́dọ̀ jẹ ọbẹ̀ náà. Nítorí náà, Ìjàpá bo ìkòkò ọbẹ̀ náà, ó sì tẹ̀síwájú nínú ìrìn àjò rẹ̀ sílẹ̀, ṣùgbọ́n kọ́ ṣáájú kí ó tó ṣàkíyèsí iye tó pọ̀ tó.

“Ó wu ìnira, ó sì pọ̀ tó bẹ́ẹ̀! Nígbà náà, Yannibo nìkan ló máa jẹ gbogbo ọbẹ̀ tó ń mu ẹnu lomi yìí?” ó béèrè lọ́wọ́ ara rẹ̀. Lẹ́yìn náà, èrò kan sọ́kàn rẹ̀.

“Bàbáláwo gbọ́dọ̀ mọ̀ nípa ìfẹ́ mi sí oúnjẹ tó dùn; bóyá ó ti gbọ́ nípa ìjàmbá mi pẹ̀lú Ìyá-Ẹlẹpa, èyí tí kò dàbí ẹni pé ń lọ kúrò lọ́kàn àwọn ènìyàn níbikíbi tí mo bá lọ! Ó gbọ́dọ̀ jẹ́ pé ó bẹ̀rù pé èmi kò lè dúró ní kìkì ìtọ́wọ́ kan, ó sì ń ṣàníyàn pé ó lè má kù tó… Ìyẹn nítòótọ́. Kò sí àrà tí ó fi ń tẹnu mọ́ ọn pé kí ó má ṣe fẹnu kàn án, kódà láìròtẹ́lẹ̀ – paapaa. Ṣùgbọ́n ó ti ṣe ọbẹ̀ náà pọ̀ tó bẹ́ẹ̀ láti fi yẹra fún ohunkóhun tí ó bá ṣẹlẹ̀ ní ti tí mo bá jẹ nínú rẹ̀! Yannibo nìkan kò lè jẹ gbogbo èyí tán? Dájúdájú, díẹ̀ nínú rẹ̀ kò ní ṣe é láì ṣiṣẹ́?” ó ronú pẹ̀lú ara rẹ̀.

“Nítòótọ́, bí a bá ṣe ronú rẹ̀, ẹni méjì kọ́ ló ń ṣe ọmọ? Dájúdájú, tí mo bá jẹ díẹ̀ nínú rẹ̀, ó lè ṣe ìrànlọ́wọ́ kí ọbẹ̀ náà lè túbọ̀ ṣiṣẹ́”

Ìjàpá tún dúró – ní ibi ìdákẹ́jẹ́ẹ́ mìíràn, ó fi ìkòkò náà sílẹ̀, ó sì ṣí i. Ó na ọwọ́ rẹ̀ láti gbé ọ̀kan lára àwọn ege ẹja kéékèèké tó fọ́, ṣùgbọ́n ó fà á padà.

“Wọ́n ti kìlọ̀ fún mi gidigidi, lẹ́ẹ̀sípúpọ̀, pé kí n má ṣe fẹnu kàn án, bó tilẹ̀ jẹ́ pé mo dá mi lójú pé torí pé bàbáláwo kò lè gbẹ́kẹ̀ mi ni pé èmi kò ní pa á run nìyẹn…!”

Ìjàpá tún bo ìkòkò náà, ó fi lé orí rẹ̀, ó sì tún tẹ̀síwájú nínú ìrìn àjò rẹ̀ síwájú. Ṣùgbọ́n, òórùn náà ṣì ń kó lọ́kàn, ẹnu rẹ̀ ń lomi; ó ń ṣe é lọ́nà, ó sì ń dà á láàmú. Lẹ́yìn tí ó ti rìn ọ̀nà kúkúrú kan, ní gbogbo ìgbà tí kò fi ń ronú nǹkan kan mìíràn àyàfi ọbẹ̀ náà, ó nígbàgbọ́ níkẹyìn pé ìdí kan ṣoṣo tí bàbáláwo fi fòfin de ọn ní jíjẹ ọbẹ̀ náà ni pé òun fẹ́ láti mú ìdẹ̀wọ̀ kúrò lọ́nà rẹ̀.

“Ó dára, níwọ̀n bí mo ti mọ̀ pé èmi kò ní pa gbogbo rẹ̀ run, mo lè tọ́ ọ wò. Dájúdájú, kò sí ìyàtọ̀ kan nípa fífi ìwọ̀nba díẹ̀ tọ́ ọ wò?”

Nítorí náà, Ìjàpá tún dúró, ó sì fi ìkòkò náà sílẹ̀, ó sì ṣí i. Ó fi ìka ọwọ́ rẹ̀ bọ inú ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ náà kíákíá, ó sì lá a.

“Ṣe pàápàá, Ṣe pàápàá, Ṣe pàápàá!”

Láìrò, ìrísí àwọn èròjà náà tún dán an wò, pàápàá ẹja àti ẹran tí ń hó nínú ọbẹ̀ náà…Ó na ọwọ́ rẹ̀ láti gbé ege ẹja tó fọ́ kan, ṣùgbọ́n ó dáwọ́ dúró nígbà tí ó rántí ìkìlọ̀ bàbáláwo. Ó tún bo ọbẹ̀ náà, ó tún fi ìkòkò náà lé orí rẹ̀, ó sì tẹ̀síwájú. Lẹ́yìn tí ó ti rìn fún ìgbà díẹ̀, ó dúró, ó sì béèrè lọ́wọ́ ara rẹ̀:

“Kí ni ìyàtọ̀ láàárín fífi ẹnu kan ọbẹ̀ náà àti jíjẹ ege ẹja tó fọ́ kan – ìwọ̀nba díẹ̀ – ní ìsinsìnyí tí mo ti mọ ìdí tí wọ́n fi fòfin de ọn pé kí n má ṣe fọwọ́ kan ọbẹ̀ náà rárá, tí mo sì mọ̀ pé èmi kò ní pa gbogbo ọbẹ̀ náà run? Tí mo bá gba ege ẹja kékeré kan nìkan látinú àwọn tó fọ́, kò lè ṣe é láì ṣiṣẹ́? Dájúdájú, èmi kò lè lóyún nítorí ìyẹn nìkan! Báwo lọkùnrin ṣe lè lóyún, bó tilẹ̀ jẹ́ pé kìí ṣe ní ìtumọ̀ gidi gẹ́gẹ́ bí bàbáláwo ṣe sọ? Èmi kò tíì gbọ́ irú nǹkan bẹ́ẹ̀ rí!” Ìjàpá ronú pẹ̀lú ara rẹ̀.

Nítorí náà, Ìjàpá tún dúró, ó sì fi ìkòkò náà sílẹ̀. Ó ń la inú igbó kọjá ní ìsàlẹ̀ ìlú Teregun, ibi tí kò sí ènìyàn. Ó tún ṣí ìdérí, ó fi ìka ọwọ́ rẹ̀ bọ inú ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ náà, ó gbé ege ẹja kékeré kan látinú àwọn tó fọ́, ó sì jẹ díẹ̀ nínú rẹ̀. Ó gbé ìkòkò ọbẹ̀ náà, ó fi lé orí rẹ̀, ó sì tẹ̀síwájú nínú ìrìn àjò rẹ̀, tí ń jẹ ẹja náà bí ó ti ń lọ. Ó dùn gan-an gẹ́gẹ́ bí òórùn rẹ̀. Ìjàpá kò lè gbà á gbọ́, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í ronú síwájú àti síwájú pé gbogbo ohun tí wọ́n sọ nípa jíjẹ ọbẹ̀ náà kò tọ̀nà, pàápàá apá tó sọ nípa jíjẹ́ “lóyún”. Ní báyìí, Ìjàpá gbàgbọ́ pé ọlọ́gbọ́n ni òun jùlọ, pé ó máa ń lóye ju àwọn ẹlòmíràn lọ.

“Wọ́n ti ṣe ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ fún Yannibo láti lóyún. Bàbáláwo ń ṣàníyàn pé ó lè má jẹ ẹ́ tán; ó ń ṣàníyàn pé tí mo bá tó ọ wò, èmi lè pa á run. Láti yẹra fún èyí, ó da ìtàn yìí sílẹ̀ nípa ẹnikẹ́ni tó bá jẹ ọbẹ̀ náà lóyún, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọkùnrin ni, bó tilẹ̀ jẹ́ pé kìí ṣe ní ìtumọ̀ gidi ní ti ẹ̀yìn. Èyí jẹ́ òṣó! Ẹni méjì ló ń ṣe ọmọ, tí ẹ̀yìn mi bá sì nílò, dájúdájú, kò lè ṣe ìpalára; bóyá, ó lè ṣe ìrànlọ́wọ́ pàápàá. Nítorí náà, èmi yóò jẹ nínú rẹ̀”

Ní báyìí, Ìjàpá ti dé ibi ọ̀nà-ìkọjá ní etí ìlú Teregun. Ó tún rí ibi ìdákẹ́jẹ́ẹ́ kan lábẹ́ igi òpẹ, ó sì jókòó láti gbádùún “ipín” rẹ̀ nínú ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’. Ó fi ìkòkò náà sílẹ̀ nítòsí igi, ó ṣí i, ó fi ọwọ́ rẹ̀ bọ inú rẹ̀, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í jẹ nínú ọbẹ̀ náà. Bí ó ti ń jẹ ẹ́ tó ń gbádùn rẹ̀ gédégédé, ó sọ fún ara rẹ̀ pé:

“Nítorí náà, ọbẹ̀ tó dùn tó èyí ni bàbáláwo fẹ́ kí Yannibo jẹ nìkan. Ó gbọ́dọ̀ jẹ́ pé ó ṣe é pàtàkì fún un tó fi dùn tó èyí, tí ó sì pọ̀ tó bẹ́ẹ̀? Kí nìdí? Bóyá ó nífẹ̀ẹ́ sí i nítorí bá a bá ṣe ronú rẹ̀, ohun tí ó sọ fún mi kò lọ́gbọ́n.

Báwo lọkùnrin ṣe lè lóyún bó tilẹ̀ jẹ́ pé kìí ṣe ní ìtumọ̀ gidi gẹ́gẹ́ bí gbígbé ọmọ inú, ṣùgbọ́n ní ìtumọ̀ pé ikùn rẹ̀ dàbí ti aboyún, láìsí bíbímọ rẹ̀. Dájúdájú, èyí kò ṣeé ṣe? Ṣùgbọ́n kí ni èyí tí ó burú jù lọ tí yóò ṣẹlẹ̀? Ikùn yóò máa gbòòrò sí i títí… Dájúdájú, kò ní fọ́! Ohun tí ó sọ yìí jẹ́ òṣó, kò sì yẹ kí a fi àkókò ṣòfò ronú nípa rẹ̀. Ọkùnrin yìí gbọ́dọ̀ rò pé òmùgọ̀ ni mí. Gbogbo ènìyàn mọ̀ pé irú nǹkan bẹ́ẹ̀ kò lè ṣẹlẹ̀ rí! Bàbáláwo mọ bí mo ṣe jẹ́ oníwọra tó, kò sì fẹ́ kí n jẹ ọbẹ̀ náà! Kí ló dé tí kò fi sọ bẹ́ẹ̀?”

Pẹ̀lú irú àwọn èrò bẹ́ẹ̀, Ìjàpá yì ara rẹ̀ láti jẹ gbogbo ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ náà, ó sì pàṣẹ òmíràn fún Yannibo.

“Ṣe pàápàá! Ṣe pàápàá! Ó dára, mo ń jẹ ọbẹ̀ yìí, kò sì sí ẹni tí yóò dá mi dúró. Èmi lè jẹ́ kí bàbáláwo tún ṣe òmíràn fún Yannibo. Lẹ́yìn náà, gbogbo ohun tí mo ní láti ṣe ni láti sanwó rẹ̀, bàbáláwo yóò sì dùn fún owó àfikún” Ìjàpá ronú.

Ìjàpá bẹ̀rẹ̀ sí í tọ́ àwọn nǹkan mìíràn nínú ọbẹ̀ náà wò yàtọ̀ sí ẹja, bíi àwọn ege ẹran, adìẹ, ẹja gbígbẹ, bí ó sì ti ń ṣe bẹ́ẹ̀, ó rí i pé ọbẹ̀ náà dun gan-an. Láìpẹ́, ó ń jẹ onírúurú nǹkan títí tí ó fi rí i pé ó parí ọbẹ̀ náà tán. Kódà ó lá oye epo tó wà nísàlẹ̀ ìkòkò náà! Ó fẹ́ fọ ìkòkò náà, kí ó tún fi lé orí rẹ̀, kí ó sì tẹ̀síwájú nínú ìrìn àjò rẹ̀ sílẹ̀ láti lọ sọ fún Yannibo pé bàbáláwo kò tíì se ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ rẹ̀. Ṣùgbọ́n, afẹ́fẹ́ tutù kan látọ̀dọ̀ igi òpẹ tí ó wà lábẹ́ rẹ̀ gbé e lọ sùn.

Ìmọ̀lára àìdùn tí ó wà nínú ikùn rẹ̀ ló jí i. Ní àkọ́kọ́, ó rò pé ó jẹ́ nítorí ọ̀pọ̀lọpọ̀ oúnjẹ tó jẹ nínú ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’.

“Ọ̀pọ̀lọpọ̀ sì wà nínú rẹ̀ pẹ̀lú” ó sọ fún ara rẹ̀.

Nígbà tí ó fẹ́ dìde, ó ṣòro fún un gan-an, ṣùgbọ́n ó fòyà dáńtẹ́, ó sì dìde. Lẹ́yìn náà, ó ṣàkíyèsí pé ikùn rẹ̀ wú, iye rẹ̀ sì yà á lẹ́nu. Báwo ni yóò ṣe ṣàlàyé èyí fún Yannibo, tàbí ẹnikẹ́ni mìíràn? Ṣùgbọ́n, ìbẹ̀rẹ̀ nìyẹn nìkan. Bí ó ti ń gbìyànjú láti rìn, ara rẹ̀ di wíwúwo nítorí ikùn rẹ̀ ń wú sí i lójoojúmọ́ níwájú ojú rẹ̀ gan-an; ó tilẹ̀ tóbi ju ti aboyún lọ! Ìmọ̀lára àìdùn gbá a mú; kò lè mí dáadáa; ó wà nínú wàhálà; irora ń pa á. Ó wò yíká, ń bẹ̀rù pé ó lè jẹ́ pé ẹnì kan rí i. Ó gbìyànjú láti fi ara pamọ́ sẹ́yìn igi, ní gbogbo ìgbà tí ń ṣe kàyéfì ohun tí yóò ṣe. Nígbà tí irora náà túbọ̀ le sí i, tí ikùn rẹ̀ sì túbọ̀ wú, kò lè fara dà á mọ́, kò sì ní ọ̀nà mìíràn àfi kí ó fi ibi tí ó wà sílẹ̀.

“Hàà, ohun tí èmi yóò ṣe nìyí? Èmi kì í bá ti jẹ gbogbo ọbẹ̀ náà parí” ó ń pohùnréré ẹkún. “Ṣùgbọ́n níbo ni mo lọ lọ? Kò sí ibi tí mo lè fi ara pamọ́. Ṣé èmi yóò lọ kọjú lu Yannibo àti àwọn mìíràn ní àdúgbò wa báyìí tí mo bá tilẹ̀ lè délé, tàbí kí n padà sí ọ̀dọ̀ bàbáláwo, kí n sì bẹ̀bẹ̀ fún ìrànlọ́wọ́?” Ìjàpá ń ronú pẹ̀lú ìdààmú.

Ìgbà yẹn ló ṣàkíyèsí pé àwọn arìnrìn-àjò díẹ̀ ti rí i tẹ́lẹ̀, tí wọ́n ń sọ̀rọ̀ láàárín ara wọn, tí wọ́n ń tọ́ka sí i, tí wọ́n ń ṣe kàyéfì ohun tí ń lọ – àwọn kan jìnnìjìnnì, àwọn kan ń ṣàánú, àwọn kan sì ń rẹ́rìn-ín sí i láìka.

“Kí ló ṣe ọ́, Ìjàpá? Kí nìdí tí ikùn rẹ̀ fi gbòòrò tó, tí ó wú tó báyìí?” àwọn kan nínú àwọn tí ń ṣàánú rẹ̀ sáré bá a nígbà tí wọ́n rí i pé ó fẹ́rẹ̀ẹ́ ṣubú. Ìjàpá, tí ó ti da àwọn irọ́ sílẹ̀ lọ́kàn rẹ̀ láti sọ fún Yannibo àti fún bàbáláwo tí ó bá yàn láti padà sí ọ̀dọ̀ rẹ̀, bẹ̀rẹ̀ sí í sọ àwọn irọ́ náà fún àwọn ènìyàn tí ó péjọ, tí wọ́n sì ń pọ̀ sí i.

“Ó ti kìlọ̀ fún mi pé kí n má ṣe fọwọ́ kan ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ – kí n má ṣe jẹ́ kí ó fẹnu kàn án. Ṣùgbọ́n èmi kò lè ṣe é. Gbòǹgbò kan wà tó yọ ní ojú ọ̀nà…”

Àwọn ènìyàn tí kò tíì gbọ́ nípa ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ rí, kò lóye ohun tí Ìjàpá ń sọ rárá, wọ́n sì ń mi orí wọn. Àwọn tí ó ti gbọ́ nípa ọbẹ̀ náà, tí wọn kò sì ṣàánú fún ipò Ìjàpá, ń ronú pé:

“Òótọ́ ni. O jẹ́ oníwọra jù, Ìjàpá. Wò ó ibi tí ìwọra rẹ̀ ti gbé ọ dé! Báwo ló ṣe lè ṣe èyí sí ara rẹ̀?”

“Ó dára, ó sàn kí o yára padà sí ọ̀dọ̀ bàbáláwo, kí o sì ṣàlàyé ohun tó ṣẹlẹ̀ fún un, kí o sì bẹ̀bẹ̀ fún un láti yí i padà” ọ̀kan nínú wọn gbà á nímọ̀ràn.

“Ó ti kìlọ̀ fún mi pé kò sí oògùn…” Ìjàpá ń fi ìṣòro sọ.

“Ṣùgbọ́n ọkùnrin ni ọ́, o kò lè lóyún!”

“Èyí ni mo rò, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó sọ pé ‘lóyún’ kìí ṣe ní ìtumọ̀ gidi, ṣùgbọ́n àmì rẹ̀ yóò jọra…Èmi kò mọ̀. Ó lè fọ́ tí èyí bá ń lọ báyìí…”

“Láti fọ́!” ẹlòmíràn sọ, tí ẹnu ń yà á. “Nígbà náà, ó sàn kí o yára…”

“Kí ni Yannibo…”

“Má ṣe dààmú nípa rẹ̀. Ọ̀kan nínú wa yóò lọ sọ fún un nípa ohun tó ń ṣẹlẹ̀ sí ọ, yóò sì mú un wá bá ọ, kí òun náà lè bá ọ bẹ̀bẹ̀ fún bàbáláwo…Bàbáláwo yóò fetí sí i ju ti ọ lọ. A ó sì sọ fún ọ̀kan tàbí méjì nínú àwọn ìdílé rẹ̀ àti àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ láti bá wa lọ…O nílò gbogbo ìtìlẹ́yìn tí o lè gbà láti mú kí ọkùnrin yìí yí ipò rẹ̀ padà!”

“Bóyá bàbáláwo mọ̀ ohun tó ń sọ nígbà tí ó kìlọ̀ fún mi pé ikùn mi lè fọ́. Ó sàn kí n yára padà sí ọ̀dọ̀ rẹ̀. Yóò lè fún mi ní nǹkan kan láti mú un kúrò. Ṣùgbọ́n èmi kò lè sọ òtítọ́ fún un. Mo gbọ́dọ̀ ronú ìtàn kan tí èmi yóò sọ fún un.” Ìjàpá sọ fún ara rẹ̀, ó sì ń darí ohun tí yóò sọ fún bàbáláwo:

“Mo ń rìn pẹ̀lú ìkòkò ọbẹ̀ náà lé orí mi. Gbòǹgbò kan tó yọ ní ojú ọ̀nà ló ṣẹlẹ̀ sí mi, tí mo fi kọsẹ̀. Mo gbá ìkòkò náà mú kíákíá bí ó ti ń fẹ́ ṣubú, ọbẹ̀ náà sì dà nù pátápátá. Ilẹ̀ tutù pẹ̀lú ọbẹ̀ náà. Mo yọ́, àwọn ìka ọwọ́ mi sì bọ inú rẹ̀. Láìròtẹ́lẹ̀, mo fi ọ̀kan lára àwọn ìka ọwọ́ mi lá, láìpẹ́ ikùn mi sì bẹ̀rẹ̀ sí í wú, tí ó sì ń wú sí i.”

Ìjàpá, tí ó ṣì ń gbìyànjú láti fara da irora àti ìmọ̀lára àìdùn tó wà nínú ikùn rẹ̀, tí kò lè rìn dáadáa mọ́, yára lọ sí ilé bàbáláwo. Nígbà tí ó rí ilé rẹ̀ níwájú rẹ̀, ó bẹ̀rẹ̀ sí í kọrin. Ní àwọn ọjọ́ wọ̀nyẹn, kìí ṣe àrà fún ẹnìkan láti kọrin ní àwọn ipò kan – láti fi ìmọ̀lára hàn bíi ẹ̀rù, àníyàn, àìdùn, tàbí ayọ̀ pàápàá. Wọ́n tún gbàgbọ́ pé orin kíkọ lè mú kí àwọn ipò yí padà.

Ìjàpá ń kọrin, pẹ̀lú omijé lójú rẹ̀, tí ń pohùnréré ẹkún, tí ń mí gìngìrìngì tí ó sì ń mí gàdògàdò bí ẹni pé ó fẹ́ kú – ìrísí tó ṣeni láàánú:

Nígbà tí Bàbáláwo rí i, tí ó sì gbọ́ orin rẹ̀, ẹnu yà á. Ó yára jáde, ní báyìí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn tí wọ́n ń kọjá lọ ti yí wọn po.

“Mo ti kìlọ̀ fún ọ – lẹ́ẹ̀sípúpọ̀. Hàà! Kí ló dé tí o fi ṣe é, Ìjàpá? Ìwọra rẹ̀ pọ̀ gan-an. O kò lè yí ojú rẹ̀ kúrò nínú oúnjẹ. Ó tọ́ ọ́! Èmi kò lè ṣe nǹkan kan fún ọ; kò sí oògùn, ìwọ yóò kan máa wà báyìí. Ikùn rẹ̀ lè fọ́, ìyẹn sì lè túmọ̀ sí ikú.”

Ìjàpá fẹ́ dọ̀bálẹ̀ níwájú bàbáláwo – láti mú kí ẹ̀bẹ̀ rẹ̀ túbọ̀ lágbára – ṣùgbọ́n ikùn rẹ̀ tó wú tóbi dí i lọ́wọ́; ó tẹ̀ ba díẹ̀, ó yà sí ọ̀tún àti òsì pẹ̀lú ikùn wíwú yìí, ó gbé ara rẹ̀ sókè pẹ̀lú ìṣòro, níkẹyìn ó sì kúnlẹ̀.

“Jọ̀wọ́, jọ̀wọ́, ràn mí lọ́wọ́. “Ọbẹ̀ asèjẹ́” tí o fún mi ní ìsinsìnyí…Mo mọ̀ pé o kìlọ̀ fún mi láti ṣọ́ra kí n má ṣe jẹ́ kí ó fẹnu kàn án. Ṣùgbọ́n kìí ṣe ẹ̀bi mi ni. Mo kọsẹ̀ sí gbòǹgbò kan tó yọ ní ojú ọ̀nà. Mo gbá ìkòkò ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ tó wà lórí mi mú kíákíá, tó ń fẹ́ ṣubú – èmi kò fẹ́ kí ìyẹn ṣẹlẹ̀ rárá – ọbẹ̀ náà sì dà nù pátápátá, díẹ̀ nínú rẹ̀ sì tún tú sí ojú mi. Ohun tí mo ṣe lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ni láti fi ọwọ́ pa á, kí n tó ronú, ọwọ́ mi sì ti wọ ẹnu mi. Ikùn mi bẹ̀rẹ̀ sí í mí lára, nígbà tí mo sì wò ó, mo rí i, lẹ́nu mi, pé ó ti wú tóbi tó, tí ó sì gbòòrò! Ìdí nìyẹn tí mo fi wá bẹ̀bẹ̀. Jọ̀wọ́, jọ̀wọ́, ràn mí lọ́wọ́!”

Bàbáláwo tẹ́tí sí gbogbo ohun tí Ìjàpá sọ, láìdá a lórúkọ rárá – sí gbogbo irọ́ tí ń pa. Kò sí oògùn tí a mọ̀ fún ipò Ìjàpá. Bàbáláwo kò tíì rí ọkùnrin tí ó jẹ ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ rẹ̀, tí ó sì lóyún rí, ṣùgbọ́n ìyànjú ńlá ni láti rí i bí Ìjàpá yóò ṣe lọ pẹ̀lú irọ́ rẹ̀.

“Èmi ṣiyèméjì bóyá mo lè ṣe nǹkan kan fún ọ, Ìjàpá. Láìka èyí sí, jọ̀wọ́ mú mi lọ síbi tí ọbẹ̀ náà ti dà nù. Mo fẹ́ fi ojú ara mi rí i.”

Ìjàpá yà lẹ́nu sí ìbéèrè náà, kò sì retí rẹ̀.

“Hàà! Ó jìnnà síbí…Ó wà nítòsí igbó yẹn lójú ọ̀nà sí Teregun…” ó sọ pẹ̀lú ìyèméjì.

“Kò pọ̀. Èmi kò ṣiṣẹ́ ní àkókò yìí”, bàbáláwo sọ fún un, pẹ̀lú ìṣírí. “Kàn mú mi lọ síbẹ̀!”

Ìjàpá ṣíwájú, bàbáláwo àti àwọn ènìyàn tó wà níbẹ̀ tí ẹnu ń yà tàbí tí wọ́n ń ṣàánú nípa ohun tó ń lọ, tí wọ́n ń jíròrò rẹ̀ pẹ̀lú ìtara, ń tẹ̀lé e. Bí wọ́n ti ń sún mọ́ igbó náà, Ìjàpá ń wò níbí àti níbẹ̀, ó ń lọ káàkiri tí ń gbìyànjú láti rí ibi tí ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ ti dà nù ní ìbámu pẹ̀lú ọ̀rọ̀ rẹ̀.

“Èyí ni ibi tí ó ṣẹlẹ̀…Rárá! Níbẹ̀ ni…

Láìpẹ́, ó hàn gbangba sí gbogbo ènìyàn pé Ìjàpá ń parọ́, ṣùgbọ́n Ìjàpá ń bá a lọ:

“Gbogbo ibi dàbí ara wọn níhìn-ín, ṣùgbọ́n a ó rí i…”

Inú bí bàbáláwo, kìí ṣe nítorí ìwà àìgbọ́n àti àìdára Ìjàpá nìkan, ṣùgbọ́n nítorí pé ó kórìíra kí ẹnì kan máa parọ́ fún un.

“Ẹ̀dá yìí nílò kí a kọ́ ọ lẹ́kọ̀ọ́ kan. Fojú inú wo irọ́ ní àfikún sí gbogbo nǹkan mìíràn – ní àfikún sí jíjẹ́ oníwọra. Kí ló ń kà mí sí? Aṣiwèrè? Ìwọ ń fi àkókò mi ṣòfò. Èmi yóò padà sílé. Mo ti gbọ́ tó nínú irọ́ rẹ̀!”

“Jọ̀wọ́, jọ̀wọ́, bàbáláwo. Òtítọ́ ni mo ń sọ fún ọ” Ìjàpá tẹnu mọ́ ọn, tí ń bẹ̀bẹ̀. Ó tún bẹ̀rẹ̀ orin rẹ̀, ní ìrètí pé ó lè mú kí bàbáláwo gbà á gbọ́ sí i:

Bàbáláwo tẹ́tí sí orin náà, ó sì mi orí rẹ̀, yà á lẹ́nu pé Ìjàpá lè máa bá irọ́ rẹ̀ lọ.

“Èmi kò rò pé ó mọ̀ bí ipò rẹ̀ ṣe le tó. Ó lè fọ́ nígbàkúúgbà, kí ó sì kú, ṣùgbọ́n ó ṣì ń parọ́! Ṣé ó rò pé irọ́ yóò ràn án lọ́wọ́?” bàbáláwo sọ fún àwọn ènìyàn tó wà níbẹ̀, àwọn kan nínú wọn ń gba Ìjàpá nímọ̀ràn láti tẹ̀rù bàbáláwo ba nípa jíjẹ́wọ́ òtítọ́.

Àwọn tó ń wòran kò mọ ohun tí wọ́n máa ṣe pẹ̀lú. Àwọn kan nínú wọn padà pẹ̀lú bàbáláwo, tí wọ́n ń jíròrò ìṣẹ̀lẹ̀ náà pẹ̀lú ìtara ní ọ̀nà, àwọn kan sì kù síbẹ̀ láti wo ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ sí Ìjàpá. Kò sí ọ̀kan nínú wọn tí ó tíì rí irú ìṣẹ̀lẹ̀ báyìí rí. Ó ṣe àrà tó bẹ́ẹ̀, gbogbo ibi sì ń rò ó.

“Bàbáláwo, dájúdájú kò sí ohun tí o lè ṣe fún Ìjàpá mọ́? Yóò kàn fọ́, kí ó sì kú bí?”

“Èmi kò tíì rí irú nǹkan báyìí rí. Kò sí ọkùnrin tí ó tíì jẹ ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ mi rí. Fún àwọn obìnrin nìkan ni a ṣe é – láti ràn wọ́n lọ́wọ́ lóyún, kò sì sí oògùn tí a mọ̀ fún ọbẹ̀ náà. Ohun kan ṣoṣo tí ó wà lọ́kàn mi, tí mo bá ronú jinlẹ̀, ni èyí: ‘Kí ni mo lè fún un láti dín ikùn rẹ̀ kù? Àwọn ewé, èèpo, àlùbọ́sà àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ wo ló lè ṣiṣẹ́ lórí ikùn láti dín rẹ̀ kù, kí ó sì dín ìrora àti wíwú rẹ̀ kù?’ Bí mo bá tilẹ̀ rí irú àwọn ewé, èèpo àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ bẹ́ẹ̀, tí mo sì fi agbára kún un, ṣé yóò ṣiṣẹ́ nínú ọ̀ràn Ìjàpá? Ìgbà àkọ́kọ́ ni fún nǹkan gbogbo. Àwa bàbáláwo kò fẹ́ràn láti jáwọ́ nínú ohunkóhun. Ṣùgbọ́n, àwọn ipa tí kò dára lè wà nínú ọ̀ràn yìí…”

“Ìjàpá kò ní yọ̀ǹda mìíràn nínú ọ̀ràn yìí, bàbáláwo…níwọ̀n bí ó ṣì wà láàyè” ọ̀kan nínú àwọn ènìyàn náà sọ.

Bàbáláwo kò dáhùn. Ó kàn wọ inú ilé rẹ̀, ó sì ti ilẹ̀kùn.

“Jọ̀wọ́ ṣí ilẹ̀kùn, bàbáláwo!” Ìjàpá ni.

Bàbáláwo ṣí ilẹ̀kùn.

“Mo wá sọ òtítọ́ fún ọ, bàbáláwo. Èmi yóò sọ ohun tí ó ṣẹlẹ̀ gangan fún ọ”, Ìjàpá sọ fún un, pẹ̀lú ẹ̀rù. Bàbáláwo tẹ́tí sí bí Ìjàpá ti ń sọ gbogbo ìṣẹ̀lẹ̀ náà fún un.

“Mo tọrọ àforíjì, èmi kò gbọ́rọ̀ sí ọ, bàbáláwo. Èmi kò mọ̀ọ́mọ̀ ṣe é. Mo tọrọ àforíjì, ìwọra mi pọ̀ gan-an. Ohun tó burú jù ni, mo parọ́ fún ọ, mo sì fi àkókò rẹ̀ ṣòfò, mo tún tọrọ àforíjì fún ìyẹn pẹ̀lú. Jọ̀wọ́, jọ̀wọ́, dáríjì mí, kí o sì ràn mí lọ́wọ́…Èmi kò fẹ́ kú…Kí ni yóò ṣẹlẹ̀ sí Yannibo tí mo bá kú? Kìí ṣe pé kò ní lè bímọ tí òun ń fẹ́ yẹn nìkan, ṣùgbọ́n kò ní ní ọkọ mọ́!”

Bàbáláwo jáde wá, ó sì ti ilẹ̀kùn.

“Ìwọ ní láti ti ronú nípa èyí ṣáájú kí o tó jẹ gbogbo ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ náà parí” bàbáláwo dáhùn, tí ń rìn kúrò lọ́dọ̀ rẹ̀.

“Jọ̀wọ́, jọ̀wọ́, bàbáláwo! Jọ̀wọ́ má ṣe fi mí sílẹ̀ báyìí!” Ìjàpá bẹ̀bẹ̀.

Ní àkókò kan náà, ìròyìn ti dé ọ̀dọ̀ Yannibo nípa ìpóǹbẹ̀ Ìjàpá. Bákan náà, àwọn ọ̀rẹ́ àti ìdílé wọn kan, pẹ̀lú ọ̀rẹ́ Ìjàpá, ẹni tí ó kọ́kọ́ sọ fún un nípa bàbáláwo, àti ọ̀rẹ́ Yannibo tí ó gbé ọ̀rọ̀ Ìjàpá dìde gẹ́gẹ́ bí bàbáláwo ní ìlú wọn. Gbogbo wọn fi ohun tí wọ́n ń ṣe sílẹ̀, wọ́n sì yára lọ sí ilé bàbáláwo.

Wọ́n débẹ̀ ní àkókò tí wọ́n lè gbọ́ ohun tí bàbáláwo àti Ìjàpá ń sọ fún ara wọn, nígbà tí Ìjàpá sì yípadà, ó rí gbogbo wọn, itiju bá a, ẹ̀ṣẹ̀ sì di ọ̀run. Ó burú tó láti ti dijì jáde níwájú àwọn ènìyàn láti ìlú bàbáláwo, ṣùgbọ́n ní báyìí, ó ní láti kojú gbogbo àwọn ènìyàn wọ̀nyí tí ó mọ̀ láti Teregun, pẹ̀lú Yannibo tìkára rẹ̀!

Ẹnu yà Yannibo, ẹ̀rù sì bà á láti rí Ìjàpá nínú ipò yìí, lójijì, níwájú ojú rẹ̀ gan-an, Ìjàpá ṣubú, tí ń yí ká lórí ilẹ̀, tí ó dàbí ẹni pé ó fẹ́ kú.

“Jọ̀wọ́, jọ̀wọ́ ràn án lọ́wọ́, bàbáláwo!” gbogbo ènìyàn, pẹ̀lú Yannibo, bẹ̀rẹ̀ sí í bẹ̀bẹ̀. “Jọ̀wọ́ ràn án lọ́wọ́ nítorí aya rẹ̀.”

“Yannibo dára jù fún irú nǹkan báyìí láti ṣẹlẹ̀ sí i…” Wọ́n tẹ̀síwájú láti yìn Yannibo – nípa bí ó ṣe gbajúmọ̀ tó ní Teregun, bí inú rẹ̀ ṣe dára tó, àti pàápàá nípa ìfẹ́ rẹ̀ àti àbójútó fún àwọn ọmọ ẹlòmíràn.

“Nígbà tí a gbọ́ nípa ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ rẹ̀, bàbáláwo, inú wa dùn gan-an, a sì ti ń fojú sóde kí ó tó bímọ alágbára kan kí ọdún tó parí – kí ó lè kópa nínú ìtọ́jú ọmọ náà gẹ́gẹ́ bí ó ti ń ṣe nínú ti tiwa…!”

Bàbáláwo wo Yannibo, inú rẹ̀ sì dùn sí i lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Ọkàn rẹ̀ gbà á, gbogbo ohun tí wọ́n ń sọ nípa rẹ̀ sì kàn án lọ́kàn.

“Kí ló rí nínú Ìjàpá tó fi ń gbé e? Ó yẹ kí ó sunwọ̀n ju èyí lọ – ẹ̀dá arẹ̀wà báyìí” ó ń ronú. Ó pinnu láti ṣèrànlọ́wọ́ nínú ipò náà. Inú rẹ̀ sì tún bẹ̀rẹ̀ sí í ṣàánú fún Ìjàpá nítorí ìtìjú tí ó ti fa sí ara rẹ̀.

“Tí mo bá lè gbà á là, jẹ́ ká ní ìrètí pé ó kọ́ ẹ̀kọ́ nínú èyí!” ó ń ronú nínú ara rẹ̀.

“Ohun kan wà tí mo lè ṣe fún Ìjàpá…” bàbáláwo sọ níkẹyìn, gbogbo ènìyàn tó wà níbẹ̀ sì mí ìdúró.

“Yóò kéré tán, yóò dẹ́kun ìrora àti wíwú, yóò sì gba ẹ̀mí Ìjàpá là. Ṣùgbọ́n, èmi kò mọ ipa tí yóò ní lórí ikùn Ìjàpá lẹ́yìn náà – bí ikùn Ìjàpá yóò ṣe rí lẹ́yìn náà.”

“Jọ̀wọ́, jọ̀wọ́, ohunkóhun” Ìjàpá pohùnréré ẹkún.

“Wá sí inú, Ìjàpá” bàbáláwo sọ.

Bàbáláwo se nǹkan funfun kan lábẹ́ iná, tí ń dà á, títí tí ó fi di wíwọ. Lẹ́yìn náà, ó mú àwọn ewé, èèpo, àlùbọ́sà àti àwọn èròjà mìíràn tí ó ti kójọ láti inú igbó ṣáájú, ó lọ̀ wọ́n dáadáa lórí ọmọ òkúta, ó sì fi wọ́n kún inú nǹkan funfun náà lọ́pọ̀lọpọ̀, tí ó ṣì ń dà á. Níkẹyìn, ó da omi díẹ̀ sínú àpòpọ̀ náà, ó sì fún Ìjàpá.

“Mu èyí lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀!” ó pàṣẹ.

Àpòpọ̀ náà lágbára gan-an. Ìjàpá mu ún, lẹ́yìn ìgbà díẹ̀, ikùn rẹ̀ dín kù díẹ̀, ìrora sì kúrò. Ẹ̀mí Ìjàpá balẹ̀ gan-an.

“Ẹ ṣeun! Ẹ ṣeun!” ó kígbe sí bàbáláwo.

“Má dúpẹ́ sáájú tí nǹkan bá fi parí” bàbáláwo sọ, nítorí kò lè ṣèlérí pé àpòpọ̀ náà kò ní ní ipa tí kò dára lórí Ìjàpá.

Lóòótọ́, lẹ́yìn ìgbà díẹ̀, ikùn Ìjàpá kéré dé ìwọ̀n rẹ̀, lójijì, níwájú gbogbo ènìyàn, ó di òfo. Ó dàbí ẹni pé Ìjàpá kò ní ikùn rí! Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ojú tì Ìjàpá nípa bí ikùn rẹ̀ ṣe di òfo, inú rẹ̀ dùn pé kò kú. Ó dúpẹ́ lọ́wọ́ bàbáláwo lọ́pọ̀, ó sì jáde lọ bá àwọn mìíràn.

Ẹnu yá gbogbo ènìyàn sí ìyípadà tó ṣẹlẹ̀ sí ikùn Ìjàpá, dájúdájú, àwọn kan kò lè fara mọ́ ẹ̀rín-ín, wọ́n ń sọ pé:

“Èmi kò mọ̀ èyí tó túbọ̀ múni rẹ́rìn-ín – Ìjàpá pẹ̀lú ikùn rẹ̀ tó wú tóbi, tàbí Ìjàpá tí kò ní ikùn rárá!” àwọn kan nínú wọn ń sọ, nígbà tí àwọn mìíràn kàn ń wò ó pẹ̀lú ìyọ́nú, tí ń ronú bí ó ti ṣe máa ń kù fún Ìjàpá láti fi ìwọra rẹ̀ mú ìyẹn bá ara rẹ̀.

“Kí ni iye ohun tí ó san!”

Ní àkókò kan náà, bàbáláwo pe Yannibo sí inú, ó sì ṣèlérí ‘Ọbẹ̀ asèjẹ́’ mìíràn fún un lọ́fẹ̀ẹ́, èyí tí òun fúnra rẹ̀ yóò lọ gbà ní ọjọ́ kejì.

“A ò fẹ́ kí ohun kan náà tún ṣẹlẹ̀, àbí?” ó fi kún un, tí ń pàfẹ́ fún un, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn méjèèjì mọ̀ pé kò sí ohun kan ní ayé tí yóò mú kí Ìjàpá tún hùwà bákan náà. Ṣùgbọ́n, wọn kò dá ara wọn lójú pé ìfẹ́ Ìjàpá sí oúnjẹ tó dùn – oúnjẹ tí òórùn àti olfà rẹ̀ dùn – yóò dáwọ́ dúró, tàbí pé ìwọra rẹ̀ ní gbogbogbòò yóò wá sí ìparí.

Gbogbo ènìyàn dúpẹ́ lọ́wọ́ bàbáláwo, kìí ṣe fún gbígbàlà ẹ̀mí Ìjàpá nìkan, ṣùgbọ́n pẹ̀lú, ní ìlérí fún ọmọ alágbára tí wọ́n ń retí pé Yannibo yóò bí ní ọdún tó ń bọ̀.

Báyìí ni ikùn Ìjàpá ṣe di òfo.

Ní ọdún tó tẹ̀lé e, Ìjàpá bí ọmọbìnrin kan, gbogbo àdúgbò sì wá síbi orúkọsínà, wọ́n sì ń yọ̀ pẹ̀lú rẹ̀ àti aya rẹ̀.

✤ Òpin · Bí ikùn Ìjàpá ṣe di òfo ✤