Ijapa (Tortoise) and Kerebuje

Bí Kerebuje ṣe ń kọ gbogbo ìgbéyàwó sílẹ̀, kò pẹ́ tí ó di ọ̀rọ̀ àsọyé fún àwọn ènìyàn. Kò ṣeé gbọ́ pé obìnrin kan kò níí fẹ́ ọkùnrin lẹ́yìn ọjọ́ orí kan.

“Èéṣe tí ó fi ṣòro báyìí fún ẹnikẹ́ni láti fẹ́ obìnrin yìí?”

“Ó rò pé kò sí ẹni tí ó tó òun, ìyẹn nìyẹn. Ó gbéraga jù.”

“A gbà pé ẹlẹwà ni, ṣùgbọ́n obìnrin ni, ó ní láti fẹ́ ọkùnrin lọ́jọ́ kan!”

“Ẹ jẹ́ ká dúró kí á rí ẹni tí yóò fẹ́.”

Ṣùgbọ́n kì í ṣe ìgbéraga ni kò jẹ́ kí Kerebuje fẹ́ àwọn ọkùnrin tí ń wá a. Kerebuje kórìíra bí àwọn ènìyàn ṣe ń sọ̀rọ̀ nípa ẹwà rẹ̀ lọ́nà àtúbọ̀tán. Ó ń dà á láàmú gidigidi. Wọ́n ń sọ̀rọ̀ nípa awọ rẹ̀ tí ó ń dán, irun rẹ̀ tí ó ń gbọn, ojú rẹ̀ ẹlẹwà tí ń dán, ara rẹ̀ tí ó dára lọ́nà tí ó ṣeé wò, bí ó ṣe lẹwà láti orí dé atẹ́lẹsẹ̀, tí ó sì mú kí gbogbo àwọn obìnrin ní ìlú ń ṣe ìlara rẹ̀, tí ó sì mú kí àwọn ọkùnrin fẹ́ràn rẹ̀. Ohun míràn ni pé àwọn ọkùnrin kan, tí ẹwà rẹ̀ rọ̀ wọ́n lọ́kàn, ti ń kọ orin nípa rẹ̀. Kerebuje rí i pé òórùn ni gbogbo rẹ̀ ń gbé.

Kì í ṣe òun nìkan ni ó dojú kọ irú ipò báyìí nígbà yẹn. Fún àpẹẹrẹ, Agbado, ọmọbìnrin ọba ní ìlú míràn, Pelewu, àti Amola ní Kasawa, tí ń gbé pẹ̀lú àwọn òbí rẹ̀, náà dojú kọ irú ipò kan náà.

“Ó ti sú mi pẹ̀lú gbogbo àwọn ọkùnrin wọ̀nyí tí ń wá mi fẹ́”, Kerebuje ń ṣàròyé. “Ọ̀pọ̀ nínú wọn ni èmi kò tíì pàdé rí. Wọ́n máa ń kóra jọ síbí bí wọ́n ṣe ń gbọ́ nípa mi, wọ́n sì ń wá mi fẹ́; wọn kò tilẹ̀ fẹ́ mọ̀ mí kí wọ́n tó fẹ́ mi – kí wọ́n kọ́kọ́ bá mi sọ̀rọ̀. Ẹ fojú inú wo iyẹn! Ìyẹn burú, ṣùgbọ́n àwọn ọkùnrin tí ń rò pé gbogbo ohun tí wọ́n ní láti ṣe ni kí wọ́n forúkọ sílẹ̀ fún àwọn òbí mi, pàápàá àwọn tí àwọn òbí mi ti mọ̀ tẹ́lẹ̀.

“Wọ́n gbà pé wọ́n ní àǹfààní ju àwọn tí ń tọ̀ mí lọ́nà taara, nítorí a retí pé ọmọbìnrin yóò fẹ́ ọkùnrin tí àwọn òbí rẹ̀ yàn fún un. Wọ́n ṣàṣìṣe pátápátá. Èmi yóò yan ẹni tí mo fẹ́ ní àkókò tí mo bá fẹ́, àti nítorí àwọn ìdí tí èmi fúnra mi mọ̀!”

Ó jẹ́ òtítọ́ pé, ní àkókò yẹn, àwọn òbí, pàápàá bàbá, ni ń yan ọkùnrin fún àwọn ọmọbìnrin wọn, ṣùgbọ́n àwọn obìnrin díẹ̀ wà tí wọ́n kọ àṣà yìí, tí wọ́n sì ń yan ẹni tí wọ́n bá fẹ́.

“Mo fẹ́ fẹ́ ọkùnrin tí mo nífẹ̀ẹ́. Mo fẹ́ kí ọkùnrin tí mo bá fẹ́ nífẹ̀ẹ́ mi nítorí èmi fúnra mi, kì í ṣe nítorí òun rò pé ẹlẹwà ni mí. Ṣùgbọ́n báwo ni mo ṣe lè mọ̀?” Kerebuje máa ń rò ó níkan ara rẹ̀.

Inú àwọn òbí Kerebuje kò dùn sí ìwà Kerebuje lórí ọ̀rọ̀ yìí, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Kerebuje gbìyànjú láti jẹ́ kí wọ́n lóye. Wọ́n ń bá a wí lọ́pọ̀ ìgbà, ariyanjiyan sì ń wáyé lọ́pọ̀ ìgbà.

“Kí ló ṣe gbogbo àwọn ọkùnrin wọ̀nyí? Kí lò ń dúró dé? Ṣé o fẹ́ kí ọ̀rẹ́ rẹ máa rẹ́ ẹ lọ́rín? Ṣé o fẹ́ kí o dójú tì wá? Ṣé kò sí ọkùnrin kan tí ó tọ́ ọ?”

“Kì í ṣe bẹ́ẹ̀. Àwọn ọkùnrin wọ̀nyí nífẹ̀ẹ́ mi nítorí wọ́n rò pé ẹlẹwà ni mí, ẹ̀yin fúnra yín sì mọ̀ ọ́n. Ó ń dùn mí lọ́kàn bí wọ́n ṣe ń bá a lọ. Ó ti pọ̀ jù fún mi. N kò lè fara dà á mọ́. Mo fẹ́ kí wọ́n dá mi sílẹ̀. N kò fẹ́ kí ọ̀kan nínú wọn tún wá síbí mọ́. Jẹ́ kí wọ́n lọ sí ibòmíràn pẹ̀lú ìfọ̀rọ̀kọrin wọn! Èmi yóò yan ẹni tí mo fẹ́ fúnra mi, ní àkókò tí mo bá ṣe tán.”

“O lọ́rẹ̀ẹ́ pé ẹlẹwà ni ọ́, o yẹ kí o dúpẹ́ lọ́wọ́ Ọlọ́run!”

“Tí àwọn ọkùnrin wọ̀nyí bá ń bá a lọ láti máa wá síbí, èmi yóò lọ!”

“Lọ́!”

Kerebuje rẹ̀ wà sí ìbáwí àwọn òbí rẹ̀ tí ń lọ lọ́wọ́, ó sì kúrò nílé, ó lọ gbé nìkan rẹ̀ – kì í ṣe ní ọ̀nà ìgbé ayé tí ó mọ̀ nílé àwọn òbí rẹ̀ tí ó lówó. Ó ní láti máa tọ́jú ara rẹ̀ púpọ̀, pẹ̀lú pípu omi fún oúnjẹ àti àwọn nǹkan míràn, láti odò kan tí ó wà nítòsí – iṣẹ́ kan tí kò tíì ṣe rí.

Àwọn òbí r�̀ yí pa dà sí i nítorí pé ó kọ ìfẹ́ wọn, àwọn ẹbí míràn àti àwọn ọ̀rẹ́ pàápàá. Kò ní ọ̀rẹ́ púpọ̀ rí – ọkùnrin tàbí obìnrin – àwọn obìnrin ń ṣe ìlara rẹ̀, àwọn ọkùnrin sì ń kò ó nítorí pé kò fẹ́ ọ̀kan nínú wọn. Wọ́n yà á sọ́tọ̀. Ṣùgbọ́n, Kerebuje ń bá a lọ pẹ̀lú ìgbé ayé rẹ̀ láìdààmú.

Ní àkókò kan náà, Ìjàpá gbà pé tí òun bá pinnu ohun kan, òun yóò wá ọ̀nà láti fẹ́ Kerebuje; kì í ṣe ẹni tí a lè yí lọ́kàn padà lẹ́ẹ̀kan tí ó bá ti pinnu.

“Gbogbo yín ẹ máa wò ó. Èmi ni Buje ń fẹ́!” a máa ń gbọ́ tirẹ̀ tí ń ṣe àṣeyọrí fún gbogbo ènìyàn – níbi gbogbo tí wọ́n bá ń darúkọ Kerebuje. Láìpẹ́, ó di ọ̀rọ̀ àsọyé ní ìlú, àwọn ọkùnrin sì ń jiyàn láàrin ara wọn:

“Báwo ló ṣe lè sọ bẹ́ẹ̀? Èéṣe tí òun fi rò pé Buje yóò fẹ́ òun – ẹranko – ju èyíkéyìí nínú wa?”

“Ó ní láti máa ṣe àwàdà ni. Ẹ̀dá tí ikarahun rẹ̀ fó yẹn?”

“Ẹ fojú inú wo iyẹn! Ìjàpá kò tilẹ̀ sún mọ́ Buje rárá!”

Gbogbo wọn ń rẹ́rìn-ín sí Ìjàpá lẹ́yìn rẹ̀. Lẹ́yìn ìgbà díẹ̀, Ìjàpá pinnu láti ṣe ètò rẹ̀. Ó bẹ̀rẹ̀ sí í tọ́jú Kerebuje bí ó ṣe ń rìn kiri ní àwọn ìgbòòṣe rẹ̀ lójoojúmọ́ – ó ń tọ́jú rẹ̀ láti mọ bí ìgbésí ayé rẹ̀ ṣe ń rí lójoojúmọ́. Ó rí i pé ó máa ń lọ sí odò láti p omi lójoojúmọ́ ní àkókò kan, tí ó sì máa ń gba ẹ̀gbẹ́ oko kan láti ọ̀nà lọ sí odò àti láti odò padà bọ̀. Ní ẹ̀gbẹ́ oko náà, ilẹ̀ kékeré kan wà tí kì í ṣe ti àgbẹ̀ ọlọ́rọ̀ kan – tí ó sún mọ́ ọ̀nà tí Kerebuje ń gbà lójoojúmọ́. Ìjàpá lọ bá àgbẹ̀ náà:

“Mo nilo iṣẹ́. Mo dára ní iṣẹ́ àgbẹ̀. Ṣé o lè yá mi ní ilẹ̀ kékeré yẹn lọ́wọ́?” ó béèrè, ó ń tọ́ka sí ibi tí ilẹ̀ náà wà, pẹ̀lú ìrètí pé àgbẹ̀ náà yóò gbà.

“Èmi yóò lè rí Buje lójoojúmọ́ bí ó ṣe ń kọjá. Báyìí, mo lè gbìmọ̀ òwe láti rí i pé ó fẹ́ mi”, Ìjàpá ń rò nínú ara rẹ̀.

Àgbẹ̀ náà ò mọ̀ bóyá ó yẹ kí ó fún Ìjàpá tàbí rárá nítorí orúkọ Ìjàpá. Ìjàpá kì í ṣe ẹlẹ́wà nìkan, ó sì jẹ́ ọ̀lẹ pàápàá – kì í ṣe iṣẹ́ títòótọ́ ayé tí kò bá lè ṣe é. Ó máa ń gbára lé inú rere àwọn ẹlòmíràn (bíi ọ̀rẹ́ àti aládùúgbò) tàbí lílo ẹ̀tàn láti rí oúnjẹ gbà. Ṣé kì í ṣe èyí ni kókó tí ó fi mú kí ìyàwó rẹ̀ tí ó ti yapa, Yannibo, kúrò lọ́dọ̀ rẹ̀ níkẹyìn, tí ó sì lọ gbé pẹ̀lú àwọn òbí rẹ̀?

Ó jẹ́ ọ̀rẹ́ǹkùn nìkan ni pé nígbà tí Ìjàpá pàdé Yannibo, tí wọ́n sì ṣègbéyàwó ní Teregun, níbi tí ó ń gbé nígbà yẹn, ó ń ṣiṣẹ́ àgbẹ̀ lórí ilẹ̀ tí ó rà lẹ́yìn tí owó dé ọ̀dọ̀ rẹ̀ lọ́nà àìròtẹ́lẹ̀. Láàmú, bí àkókò ṣe ń lọ, ó padà sí ìwà ọ̀lẹ rẹ̀ àtijọ́, kò sí fi í ṣiṣẹ́ tàbí pèsè fún ìdílé rẹ̀, ó sì ń gbára lé ẹ̀tàn àti inú rere àwọn ẹlòmíràn láti bọ́ ara rẹ̀ àti ìdílé rẹ̀ lójú.

Àgbẹ̀ náà jẹ́ onínúure gidi.

“Ó dára Ìjàpá”, ó dáhùn lẹ́yìn ìgbà díẹ̀.

“Èmi yóò máa ṣọ́ ọ lójú síbẹ̀. Ó máa ń dáhùn padà sí ohun kan. Bóyá ó fẹ́ jalè lọ́dọ̀ mi…”, àgbẹ̀ náà rò.

Lẹ́yìn tí ó ti yá ilẹ̀ náà fún Ìjàpá, àgbẹ̀ náà bẹ̀rẹ̀ sí í ṣàkíyèsí ohun tí Ìjàpá ń ṣe láti ọ̀nà jíjìn.

“Kò jalè lọ́dọ̀ mi!”, ó parí rẹ̀ níkẹyìn. Dípò ìyẹn, ó ṣàkíyèsí ọmọbìnrin kan tí ń kọjá – ní àkókò kan náà lójoojúmọ́ – tí Ìjàpá sì ń wò ó bí ó ṣe ń kọjá, tí ń fọn kòtò tàbí kọrin jẹjẹ fún ara rẹ̀, tí ń ju àdá rẹ̀ sókè sísàlẹ̀ bí ẹni pé ó ń ṣiṣẹ́ takuntakun.

Ọkàn àgbẹ̀ náà wú. Ó mọ̀ pé ọmọbìnrin náà ń jẹ́ Kerebuje; ó ti gbọ́ nípa rẹ̀ ṣùgbọ́n kò tíì tọ̀ ọ́ wá rí. Kò nífẹ̀ẹ́ sí tàbí kọ́rọ̀ sí ohun tí wọ́n ń sọ nípa rẹ̀ yíká ìlú nítorí pé ó yà á lẹ́nu bí àwọn ẹlòmíràn ṣe lè ronú bí wọ́n ṣe ń ronú.

Kerebuje máa ń lọ sí odò nígbà tí ó bá mọ̀ pé kò sí ẹnì kankan ní àyíká. Lẹ́yìn ìgbà díẹ̀, Ìjàpá bẹ̀rẹ̀ sí í bá a sọ̀rọ̀. Kìí ṣe ohun mìíràn ju kíkí tí a ń kí ni lára lọ́dọ̀wá. Lọ́jọ́ kan, ó wí fún un pé:

“Báwo ni ọjọ́ ẹ? Kí ni ẹlẹwà bíi rẹ ń ṣe ní àdọ́dó nígbà gbogbo?”

Ní àsèkése tí Kerebuje gbọ́ èyí, ó yára wí pé:

“Mo ní láti lọ nísinsìnyí. O dígbaò!” ó sì yára lọ.

“Nígbà náà, èyí ni ohun tí àwọn ènìyàn ń sọ. Obìnrin tí ó ṣòro mọ́lẹ̀ ni”, Ìjàpá wí fún ara rẹ̀.

Ìjàpá ronú jinlẹ̀ nípa Kerebuje – bí yóò ṣe jẹ́ kí ó fẹ́ òun.

Ní ọ̀sán gangan nígbà tí oòrùn gbẹ gan-an, tí ooru ń jóni lára, àwọn ejò inú igbó máa ń sá kiri, wọ́n ń rékọjá láti oko dé ọ̀dọ̀ ẹlòmíràn, wọ́n ń wá ibi ìdúpọ̀. Ní ọjọ́ kan báyìí, Ìjàpá fẹ́ẹ́ tẹ ejò kan lórí ní ọ̀nà rẹ̀ lọ sí ilẹ̀ rẹ̀, èrò kan sì wọ́ ọ́ lọ́kàn…

Kerebuje mọ̀ nípa àwọn ejò wọ̀nyí tí ń sá kiri ṣùgbọ́n kò bẹ̀rù wọn rí. Tí ènìyàn bá rìn fàájì, tí ó sì ń wò ní ilẹ̀, àwọn ejò kì í yọ ọ́ lẹ́nu, nítorí pé ooru ló ń dà wọ́n láàmú ju ohunkóhun lọ. Yàtọ̀ síyẹn, ó mọ àgbègbè náà dáadáa, ó sì máa ń gba ọ̀nà tí ó ti yàn fún ara rẹ̀. Ọ̀nà yìí sún mọ́ oko àgbẹ̀ náà – sí ilẹ̀ Ìjàpá. Kò ṣeé ṣe kí ènìyàn bá ejò ní àyíká yìí, nítorí pé àgbẹ̀ náà máa ń da nǹkan kan sílẹ̀ déédéé láti lé e jìnnà. Kerebuje ti gbọ́ èyí, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò tíì pàdé àgbẹ̀ náà rí.

Ní ọjọ́ díẹ̀ lẹ́yìn, ní ọ̀sán gangan, nígbà tí oòrùn gbẹ gan-an, Ìjàpá lọ sí apá kejì igbó níbi tí àwọn ejò ń sá kiri ń wá ibi ìdúpọ̀, ó sì fi ọ̀pá kan wọ́n ní orí.

Kò sí ẹnì kankan ní àyíká àwọn oko àti àwọn ojú ọ̀nà tó lọ sí odò, ìdákẹ́jẹ́ẹ́ bà, àfi ọ̀rọ̀ àwọn ẹyẹ tí ń rọrin, àrọ́lọ́wọ́, àti ẹ̀rọ̀ òwìwí lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan. Ó gbé ejò náà tí ó fẹ́ẹ́ kú, ìrù rẹ̀ ń rìn sókè sísàlẹ̀.

Ìjàpá kò mọ̀ pé àgbẹ̀ náà ń wò ó láti ọ̀nà jíjìn níbi tí ó ń ṣiṣẹ́ lọ́kọ rẹ̀. Àgbẹ̀ náà rí i tí ó fi ọ̀pá wọ́ ejò ní orí, tí ó sì gbé e sókè, ó sì ń ṣe kàyéfì ohun tí ó fẹ́ ṣe pẹ̀lú rẹ̀.

“Bóyá ó nilo ohun kan láti jẹ – ohun tí ó yàtọ̀. Ìgbádùn rere ni Ìjàpá!” àgbẹ̀ náà rẹ́rìn-ín, ó sì padà sí iṣẹ́ rẹ̀ láìronú nípa rẹ̀ mọ́.

Ìjàpá gbé ejò náà lọ sí ibi tí ó ń ṣọ́gbìn. Ó wẹ̀yìn wò, ó sì rí Kerebuje ní ọ̀nà jíjìn tí ń bọ̀ láti odò; gbogbo ọ̀nà ìrìn ṣófo, ìdákẹ́jẹ́ẹ́ sì bà.

Kerebuje rí ooru tí ń jóni lára lẹ́yìn rẹ̀, ó sì rántí àwọn ejò tí ó ní láti ń sá kiri nínú igbó ní àkókò yìí lójijì. Ó mọ̀ pé kò ṣeé ṣe kí ó bá wọn ní ọ̀nà tí ó ń gbà lójoojúmọ́, ṣùgbọ́n ó pinnu láti ṣọ́ra gan-an – ó ń rìn lọ́ra, ó ń wò ní ilẹ̀, pẹ̀lú kete omi rẹ̀ lórí. Ní ọjọ́ díẹ̀ sẹ́yìn, ó ti gbọ́ pé ẹnì kan fẹ́ẹ́ tẹ orí ejò, àti pé ejò fẹ́ẹ́ fọwọ́ kan ẹsẹ̀ ẹlòmíràn bí àwọn ẹranko wọ̀nyí ṣe ń sá kiri. Ìtàn náà dà á láàmú díẹ̀, nísinsìnyí, ó padà wá sí ìrántí rẹ̀.

“Bóyá kì í ṣe èrò dáadáa láti máa wá síbí nìkan nìkan ní àkókò yìí lọ́jọ́, pàápàá nígbà tí ooru bá ń gbóná janjan”, ó rò nínú ara rẹ̀, ó sì gbàdúrà ẹ̀bẹ̀ nínú ara rẹ̀ láti dé ilé láìséwu.

Bí Kerebuje ṣe ń rò èyí, Ìjàpá yára gbé ejò náà tí ó ṣì ń bá a lọ fún ẹ̀mí rẹ̀, tí ń rọ̀ nínú ìrora, ó sì gbé e lélẹ̀ lórí ọ̀nà Kerebuje – nítòsí ilẹ̀ rẹ̀. Fún ẹnikẹ́ni tí ó bá rí i, ejò náà dàbí ẹni pé ó ṣì wà láàyè.

Ìjàpá yára padà sí ilẹ̀ rẹ̀, tí ń fọn kòtò tí ń kọrin jẹjẹfún bí i ti ìṣaájú, tí ń ju àdá rẹ̀ kiri bí ẹni pé ó ń ṣiṣẹ́ takuntakun. Kerebuje kò rí i nítorí ó ń ṣọ́ra, ó ń wò ní ilẹ̀, ó sì ń rìn lọ́rọ́ọ́; àwọn ìrònú rẹ̀ nípa ejò ń kó ìdààmú bá a. Bí ó ṣe ń sún mọ́ oko Ìjàpá, ìdààmú rẹ̀ sì ń pọ̀ sí i, ó rí ejò tí Ìjàpá fi síbẹ̀, tí ń fò sókè sísàlẹ̀. Nítorí ìdààmú tó pọ̀ jù, ó kọsẹ̀, ó sì tẹ ejò náà. Kete omi rẹ̀ ṣubú, ó sì rì i láti orí dé atẹ́lẹsẹ̀.

Láìrónú ohun tí ó ṣẹlẹ̀ dáadáa, ó pariwo, ó sì pe ẹnì kan tí ó mọ̀ pé ó wà nítòsí.

“Ejò! Ejò! Ìjàpá, wá gbà mí o! Wá pa ejò náà!”

Ìjàpá sá jáde pẹ̀lú àdá rẹ̀ sókè, ó ń pariwo:

“Buje! Buje, ṣé ìwọ nìyẹn…? Níbo ni ejò náà wà…? Níbo ló wà…? Má ṣe yájú… Mo wà níbí… Èmi yóò pa á fún ọ…”

Kerebuje padà sẹ́yìn, kò lè sọ̀rọ̀. Ara rẹ̀ ń wárìrì, ẹ̀rù ńlá sì mú u. Ó lè fi ọwọ́ tọ́ka sí ejò náà, tí ara rẹ̀ ń gbọn nínú ipò ọ̀fọ̀. Ìjàpá sáré lọ síbi tí ejò náà wà láti gé orí rẹ̀, nígbà tí Kerebuje ń yí ojú rẹ̀ kúrò. Ejò náà fò sókè nípa gíga, ó na ara rẹ̀ gígùn, ó sì padà yọ̀. Ìjàpá ju àdá rẹ̀ pa ejò náà lẹ́ẹ̀mejì, bí ó ṣe ń fẹ́ gé e lẹ́ẹ̀kan sí i, àdá rẹ̀ já sí ojúgun rẹ̀; ó ṣe é lọ́nà, nítorí pé ó fẹ́ ṣe é.

Ìjàpá ṣubú lulẹ̀, ó sì pariwo pẹ̀lú gbogbo agbára rẹ̀; ó ń hu, ó sì ń di ara rẹ̀ mú nítorí ìrora tí ó ń jẹ.

“Yéè! Yéè! Ìrora ń pa mí. Èmi ń kú! Èmi ń kú! Ṣe é wo ohun tí ìwọ ṣe, Buje.”

Ọgbẹ́ àdá kò jinlẹ̀ bẹ́ẹ̀, ṣùgbọ́n ẹ̀jẹ̀ ń jáde lọ́pọ̀ – bóyá nítorí ooru tí ń gbóná. Ọ̀rọ̀ Ìjàpá dà Kerebuje lárú; kò retí rẹ̀ rárá. Ó ń bẹ́ lọ́, ó sì ń sọ ọ̀rọ̀ lọ́pọ̀ ìgbà:

“Ẹlẹ́dùumàrì! Ẹlẹ́dùumàrì! Kí ni mo ṣe? Ó mà dùn mí o Ìjàpá. Ìbáṣe pé n kò pè ọ́ kí o wá gbà mí lọ́wọ́ rí. Ẹnikẹ́ni, ẹ wá gbà wá o. Ẹlẹ́dùumàrì!”

A gbàgbé ejò náà pátápátá bí Kerebuje ṣe ń pa ìbẹ̀rù kan lọ́wọ́ fún ìbẹ̀rù míràn – ìbẹ̀rù pé ẹ̀jẹ̀ yóò pa Ìjàpá tàbí pé ó lè kú, tí òun ló ṣekú pa á. “Ṣé Ìjàpá kò tilẹ̀ sọ bẹ́ẹ̀? Ẹ wo bí ó ṣe ń da ara rẹ̀ sílẹ̀, tí ń hu”, ó rò; kò mọ ohun tí ó lè ṣe, ó sì ń sọ ọ̀rọ̀ lọ́pọ̀ ìgbà:

“Ẹlẹ́dùumàrì! Ẹlẹ́dùumàrì! Ó mà dùn mí gan-an… ó mà dùn mí gan-an…!”

Àgbẹ̀ tí ó ni ilẹ̀ Ìjàpá sáré wá bí gbogbo èyí ṣe ń lọ. Ó ti gbọ́ Kerebuje tí ń pariwo “Ejò! Ejò…!” pẹ̀lú, ṣùgbọ́n Ìjàpá ti kọ́kọ́ dé ibẹ̀.

“Kí ló dé, Ìjàpá?” ó béèrè. “Ṣé ejò náà ti já ẹ?” ó fi kún un, tí ń tọ́ka sí ejò náà tí ó ti kú pátápátá lórí ilẹ̀. Ìjàpá kò dáhù lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Ó ń yí gbírí lórí ilẹ̀, ó ń hu “Yéè! Yéè!”

Nígbà náà ni àgbẹ̀ náà ṣàkíyèsí ọgbẹ́ àdá lójúgun Ìjàpá, àti ẹ̀jẹ̀ tí ń jáde. Ìjàpá bẹ̀rẹ̀ sí í sọ̀rọ̀, ó ń ṣìjàkadì bí ó ṣe ń lọ.

“Buje ni. Níhìn-ín, mo ń ṣe iṣẹ́ mi… mo ń ṣe tèmi lọ́kọ̀ọ̀, nígbà tí ó pariwo tí ó sì pè mí kí n wá pa ejò yìí fún un… Láti rí i dájú pé ejò náà ti kú pátápátá, mo ju á lẹ́ẹ̀kan sí i, àdá mi sì já sí ojúgun mi láìròtẹ́lẹ̀. Nísinsìnyí, ara ń lú mi, òùngbẹ sì ń gbẹ mí. Ìrora ń pa mí gidigidi… ó lè kú mi… òun sì ló fà á.”

“Ó mà dùn mí o! Ó mà dùn mí o!” Kerebuje ń bá a lọ láti sọ.

Àgbẹ̀ náà rí gbogbo ìṣẹ̀lẹ̀ náà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ – Ìjàpá tí ń yí gbírí lórí ilẹ̀, tí ń hu tí ń ṣàṣọkún, Kerebuje tí ń kabàmọ́ – lójú rẹ̀ sí i, èrò kan ṣẹ̀dá nípa Kerebuje. Ọkàn rẹ̀ ṣí sí i.

“Ẹ̀yin ènìyàn mélòó ló lè hùwà bí ọmọdébìnrin yìí ṣe ń hù sí ohun tí kì í ṣe ẹ̀tàn – tí ń da ara rẹ̀ lẹ́bi lọ́nà tó? Ẹ wò ó bí ó ṣe ń dààmú nípa gbogbo rẹ̀! Ní ti Ìjàpá, n kò dá mi lójú pé mo lè gbẹ́kẹ̀ lé e nínú gbogbo èyí. Ó lè máa sọ ìrora rẹ̀ di púpọ̀ fún ìfararora – láti rí ìyọ́nú. Bí mo ṣe ń ronú…”.

Àgbẹ̀ náà kọ́ àwọn èrò inú rẹ̀ sílẹ̀ fún ìgbà díẹ̀, ó sì fi ara rẹ̀ hàn fún Kerebuje.

“Èmi ni Sẹgilolu, alágbàtà Ìjàpá, olóko yìí. Wá, jẹ́ kí n ràn ọ́ lọ́wọ́”, ó yọ̀ǹda, tí ó yíjú sí Ìjàpá, tí ó na ọwọ́ rẹ̀. “Mo lè gbé ọ wọlé sí ilé ọkọ̀, kí n tọ́jú ọgbẹ́ rẹ, ẹ̀jẹ̀ yóò sì dúró”.

“N kò lè rìn rárá. Ìrora ń pa mí gan-an. Kí lo ṣe Buje?” Ìjàpá dáhùn, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í hu lẹ́ẹ̀kan sí i, tí ń yí gbírí lórí ilẹ̀, láti fa àfiyèsí àwọn ẹlòmíràn.

“O ò lè fiyèsí pé ọmọdébìnrin yìí ló ṣẹlẹ̀. Àrọ̀ǹlé ni”, Sẹgilolu kíá fi kún un, láti mú kí ọ̀rọ̀ rọrùn. “Ṣé o ò rí bí òun ṣe ń dààmú tó?”

“Jẹ́ kí n gbé ọ”, Sẹgilolu ṣe ìrànlọ́wọ́, tí ó ń tẹrí ba láti ṣe bẹ́ẹ̀.

“Rárá!” Ìjàpá kọ̀ pẹ̀lú agbára, èyí sì yá Sẹgilolu àti Kerebuje lẹ́nu.

“Ṣé ìbẹ̀rù Ìjàpá ni pé ìrora rẹ̀ yóò pọ̀ sí i tí ẹnìkan bá fọwọ́ kàn án, tàbí ó jẹ́ ohun míràn?” Sẹgilolu ṣe kàyéfì.

“Èmi yóò lọ gba dókítà wá. O ò lè máa dà ẹ̀jẹ̀ báyìí”, Sẹgilolu ṣe ìrànlọ́wọ́.

“Rárá!” Ìjàpá tún fi ọ̀rọ̀ náà tẹnu mọ́ ọn pẹ̀lú agbára, èyí sì tún ya Sẹgilolu àti Kerebuje lẹ́nu.

Kerebuje bẹ̀rẹ̀ sí í sunkún, tí ń bẹ́ lọ́, tí ara rẹ̀ ń ru gbogbo.

“Jọ̀ọ́, jẹ́ kí ó ràn ọ́ lọ́wọ́, Ìjàpá” ó ń bẹ̀bẹ̀. “Tí o bá ń dà ẹ̀jẹ̀ báyìí, o lè kú, èmi yóò sì da ara mi lẹ́bi. Ìbáṣe pé n kò pè ọ́…”.

“Má sọ bẹ́ẹ̀”, Sẹgilolu kìlọ̀ fún Kerebuje. Bí ó tilẹ̀ lóye ohun tí ń ṣẹlẹ̀ sí i – ìmọ̀lára ìkábámọ́, kò fẹ́ kí Ìjàpá lo àǹfààní rẹ̀. Ọkàn Sẹgilolu bẹ̀rẹ̀ sí í dààmú nípa gbogbo rẹ̀.

“Nǹkan kan ń lọ lọ́wọ́ níhìn-ín, èmi kò sì lè fọwọ́ kàn án. N kò fẹ́ fi ọmọdébìnrin yìí sílẹ̀ nìkan níhìn-ín, kí n lọ gba dókítà wá. Mo lè rò pé ó nílò mi…Lóòótọ́, àwọn ẹlòmíràn wà níbí nísinsìnyí…”.

Nígbà yẹn, àwọn ènìyàn díẹ̀ ti kóra jọ sí àyíká wọn, Ìjàpá sì túbọ̀ ń hu. Nínú àwọn tí ń wò wọ́n, àwọn ọkùnrin kan wà tí Kerebuje ti kọ tẹ́lẹ̀.

“Kí ló dé ọ, Ìjàpá? Kí ló ṣẹlẹ̀, Ìjàpá? Báwo lo ṣe wà níhìn-ín – tí ń yí gbírí lórí ilẹ̀, tí ń hu báyìí?” wọ́n ń béèrè.

“Ipò mi kò dára rárá… ó lè kú mi – nítorí pé mo gbìyànjú láti ran Buje lọ́wọ́ pa ejò…”, Ìjàpá fi ìṣòro sọ̀rọ̀, ó sì tún bẹ̀rẹ̀ sí í sọ gbogbo ìṣẹ̀lẹ̀ náà, ó ń yí gbírí lórí ilẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i ti ìṣaájú, ó sì ń ṣe bí ẹni pé ó ń dákú lọ́pọ̀ ìgbà.

Àwọn ènìyàn, pàápàá àwọn ọkùnrin tí Kerebuje ti kọ, inú wọn dùn láti rí ipò tí Kerebuje wà, wọ́n sì ń wò ó, wọ́n ń yọ̀ nínú ìpọ́njú obìnrin yìí; ó ń da ara rẹ̀ láàmú, ó ń sunkún, ó ń bẹ̀bẹ̀, ó sì ń kígbe pè é kí Ìjàpá gba ìrànlọ́wọ́. Ó dàrú, kò sì mọ ohun tí ó lè ṣe. Sẹgilolu ló tún gba àkóso ipò náà lọ́wọ́.

“Èmi ni Sẹgilolu, olóko yìí” ó fi ìyẹn hàn fún àwọn ènìyàn, tí ó ń tọ́ka sí ọ̀nà oko rẹ̀. “Mo ti gbìyànjú láti ran Ìjàpá lọ́wọ́ – láti gbé e wọlé sí ilé ọkọ̀, kí n tọ́jú ọgbẹ́ rẹ̀, ṣùgbọ́n ó kọ̀ láti gba ìrànlọ́wọ́ mi, ó sì ń bá a lọ láti hu, tí ń yí gbírí lórí ilẹ̀. Kò fẹ́ kí n lọ gba dókítà wá, ṣùgbọ́n mo rò pé ó yẹ ká ṣe bẹ́ẹ̀…”.

“Rárá!” Ìjàpá kígbe, èyí sì ya gbogbo ènìyàn lẹ́nu, àfi àwọn tí inú wọn dùn láti rí ipò Kerebuje tí ó burú sí i.

“Jọ̀ọ́, jẹ́ kí ẹnìkan ràn ọ́ lọ́wọ́, Ìjàpá. Èmi kò lè jẹ́ kí o kú” ó tún bẹ̀bẹ̀. Ọkàn rẹ̀ ń lu ìlù ńlá pẹ̀lú àníyàn; ara rẹ̀ ti yàgò pátápátá nítorí àníyàn.

Ìjàpá kò sọ ohunkóhun. Ó ń bá a lọ láti yí gbírí lórí ilẹ̀, tí ń ṣe bí ẹni pé ó ń dákú.

“Bóyá ó dára ká fi í sílẹ̀, ká lọ gba dókítà wá, bóyá ó fẹ́ tàbí kò fẹ́” Sẹgilolu sọ níkẹyìn. “Ó dára kí n lọ…”.

“N kò nilo dókítà!” Ìjàpá dá e lóhùn, gbogbo ènìyàn ló sì tún yà.

“Kò fẹ́ kí àgbẹ̀ náà gbé e wọlé tàbí tọ́jú ọgbẹ́ rẹ̀. Kò fẹ́ kí ó lọ gba dókítà wá, ṣùgbọ́n kò lè máa gbé níhìn-ín… Nǹkan kan ń lọ níhìn-ín dájúdájú. Ìjàpá ń gbìmọ̀ nǹkan kan, ṣùgbọ́n kí ni?” àwọn kan nínú wọn, pẹ̀lú Sẹgilolu, ń ṣe kàyéfì, àwọn tí ń lòdì sí Kerebuje sì ń yọ̀ níkọ̀kọ̀.

Kerebuje gbìyànjú láti fà Ìjàpá sókè nínú ìdààmú rẹ̀ nígbà tí ó gbọ́ èyí, ó ń sunkún, ó ń bẹ̀bẹ̀, ó sì ń kígbe pé kó gba ìrànlọ́wọ́. Ìjàpá kò sọ ohunkóhun.

“Kí lo nílò ná? Kí lo fẹ́ kí n ṣe? N kò lè fi ọ́ sílẹ̀ níhìn-ín. Tó o bá kú ńkọ́?” Kerebuje béèrè, ó ti dàrú jù láti mọ ohun tí ó ń sọ. “Sọ fún mi”, ó fi kún un, ó sì yíjú sí àwọn ènìyàn.

“Ẹ jọ̀ọ́, ẹ béèrè lọ́wọ́ rẹ̀ ohun tó fẹ́. N kò lè fara da ríran òun báyìí mọ́. Òun ti pọ̀ jù fún mi”.

Nígbà tí Ìjàpá rí i pé nǹkan ń lọ gẹ́gẹ́ bí ó ṣe fẹ́ – pé Kerebuje gbà pé òun ló fa “ìpọ́njú” rẹ̀, tí ó sì ń kó ìbànújẹ́ ńlá bá a, ó bẹ̀rẹ̀ sí í kọrin – láti túbọ̀ fún ìṣẹ̀lẹ̀ náà lówúuri:

Nínú orin náà, Ìjàpá ṣàlàyé ohun tó ṣẹlẹ̀, tó sì sọ fún àwọn ènìyàn ní àyíká ohun tí Kerebuje yẹ kó ṣe láti mú ipò náà dára. Ó sọ pé Kerebuje yẹ kó gbé e lẹ́yìn, kí ó gbé e ní ìbàdí, àti pé ìbàdí ni ayé wà!

Gbogbo ènìyàn, pẹ̀lú Kerebuje, ya wọn lẹ́nu sí orin náà, ìdákẹ́jẹ́ẹ́ sì bà. Àwọn tí ń lòdì sí Kerebujo ń yọ̀ níkọ̀kọ̀ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ náà, wọ́n sì ń retí pé Kerebuje yóò dojú tì. Inú wọn dùn pé Kerebuje yóò ṣe gbogbo ohun tí Ìjàpá fẹ́.

“Ìgbéraga máa ń ṣubú” wọ́n ń rò nínú ibi.

“N kò lè ṣe bẹ́ẹ̀. Ohun mìíràn wà” Kerebuje rò. Kò fẹ́ láti ṣe ohun tí Ìjàpá ń fé rárá, ìwà rẹ̀ sì dà á láàmú.

Ṣùgbọ́n, bí ó ṣe ń sunkún bí ó ṣe ń kọrin, tí ń yí gbírí lórí ilẹ̀, tí ń mú kí ẹ̀jẹ̀, tí ó dà bí ẹni pé ó ti dúró, tún bẹ̀rẹ̀ sí í jáde lọ́pọ̀, Kerebuje bẹ̀rẹ̀ sí í sunkún lẹ́ẹ̀kan sí i – láti bẹ̀bẹ̀ fún un, àti pé kí òun àti àwọn ẹlòmíràn ronú nípa ìbéèrè àìrònú yìí. Ó ń lágùnmólè gidigidi, aṣọ rẹ̀ sì rì pẹ̀lú ẹ̀jẹ̀ láti ojúgun Ìjàpá, ọkàn rẹ̀ sì ń lu ìlù ńlá bí i ti ìṣaájú. Kò lóye ohun tí ń lọ dáadáa. Ohun tí ó mọ̀ ni pé kò lè fara da ríran Ìjàpá nínú ipò yìí mọ́.

Àgbẹ̀ náà lóye lójijì ohun tí ó ń kó ìdààmú bá a nípa ìṣẹ̀lẹ̀ náà; ìwà Ìjàpá ni. Ó ti hùwà tí ń ṣe èyí tí a fura sí lọ́nà tí ó ṣe é fiyèsí.

“Ìbá ti yẹ kí n mọ̀ pé ó ń gbìmọ̀ nǹkan kan. Bí ó ṣe ń kọ̀ láti jẹ́ kí èmi tàbí ẹlòmíràn fọwọ́ kàn án, tàbí ràn án lọ́wọ́ lọ́nà èyíkéyìí, ṣùgbọ́n tí ó ń béèrè lọ́wọ́ Kerebuje nínú orin rẹ̀ pé kó gbé e lẹ́yìn. Ó ń ṣe bí ẹni pé ìrora ń pa gidigidi, ṣùgbọ́n ìyẹn kì í ṣe gbogbo rẹ̀”. Lójijì, àwọn èrò inú Sẹgilolu tí ó ti kọ́ sílẹ̀ tẹ́lẹ̀ wá di mí mọ́ra. Ó lóye.

“Nítorí náà! Ẹ̀tàn ni èyí. Ẹ̀dá ìkà ni. Ìjàpá tí ń wo Buje bí ó ṣe ń kọjá lójoojúmọ́, Ìjàpá tí ó pa ejò náà, àti nísinsìnyí orin náà – apá tó sọ nípa Kerebuje tí ó gbé e lọ sílé lẹ́yìn rẹ̀, tí ó gbé e ní ìbàdí…”

“Dájúdájú, kò ní èrò rere sí Buje, a kò gbọdọ̀ jẹ́ kí ó bọ́ lọ́wọ́ rẹ̀!”

Lójijì, èrò míràn wọ Sẹgilolu lọ́kàn.

“Ní ti ìrònú, ṣé n kò gbọ́ àwọn ọ̀rọ̀ àsọyé kan láìpẹ́ pé Ìjàpá ń ṣe àṣeyọrí pé òun ni Buje ń fẹ́?” Sẹgilolu kò fi í ṣe àfiyèsí àwọn ọ̀rọ̀ àsọyé yẹn. Ṣùgbọ́n nísinsìnyí…”.

Sẹgilolu fẹ́ dá sí i nípa Kerebuje nígbà tí ó gbọ́ àwọn kan nínú àwọn ènìyàn tí ń gbà Ìjàpá nímọ̀ràn láti lọ sílé kíá, kí ó sì tọ́jú ara rẹ̀, tí Ìjàpá sì ń dáhù lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ pé kò lè rìn rárá, tí kò sì sí ẹnì kan nílé tí ó lè tọ́jú rẹ̀. Sẹgilolu ṣe é ṣe kò ṣe ohunkóhun fún ìgbà díẹ̀, ó ń dúró láti rí ohun tí Ìjàpá yóò ṣe, nígbà tí ó gbọ́ ohun tí àwọn ẹlòmíràn ń sọ, ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn, fún Kerebuje, ó sì yà á lẹ́nu gidigidi.

“Kí lo ń dúró dé? Ṣé ìwọ yóò kàn dúró níbẹ̀, tí o ó sì máa wò ó – Ìjàpá tí ó pa ejò náà fún ọ? Ó dára kí o má jẹ́ kí ó kú! Ó dára kí o mú un lọ sílé kíá, má sì jẹ́ kí ó kú!”

“Má jẹ́ kí n kú níhìn-ín. Jọ̀ọ́, mú mi lọ sílé, má sì jẹ́ kí n kú níhìn-ín!” Ìjàpá ní ààyè láti sọ.

“Tẹrí ba, kí o sì gbé e lẹ́yìn. Yóò kú!”

“Ṣé o ò rí i? Ṣé o ò gbọ́ ohun tí orin rẹ̀ sọ?”

“Ṣé kì í ṣe ìwọ ló fà á tí ó fi wà nínú ìṣòro yìí? Ẹ wò ó, ó ń ṣe iṣẹ́ oko rẹ̀ lọ́kọ̀ọ̀, kò ṣe ẹnìkan lára, nígbà tí o pè é pé kí ó wá pa ejò náà fún ọ…”.

“Àṣìṣe rẹ ni. Nígbà tí ó ń pa ejò náà ló fi fi àdá já sí ojúgun rẹ̀. Gbé e lẹ́yìn rẹ – ní ìbàdí rẹ – kí o sì gbé e fún ìtùnú. Mú u lára. Ìyẹn ló nílò”.

“Mú un lọ sílé, kí o sì tọ́jú rẹ̀ pẹ̀lú ìfẹ́! Èyí ló fẹ́. Gbígbe e lẹ́yìn rẹ àti gbígbe e ní ìbàdí rẹ yóò mú kí ìgbésí ayé rẹ ṣe é ṣe!”

Gbogbo wọn ń rẹ́rìn-ín lọ́nà àìrọ̀rùn.

Ọkàn Sẹgilolu wárìrì gidigidi sí ohun tí àwọn ènìyàn wọ̀nyí ń sọ àti ìwà wọn; ó mọ̀ pé wọ́n ń fi mọ̀ọ́mọ̀ kún ìṣòro Kerebuje.

Ó jẹ́ òtítọ́ pé wọ́n fẹ́ dójú tì í níwájú gbogbo ènìyàn – àwọn ọkùnrin tí Kerebuje ti kọ, àti àwọn obìnrin tí ń ṣe ìlara rẹ̀ nítorí ẹwà rẹ̀ àti àfiyèsí tí àwọn ọkùnrin fi ń hàn sí i. Sẹgilolu rí i pé Kerebuje ti dàrú jù láti lóye ohun tí ń lọ dáadáa.

“Kò yẹ kí ó máa da ara rẹ̀ lẹ́bi, ṣùgbọ́n kò lóye èyí nísinsìnyí. Kò lóye pé ó ń jẹ́ kí Ìjàpá lo àǹfààní rẹ̀, nítorí èyí ni ohun tí ó fẹ́ kó ṣẹlẹ̀. Ọ̀pọ̀ ènìyàn ìbá ti kúrò níhìn-ín ní àkókò yìí. Ìmọ̀yí Sẹgilolu fún Kerebuje pọ̀ sí i, ó sì mọ̀ pé ó ní láti ṣe ohun kan. Kò lè jẹ́ kí Ìjàpá máa lo òun lọ́nà yìí mọ́.

Sẹgilolu sún mọ́ Buje, tí ó fẹ́ ṣe ohun tí àwọn ènìyàn wọ̀nyí ń dámọ̀ràn, nípa ti ìdààmú rẹ̀. Ó ti dàrú pátápátá, ara rẹ̀ sì ń ru gbogbo. Ó ti àwọn ènìyàn náà kúrò lọ́nà.

“Má fetí sí ọ̀kan nínú wọn, Buje. Ọ̀rọ̀ òdì ni wọ́n ń sọ. Wọ́n ń gbìyànjú láti mú kí ipò náà burú sí i. Rántí ohun tí mo sọ fún ọ ṣáájú. Kì í ṣe ẹ̀tàn rẹ ni ohun tó ṣẹlẹ̀ sí Ìjàpá”, ó sọ.

“Kí ló dé? Èéṣe tí o ò fi fi í sílẹ̀? Ẹni wo ni ọkùnrin yìí? Kí ló ṣe fún Buje? Kí ló mọ̀ nípa rẹ̀?”

“Bóyá ó rò pé nípa ṣíṣe ìrànlọ́wọ́ fún Buje, ó lè wọ ọkàn rẹ̀. Èrò tí kò lónà!”

“O ń ṣe àkókò r�̀ ṣofò, Ọ̀gbẹ́ni” ọkùnrin míràn fi kún un, tí ń rẹ́rìn-ín.

“Tí o bá ń gbèrù fún Buje kí ó lè rí ọ, gbàgbé”.

“Ẹ kò ronú dáadáa, ó yẹ kí ẹ ní ojú tì yín fún ara yín. Tí ẹ bá lè fi ìmọ̀lára yín sílẹ̀ fún ìṣẹ́jú kan, ẹ ó lóye pé mo sọ òtítọ́. Èéṣe tí ẹ fi ń ṣe obìnrin yìí lọ́nà àìtọ́ nítorí pé ó kọ̀ ọ́? Ẹ̀yin mélòó ló lè hùwà bí Buje ṣe ń hù ní ipò kan náà? Ìbá ti lè lọ ní àkókò yìí, kò sì sí ohun tí Ìjàpá tàbí ẹlòmíràn lè ṣe nípa rẹ̀. Kì í ṣe ẹ̀tàn rẹ̀, ẹ sì mọ̀ ọ́n. Obìnrin akíkanjú ni, oníwà títọ́ – olùkẹ́dùn. Dípò tí ẹ ó fi ràn án lọ́wọ́, ẹ ń wá ọ̀nà láti dójú tì í – láti rẹ́rìn-ín sí i”.

Kò sí ẹnìkan tó sọ ohunkóhun – bóyá nítorí pé Sẹgilolu ba wọn wí lọ́nà yìí – Sẹgilolu sì bá a lọ.

“Yàtọ̀ síyẹn, jẹ́ kí n sọ ohun míràn fún yín. Báwo lo ṣe mọ̀ pé Ìjàpá kò fi ẹ̀tàn tà Buje? N kò dá mi lójú pé kò gbìmọ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ yìí pátápátá. Mo rò pé ó ń ṣe bí ẹni pé ìrora ń pa á gan-an. Mo rí i tí ó fi ọ̀pá pa ejò kan ní orí ní ìṣáájú. Tí a bá sọ pé ejò náà kò kú pátápátá, ó lè fi mọ̀ọ́mọ̀ gbé e lélẹ̀ lórí ọ̀nà Buje láti dẹ́rù bà á. Ó mọ̀ pé ó ń kọjá níbẹ̀ lójoojúmọ́ – mo ti rí i tí ń ṣàkíyèsí rẹ̀”.

Àwọn ènìyàn wo ara wọn, wọn kò lè sọ ọ̀rọ̀ kan, Sẹgilolu sì bá a lọ:

“Ẹ rí i, gbogbo oko mi, pẹ̀lú ilẹ̀ tí mo yá Ìjàpá, àti àyíká rẹ̀, a máa ń da nǹkan kan sílẹ̀ déédéé láti lé e jìnnà, nítorí náà kò ṣeé ṣe kí ejò náà ti ibí wá”.

Kò sí ìdáhùn látọ̀dọ̀ àwọn ènìyàn, Sẹgilolu sì bá a lọ:

“Mo lè tilẹ̀ wí pé bóyá Ìjàpá yá ilẹ̀ náà lọ́wọ́ mi mọ̀ọ́mọ̀ láti ṣe ètò rẹ̀, èyí tí mo gbàgbọ́ – nípa mímo orin rẹ̀ – pé ó fẹ́ fi ẹ̀tàn tà Buje láti ṣe ohun tí ó dámọ̀ràn nínú orin rẹ̀, tàbí kí ó tilẹ̀ pọ̀ sí i! Ohun tí ń yà mí lẹ́nu ni pé ẹ̀yin fúnra yín ń fẹ́ láti gbà á gbọ́ – láti gba ìbéèrè rẹ̀, láti tún ọ̀rọ̀ orin rẹ̀ sọ, àti láti tilẹ̀ fi kún un – kí ẹ lè rẹ Buje níyà, ẹni tí ó ti dàrú jù nínú ìṣẹ̀lẹ̀ yìí láti mọ ohun tí ó ń ṣe. Ó ti kọ̀ yín, ẹ ó sì kúkú fẹ́ rí i tí ìṣòro ń bá a – tí a tilẹ̀ fẹ́ Ìjàpá níyàwọ́ lòdì sí ìfẹ́ rẹ̀, kò sí àní-àní.

“Mo ṣe ìrànlọ́wọ́ láti gbé Ìjàpá wọlé sí ilé oko mi, láti tọ́jú ọgbẹ́ rẹ̀ tàbí kí n lọ gba dókítà wá fún un, ṣùgbọ́n ó kọ̀. Ṣùgbọ́n nísinsìnyí, ó fẹ́ kí Buje gbé e lẹ́yìn… Èéṣe? Gbogbo rẹ̀ jẹ́ ọ̀rọ̀ òdì!”

Sẹgilolu wo Kerebuje ní ojú, Kerebuje sì rí àníyàn àti ìmọ̀yí nínú ojú rẹ̀ – àti ohun míràn tí kò lè dámọ̀. Òun fúnra rẹ̀ ní ìmọ̀lára àìmọ́ sí ọkùnrin yìí lójijì – ọ̀pẹ́, ìmọ̀yí, àti ohun míràn. Ó rí i pé ó fẹ́ ọkùnrin yìí; nǹkan kan wà nípa rẹ̀ tó wù ú lójijì.

“Ọkùnrin onínúure ni èyí, ó sì ní òye. Ó yàtọ̀ pátápátá sí àwọn yòókù…”, ó ń rò. Ó fẹ́ sọ̀rọ̀, láti dúpẹ́ lọ́wọ́ rẹ̀, ṣùgbọ́n àwọn kan nínú àwọn ènìyàn, tí ó ti padà ní agbára ọ̀rọ̀ sísọ, tì í kúrò lọ́nà.

“Ó hàn gbangba pé ó fẹ́ obìnrin yìí, èyí ló sì mú kí o fura sí ète Ìjàpá sí Buje”, ọ̀kan nínú wọn sọ, àwọn míràn sì fi orí ṣe àmì ìfohùnṣọ̀kan.

Sẹgilolu kò sọ ohunkóhun. Ó kàn wo àwọn ènìyàn pẹ̀lú àìgbàgbọ́ àti ìkórìra. Lójijì, wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í jiyàn láàrin ara wọn – àwọn tí ń ṣe atìlẹ́yìn fún Buje díẹ̀ – èyí sì yọrí sí ariwo. Ìjàpá, tí ó ti dáwọ́ “eré” rẹ̀ dúró fún ìgbà díẹ̀ – ìhuhu rẹ̀ ìṣaájú – ó dàbí ẹni pé ó ń gbádùn ipò náà, nípa ojú rẹ̀.

Ní àkókò yẹn, àwọn kan ti lọ sọ fún Ọba nípa ohun tí ń lọ, láti yàgò fún ìjà kí ó tó bẹ̀rẹ̀.

Nígbà yẹn, àwọn Ọba ń kópa pàtàkì nínú ìgbésí ayé àwọn ọmọ ọ̀nà wọn lójoojúmọ́, wọ́n máa ń pè wọ́n láti yanjú àwọn ìyànjú – bí ó tilẹ̀ kéré tàbí kò fi bẹ́ẹ̀ ṣe pàtàkì, pàápàá àwọn tí ó lè yọrí sí ìjà ní gbangba. A retí pé Ọba lè yanjú àwọn ohun ìjìnlẹ̀ èyíkéyìí tí ó ń dà àwọn ọmọ ọ̀nà rẹ̀ láàmú. A máa ń mú ọ̀rọ̀ tí ó kan ènìyàn àti ẹranko wá sọ́dọ̀ Ọba.

Lójúkanjú, àwọn ìránṣẹ́ méjì dé láti ààfin Ọba.

“Ẹ yọ̀nda fún wa, gbogbo yín!” ọ̀kan nínú wọn pàṣẹ.

“Ọba ti pàṣẹ pé kí Buje àti Ìjàpá wá síwájú rẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, àti pé kì í ṣe ẹlòmíràn. Bí àwọn méjèèjì ṣe ń bọ̀ wá síbẹ̀, ààyè wọn ni. Ó mọ̀ nípa ìbéèrè Ìjàpá pé kí Kerebuje gbé e lẹ́yìn, ó sì wí pé kò sí ẹni tí ó gbọdọ̀ dá sí i”.

“N kò lè rìn, àfi Buje bá gbé mi lẹ́yìn”, Ìjàpá sọ.

“Ọ̀rọ̀ òdì ni!” àgbẹ̀ náà, Sẹgilolu, sọ. “Èéṣe tí obìnrin yóò fi gbé ọ? Èmi lè gbé ọ. O wúwo jù fún Buje”.

“Ìwọ kò gbọdọ̀ dá sí i…”, ọ̀kan nínú àwọn ìránṣẹ́ kìlọ̀ fún Sẹgilolu gidigidi. “Má gbàgbé ohun tí Ọba ti pàṣẹ. Ó mọ̀ pé Ìjàpá fẹ́ kí Kerebuje gbé e lẹ́yìn.”

“Èmi ṣiyèméjì pé Ọba yóò retí kí Buje gbé Ìjàpá lẹ́yìn padà sí ààfin. Báwo la ṣe mọ̀ pé òtítọ́ ni ẹ̀ ń sọ? Bóyá ẹ̀yin náà fẹ́ dójú tì Buje”, Sẹgilolu rò ṣùgbọ́n kò sọ ohunkóhun.

Kerebuje bẹ̀rẹ̀ sí í sunkún lẹ́ẹ̀kan sí i. Ojú tì í láti gbé Ìjàpá lọ sí ààfin, ṣùgbọ́n láàárín omijé rẹ̀, ọ̀rọ̀ tí Sẹgilolu sọ fún un nípa gbígbé Ìjàpá lọ́wọ́ fún un wọn ú lọ́kàn. Lójijì, ìmọ̀lára tuntun yẹn tún wá bá a. Gbígbọ́ rẹ̀ tí ń sunkún lọ́pọ̀ ìgbà kan án lọ́kàn. Ó nífẹ̀ẹ́ sí i gidigidi; ó dàbí ẹni tí kò ní olùgbèjà, tí ó sì rẹ̀ wẹ́.

“Kí nítorí náà, mo lè rò pé mo lè ṣe ohunkóhun fún obìnrin yìí, èmi kò sì tíì mọ̀ ọ́n dáadáa!”

Kò sí ọ̀nà àbáyọ fún ìṣòro náà, kò sí ibòmíràn tí wọ́n lè yíjú sí. Kerebuje tẹrí ba, ó gbìyànjú láti gbé Ìjàpá sókè, ó ń fà á, kí ó lè gbé e lẹ́yìn rẹ̀, pẹ̀lú gbogbo àwọn ènìyàn tí ń rẹ́rìn-ín sí i.

“Ẹ̀yẹ tó!” ọ̀kan nínú wọn ń sọ kẹ́lẹ́kẹ̀lẹ́ “Ó tọ́ ọ́! Ìgbéraga máa ń ṣubú”.

Ìjàpá wúwo, Kerebuje sì tẹrí ba lábé ẹrù rẹ̀. Ó bẹ̀rẹ̀ sí í sunkún lẹ́ẹ̀kan sí i, nǹkan kan sì wá Sẹgilolu lọ́kàn.

“Ọ̀rọ̀ òdì ni èyí! Ẹ kò lè rí i pé ẹ ń kó ìdààmú bá obìnrin yìí? Èmi yóò gbé Ìjàpá fúnra mi, bóyá ẹ fẹ́ tàbí ẹ kò fẹ́. Èmi yóò dojú kọ ìbínú Ọba, ẹ má ṣe àníyàn”, ó sọ, tí ó yíjú sí àwọn ìránṣẹ́.

“Yàtọ̀ síyẹn, mo ṣe tán láti sọ fún un ohun tí mo ti sọ tẹ́lẹ̀ – láti fi Ìjàpá hàn gẹ́gẹ́ bí ẹlẹ́tàn”, ó fi kún un, tí ó tún yíjú sí àwọn yòókù. “Bóyá Ọba yóò gbọ́. Kò sí àǹfààní láti bá àwọn wọ̀nyí sọ̀rọ̀. Ọ̀kanṣoṣo ni wọ́n!” Sẹgilolu rò.

Lára rẹ̀, Sẹgilolu yà á lẹ́nu pé àwọn ìránṣẹ́ kò sọ ohunkóhun, èyí sì fi dídi rẹ̀ múlẹ̀ pé ìránṣẹ́ Ọba kọ́ ni wọ́n jẹ́; wọ́n ń parọ́. Inú Kerebuje dùn sí ìfipámúra Sẹgilolu.

“Ọkùnrin yìí ń fi ara rẹ̀ wéwé fún mi. Ó gbọ́dọ̀ jẹ́ ọkùnrin onínúure àti olóye gan-an. Inú mi dùn láti mọ̀ pé ó wà níbí, tí òun bá sì lè bá wa lọ sí ààfin…”, ó rò nínú ara rẹ̀, láàárín ìdààmú rẹ̀.

“N kò lè fara da ríran Buje tí ó lọ sí ààfin nìkan – láti dojú kọ ohun gbogbo tí ó wà níbẹ̀. Ní tòótọ́, ìbá ṣeun tí èmi ìbá lè wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀ nígbà gbogbo – láti máa ṣọ́ ọ, láti máa bójú tó o… láti…”

Sẹgilolu kọ́ àwọn èrò inú rẹ̀ sílẹ̀, ó sì dàrú. Kò tíì nímọ̀lára báyìí fún ẹnikẹ́ni rí…

“Èmi yóò gbé ọ lọ sí ààfin, Ìjàpá, kò sí ohun tí o lè ṣe nípa rẹ̀, àfi tí o bá fẹ́ dúró níhìn-ín”, ó sọ, tí ó fi agbára fà Ìjàpá sókè láti ilẹ̀. Ẹ̀jẹ̀ láti ọgbẹ́ rẹ̀ dàbí ẹni pé ó ti dúró. Sẹgilolu gbé Ìjàpá lẹ́yìn rẹ̀, ó sì bá àwọn ìránṣẹ́ àti Kerebuje lọ sí ààfin. Àwọn ènìyàn tú ká, wọ́n sì ń sọ̀rọ̀ nípa gbogbo ìṣẹ̀lẹ̀ náà.

Nígbà tí àwọn ìránṣẹ́ àti àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta dé ààfin, wọ́n lọ síwájú Ọba lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, ẹni tí ó dá Ìjàpá mọ̀ nígbà tí ó rí i.

“Ṣé kì í ṣe ìwọ ni o lo ẹ̀tàn láti fẹ́ àwọn ọmọbìnrin mi nígbà yẹn?” ó béèrè.

“Bẹ́ẹ̀ ni, Kabiyesi” Ìjàpá dáhù, ara rẹ̀ kò sì balẹ̀, ojú rẹ̀ sì ń yẹ̀ sígangan.

Ọba kò sọ ohunkóhun. Ó kàn fi orí ṣe àmì, ó sì yíjú sí Sẹgilolu, ẹni tí ó fi ara rẹ̀ hàn fún Ọba ní kíá. Ọba mọ̀ ẹni tí Kerebuje jẹ́, dájúdájú, nítorí wọ́n ti sọ fún un nípa ohun tí ó ṣẹlẹ̀ láàárín òun àti Ìjàpá.

“Kabiyesi, mo mọ̀ pé Ìwọ pàṣẹ fún àwọn ìránṣẹ́ rẹ pé kí wọ́n fi Ìjàpá àti Buje sílẹ̀ láti pinnu bí wọ́n ṣe ń bọ̀ wá síbẹ̀ – bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Kerebuje lè gbé Ìjàpá lẹ́yìn, mo sì bẹ̀bẹ̀ fún ìgbéra láìgbọ́ràn sí i. Ó gbìyànjú láti gbé Ìjàpá sókè lẹ́ẹ̀mejì, ó sì tẹrí ba lábé ẹrù rẹ̀. N kò lè máa wo bí ó ṣe ń ṣìjàkadì báyìí, èyí ló sì mú kí n gbé Ìjàpá wá síbí fúnra mi”, ó bá a lọ.

Ọba yà á lẹ́nu gidigidi.

“Kí lo ń sọ? Dájúdájú, èmi kò pàṣẹ bẹ́ẹ̀. Obìnrin ni, nítorí Ọlọ́run. Báwo ni mo ṣe lè retí kí ó gbé Ìjàpá?”

Inú Ọba kò dùn, ó sì yíjú sí àwọn ìránṣẹ́ pẹ̀lú ojú ìbéèrè. Àwọn ìránṣẹ́ yí ojú wọn kúrò kíákíá. Wọ́n ti purọ́ nítorí àwọn náà wà lára àwọn ọkùnrin tí Kerebuje ti kọ̀, wọ́n sì fẹ́ mú kí ipò Kerebuje burú sí i.

“Ẹ ó ní láti ṣe àlàyé nípa èyí nígbà tí ó bá yá”, Ọba sọ, tí ó ń lé wọn jáde. “Nísinsìnyí, ọ̀rọ̀ tó wà lọ́wọ́. Kí ló ṣẹlẹ̀ láàárín Ìjàpá àti obìnrin yìí?”

“Kabiyesi!” Sẹgilolu sọ kíákíá, ṣáájú kí ẹnikẹ́ni tó dáhùn. “Mo ní ìsọfúnni pàtàkì kan tí yóò ṣe kóye rẹ̀ fún ọ̀rọ̀ náà púpọ̀”.

“Èmi kọ́kọ́ gbọ́ ohun tí àwọn ẹgbẹ́ méjèèjì ní láti sọ. Ìyẹn ló dára jù”, Ọba dáhù, tí ó fi orí ṣe àmì pẹ̀lú ọgbọ́n. Ó máa ń ṣe ìfis ara rẹ̀ nígbà gbogbo pé ó ń bójú tó irú àwọn ìyànjú báyìí lọ́nà tó tọ́, èyí tí wọ́n máa ń mú wá sí ààfin rẹ̀ nígbà gbogbo. Ó yíjú sí Ìjàpá.

“Sọ ohun tó ṣẹlẹ̀ fún mi Ìjàpá?”

Ìjàpá bẹ̀rẹ̀ sí í kọrin – láti túbọ̀ fún ipò náà lówúuri:

Bí Ìjàpá ṣe ń kọrin, ó hàn gbangba pé Ọba ń gbádùn orin náà láìfiyèsí ọ̀rọ̀ inú rẹ̀ gan-an, nípa ojú rẹ̀.

“Kabiyesi! Níhìn-ín, mo ń ṣe iṣẹ́ oko mi lọ́kọ̀ọ̀, mo ń ṣe tèmi, nígbà tí Buje pariwo pẹ̀lú gbogbo agbára rẹ̀, tí ó pè mí kí n wá pa ejò fún un”.

Ó tún bẹ̀rẹ̀ sí í sọ gbogbo ìṣẹ̀lẹ̀ náà, tí ó ń ṣe “eré” rẹ̀ bí i ti ìṣaájú, tí ń sunkún bí ẹni pé ìrora ń pa á, èyí tí ó mú ìmọ̀lára kan náà tí Kerebuje ní tẹ́lẹ̀ wá – àníyàn jíjinlẹ̀, ìkábámọ́, ẹ̀bi, ẹ̀rù.

“Ṣé òtítọ́ ni èyí, Buje? Ṣé bẹ́ẹ̀ ló ṣẹlẹ̀?” Ọba béèrè.

“Bẹ́ẹ̀ ni, Kabiyesi! Ó dùn mí. Mo rò pé èmi ló fà á. Ìbáṣe pé n kò pè é kí ó wá gbà mí lọ́wọ́, tí n kò pariwo báyìí, ìbá ṣe pé kò ní ṣẹlẹ̀.”

“Àrọ̀ǹlé ni…”, Ọba bẹ̀rẹ̀.

“Buje ń da ara rẹ̀ lẹ́bi, Kabiyesi, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àrọ̀ǹlé ni”, Sẹgilolu kíá fi kún un.

“Bóyá àrọ̀ǹlé tàbí rárá, Ìjàpá ní ọgbẹ́ – bóyá ó lè kú – nítorí pé ó ń ran Buje lọ́wọ́. Ẹni kẹta kò lè lóye bí àwọn méjèèjì ṣe ń rò nípa ọ̀rọ̀ náà pátápátá. Àwọn nìkan ló mọ ìmọ̀lára tí ń kọjá nínú wọn – àìní láti ní ìmọ̀lára àlàáfíà nínú ara wọn.

“Ohun tó ṣe pàtàkì jù – ní tiwa – ni pé kí Ìjàpá yára lára dá, kí Buje sì lè yẹ́ra fún ìdára rẹ̀ lẹ́bi sí i”, ó dúró láti ronú nípa èyí.

“A lè tọ́jú ọgbẹ́ náà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ nípasẹ̀ dókítà”, ó bá a lọ, tí ó fi orí ṣe àmì.

“N kò nilo dókítà, Kabiyesi! Ẹ̀jẹ̀ mi ti dúró. Ìrora kò sì tún ń pa mí mọ́ báyìí. Ohun tí mo fẹ́ ni kí Buje bá mi lọ sílé láti tọ́jú ọgbẹ́ mi, kí ó sì máa bójú tó mi fún ìgbà díẹ̀ – tí èmi yóò fi yára lára dá. N kò ní ẹnikẹ́ni tí mo lè fọkàn tán láti ṣe bẹ́ẹ̀”.

Kerebuje bú sọǹkún.

“Jọ̀ọ́, kì í ṣe bẹ́ẹ̀!” Kerebuje bẹ̀bẹ̀ lọ́dọ̀ Ọba àti àwọn ìjòyè rẹ̀, tí ó rántí orin Ìjàpá. “Ohunkóhun bí kò ṣe ìyẹn! N kò lè lọ gbé pẹ̀lú Ìjàpá. Báwo ni yóò ṣe rí? Kí ni àwọn ènìyàn yóò sọ?”

“Kò ní ọ́ láti gbé pẹ̀lú rẹ̀, fún ìgbà díẹ̀ péré ni. Ó kàn fẹ́ kí o fọ ọgbẹ́ rẹ̀, kí o fi ìkunra sí i, kí o dáná, kí o ṣe oúnjẹ fún un, kí o sì bójú tó rẹ̀, àti àwọn ohun míràn láti ràn án lọ́wọ́ kí ara rẹ̀ yára dá”, Ọba fi kún un. Nípa gbogbo ìfarahàn, kò rò pé Ìjàpá ní ohun míràn lọ́kàn, kò sì fi í ṣe àfiyèsí ọ̀rọ̀ inú orin Ìjàpá.

“Kabiyesi, kò sí ẹnì kan tí yóò bójú tó mi ní òru. Tí ọgbẹ́ mi bá burú sí i, ta ni yóò lọ gba dókítà wá?”

“Ẹ rí i bí mo ṣe ń sọ, Kabiyesi! Ó fẹ́ kí n gbé pẹ̀lú rẹ̀!”

Ọba kò ní ìtẹ́wọ́gbà sí ìbéèrè Ìjàpá àti ìdáhùn Kerebuje sí i.

“Ṣé ó pọn dandan gan-an ni?” ó béèrè lọ́dọ̀ ẹnikẹ́ni. “Ìwọ fúnra rẹ sọ pé o ò nilo dókítà…”.

“Tí ọgbẹ́ mi bá burú sí i ló jẹ́”, Ìjàpá kíá fi kún un.

Ọba kò mọ ohun tí yóò sọ. Ó wo àwọn ìjòyè rẹ̀, tí wọ́n sì kíá dá sí i, wọ́n ń sọ ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn:

“Ó kéré tán, ó lè ṣe bẹ́ẹ̀, Kabiyesi – láti gbé pẹ̀lú Ìjàpá – láti tọ́jú rẹ̀”.

“Ṣé ó pọ̀ jù ni ìbéèrè yìí?”

“Kì í ṣe èrò burúkú”.

“Yóò fi hàn pé ó bìkítà nípa ohun tó ṣẹlẹ̀”, ẹlòmíràn sọ.

Láìpẹ́, Ọba ṣàkíyèsí pé ọ̀pọ̀ àwọn ìjòyè rẹ̀ ní èrò kan náà. Ohun tí kò mọ̀ ni pé àwọn tí ń sọ ọ̀rọ̀ náà ti fẹ́ Kerebuje nígbà kan, wọ́n sì ti kọ̀ wọ́n – inú wọn ìbá dùn tí Kerebuje bá lọ gbé pẹ̀lú Ìjàpá. Kò sí àní-àní nínú ọkàn wọn nípa ète Ìjàpá. Ní tòótọ́, wọ́n ń rò nísinsìnyí:

“Ó tọ̣́ Buje. Ìgbéraga rẹ̀ ló fà á. Yẹ ni kí Ìjàpá fẹ́ e – kí wọ́n tilẹ̀ ṣègbéyàwó!”

“Kabiyesi! N kò lè fi ìsọfúnni tí mo ní nípa ọ̀rọ̀ yìí pamọ́ mọ́”, Sẹgilolu, tí ó ti dákẹ́ jẹ́ẹ́ láti ìgbà tí Ọba ti pàṣẹ fún un láti dákẹ́, kíá fi kún un. Ọba dùn sí ìdáwọ́dúró yìí nítorí ó fún un láàyè láti tún ronú nípa ohun tí yóò ṣe.

Sẹgilolu bá a lọ láti sọ gbogbo ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó mú kí ó fura sí ète Ìjàpá gan-an, kò fi ohunkóhun sílẹ̀ – àṣeyọrí tí Ìjàpá ń ṣe yíká ìlú pé òun ni yóò fẹ́ Kerebuje, bí ó ṣe yá ilẹ̀ náà lọ́wọ́ rẹ̀, bí ó ṣe ń ṣàkíyèsí Kerebuje bí ó ṣe ń kọjá lójoojúmọ́, bí ó ṣe pa ejò yẹn…

“Yàtọ̀ síyẹn, Kabiyesi, ọ̀rọ̀ inú orin rẹ̀ fi hàn pé ó ní ète sí Buje. N kò rò pé ó yẹ ká fọwọ́ rẹ̀”.

“Nítòótọ́!” Ọba kígbe, tí ń yà.

“Mo fẹ́ gbé e wọlé sí ilé oko mi, kí n tọ́jú ọgbẹ́ rẹ̀ tàbí kí n lọ gba dókítà wá fún un, ṣùgbọ́n ó kọ̀. Kò fẹ́ kí ẹnikẹ́ni ràn án lọ́wọ́, àfi Buje, àti nínú ilé rẹ̀. Ó fẹ́ kí ó gbé e lẹ́yìn kí ó sì mú un lọ sílé, àti àwọn ohun míràn pẹ̀lú. Kí ni èyí túmọ̀ sí? Jẹ́ kí n kọ apá kan orin náà fún ọ, Kabiyesi!”

Ìjàpá sẹ́ àwọn ẹ̀sùn náà, dájúdájú.

“Orin náà kò túmọ̀ sí ohunkóhun, Kabiyesi! Mo kàn fẹ́ kọrin, mo sì ń da ọ̀rọ̀ orin ní ti ara mi. Ohun tí mo ti sọ ni òtítọ́. N kò ní ẹnì kan nílé tí yóò tọ́jú ọgbẹ́ mi tí yóò sì bójú tó mi tí èmi yóò fi yára lára dá…”.

Ṣáájú kí Ọba tó sọ ohunkóhun, Ìjàpá bá a lọ:

“Má fetí sí Sẹgilolu, Kabiyesi! Òun ló ní ète sí Buje, èyí ló sì mú kí ó sọ gbogbo nǹkan wọ̀nyí!”

“Ẹ̀sùn nìkan ni wọ̀nyí, Kabiyesi”, ọ̀kan nínú àwọn ìjòyè tí ń lòdì sí Kerebuje fi kún un, àwọn míràn sì tẹ̀ lé e:

“Kò sí ẹ̀rí”.

“Bóyá ó yầ ká gbájú mọ́ ohun tó ṣẹlẹ̀ lónìí láàárín Ìjàpá àti Buje péré, àwọn méjèèjì nìkan sì ló mọ bí ó ṣe ṣẹlẹ̀”.

“Tí a bá sọ pé Ìjàpá ló sọ òtítọ́, tí Sẹgilolu sì ń sọ gbogbo èyí láti fà Buje mọ́ra, Kabiyesi!”

Àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí ń lọ, kò pẹ́ tí wọ́n fi di ariwo, nítorí kì í ṣe gbogbo ènìyàn ló fẹ́ kí Kerebuje lọ gbé pẹ̀lú Ìjàpá.

“Tó!” Ọba pàṣẹ. Inú rẹ̀ ń bẹ̀rẹ̀ sí í bàjẹ́ nípa bí ìṣẹ̀lẹ̀ ṣe ń lọ. Wọ́n kọ́kọ́ mú ọ̀rọ̀ náà wá sọ́dọ̀ rẹ̀ nítorí pé ìjà ìbá ti wáyé níbi ìṣẹ̀lẹ̀ Ìjàpá, tí kò bá ṣe pé ó rán àwọn ìránṣẹ́ rẹ̀ láti dá sí i, ìjà síl ní gbangba sì jẹ́ arúfin. Nísinsìnyí, ohun kan náà ń lọ lójú rẹ̀ gan-an.

Fún ìgbà àkọ́kọ́, Ọba ṣe kàyéfì bóyá ó ṣe pàtàkì fún Ọba láti máa dá sí i nínú ìgbésí ayé àwọn ọmọ ọ̀nà rẹ̀ dé ìwọ̀n yìí. Ó lè ní láti ṣe àtúnyẹ̀wò àwọn nǹkan kan, ṣùgbọ́n fún ìsinsìnyí, ó ti kọ́já, ó sì kàn fẹ́ kí gbogbo rẹ̀ parí; ó fẹ́ kí wọ́n dá a sílẹ̀. Kò mọ bí yóò ṣe yanjú ọ̀rọ̀ náà, pẹ̀lú gbogbo àwọn ìjòyè rẹ̀ tí ń fi kún un lọ́rùn láti jẹ́ kí Kerebuje lọ gbé pẹ̀lú Ìjàpá. Kò dá mi lójú pé ó lè gbẹ́kẹ̀ lé Ìjàpá níkọ̀kọ̀. Ẹ wo bí ó ṣe fẹ́ẹ́ borí nínú ìdíje fún ọmọbìnrin ọba – bí ó ṣe tan gbogbo àwọn ènìyàn jẹ, tí ó sì fẹ́ẹ́ bọ́ lọ́wọ́ wọn!

“Buje yóò lọ gbé pẹ̀lú Ìjàpá láti tọ́jú ọgbẹ́ rẹ̀”, Ọba bá ara rẹ̀ sọ níkẹyìn. “Yóò ṣe ìrànlọ́wọ́ fún un títí tí ara rẹ̀ yóò fi dá, kò sì sí ohun míràn. Má ṣe ronú nípa orin rẹ̀ mọ́, tàbí ẹ̀sùn Sẹgilolu nípa rẹ̀.

“Buje, má ṣe dààmú nípa bí yóò ṣe rí – má ṣe jẹ́ kí ojú tì ọ́. A kìlọ̀ fún Ìjàpá gan-an pé kò gbọdọ̀ gbìmọ̀ nǹkan kan. Kàn rí i gẹ́gẹ́ bí ìrànlọ́wọ́ fún Ìjàpá. Kò dàbí ẹni pé ó ní ẹnikẹ́ni tí ó lè gbẹ́kẹ̀ lé láti tọ́jú rẹ̀ nílé, bóyá kò yẹ ká fipá mú ọ̀rọ̀ náà. Tí o bá wà lábẹ́ ojú rẹ̀, bóyá ìwọ fúnra rẹ yóò ní ìmọ̀lára dídára nípa gbogbo ìṣẹ̀lẹ̀ náà, tí o ò sì ní máa da ara rẹ̀ lẹ́bi mọ́”.

Inú Kerebuje kò dùn sí ìdájọ́ Ọba, ó sì fẹ́ kí ó lè sá lọ. Ṣùgbọ́n kò sí ìbéèrè fún ìyẹn. Tí Ọba bá ti dájọ́, ẹnì kọ̀ọ̀kan ní láti ṣe ohun tí ó pàṣẹ. Ojú Sẹgilolu nìkan ló wà tí ń tu Kerebuje nínú; ó rí agbára nínú rẹ̀.

“Ó dára, Kabiyesi!” ó dáhù pẹ̀lú ìyàlẹ́nu.

“Kabiyesi! Pẹ̀lú ọ̀wọ̀, mo rò pé a ń ṣe àṣìṣe, èyí tí a ó rí níkẹyìn, mo dá mi lójú. Ṣùgbọ́n ta ni èmi tí èmi ó fi tako ìdájọ́ rẹ. Jọ̀ọ́, gbà mí láàyè láti gbé Ìjàpá lọ sílé”.

“Kabiyesi!” Ìjàpá bẹ̀rẹ̀. “Èmi kúkú fẹ́ kí ẹlòmíràn gbé mi. Lẹ́yìn gbogbo ọ̀rọ̀ tí ọkùnrin yìí sọ nípa mi, n kò fẹ́ kí n ní í ṣe pẹ̀lú rẹ̀ mọ́. N kò fẹ́ kí ó sún mọ́ ilé mi!”

“Ọ̀rọ̀ òdì ni! Sẹgilolu, gbé Ìjàpá lọ sílé rẹ̀, ṣùgbọ́n má padà síbẹ̀ mọ́. Kàn fi Buje àti òun sílẹ̀. Òun nìkan ló dára, a sì ti kìlọ̀ fún un pé kò gbọdọ̀ gbìmọ̀ nǹkan kan pẹ̀lú Buje!”

“Ó dáa, Kabiyesi!” Sẹgilolu dáhù. Ó gbé Ìjàpá, ó sì kúrò ní ààfin pẹ̀lú Kerebuje, ó ń fiyèsí rẹ̀ ní ẹ̀gbẹ́ rẹ̀ bí wọ́n ṣe ń lọ sí ilé Ìjàpá. Kerebuje ń bá a lọ láti máa wo òun lẹ́yín. Nǹkan kan wà nípa rẹ̀ tí ó ń gbé ọkàn rẹ̀ sókè – tí ó ń dín ìdààmú rẹ̀ kù.

“Kì í ṣe ẹwà rẹ̀ nìkan, ohun míràn tún wà… Báwo ni mo ṣe fẹ́ rí i mọ́, kí n sì mọ̀ ọ́n”, ó rò. Ṣùgbọ́n báwo ni yóò ṣe ṣeé ṣe”, ó rò lójijì, tí ó rántí ìdájọ́ Ọba pé kí Sẹgilolu má padà sí ilé Ìjàpá, níbi tí òun yóò ti gbé fún ìgbà díẹ̀. Kerebuje tún rẹ̀wẹ̀sì, ó sì tún bẹ̀rẹ̀ sí í ṣàánú ara rẹ̀.

“Dájúdájú, n kò ní gbé ilé Ìjàpá títí láé. Bí Sẹgilolu kò tilẹ̀ lè wá síbẹ̀, mo lè máa bẹ̀ ẹ́ wò ní oko rẹ̀. Nígbà náà, èmi yóò lè dúpẹ́ lọ́wọ́ rẹ̀ dáadáa fún gbogbo oore rẹ̀. Bẹ́ẹ̀ni, n kò ní gbé ilé Ìjàpá pẹ́. Bóyá kì í ṣe òpin ayé. Àwọn nǹkan burúkú wà tí ó burú jù èyí lọ…”, ó ń rò, ó sì gbìyànjú láti tu ara rẹ̀ nínú.

“Buje kì í ṣe ẹlẹwà lásán. Ìmọ̀lára jíjinlẹ̀ bẹ́ẹ̀! Mo ṣe kàyéfì èéṣe tí àwọn ọkùnrin yẹn kò fi lè rí èyí. Ṣe ò ṣe pé n kò lè máa bẹ̀ ẹ́ wò lójoojúmọ́ títí tí yóò fi kúrò níbẹ̀. Mo fẹ́ mọ̀ ọ́n…Bẹ́ẹ̀ni, èmi yóò ṣì máa ṣọ́ ọ, nítorí n kò gbẹ́kẹ̀ lé Ìjàpá yẹn rárá. Mo mọ ohun tí ó ń gbìyànjú láti ṣe, bí ẹnikẹ́ni kò tilẹ̀ mọ̀…”, Sẹgilolu ń rò.

Láàmú, kò sì ẹni, àfi Ìjàpá, tó mọ ohun tí ń bọ́ fún Kerebuje – bí ìgbésí ayé rẹ̀ yóò ṣe yí padà lọ́nà gbígbóná janjan nípasẹ̀ ìdájọ́ Ọba pé kí ó lọ gbé pẹ̀lú Ìjàpá láti tọ́jú ọgbẹ́ rẹ̀ fún ìgbà díẹ̀. Kò sì ẹni, pẹ̀lú Ọba, tó mọ̀ pé Ìjàpá yóò fi Kerebuje “sọ́” pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀. Ìjàpá ti purọ́ fún Ọba. Àwọn ọ̀rẹ́ wọ̀nyí ìbá ti lè tọ́jú ọgbẹ́ Ìjàpá tí wọ́n sì bójú tó rẹ̀ tí ó bá fẹ́.

Kerebuje kò lè kúrò nílé tàbí gba àlejò nígbà tí ó lọ gbé pẹ̀lú Ìjàpá – kì í ṣe pé ẹnikẹ́ni yóò yọ̀ǹda láti bẹ̀ ẹ́ wò – àní àwọn òbí rẹ̀ tí kò ní ìyọ́nú fún un. Ìjàpá fúnra rẹ̀ kò jáde nítorí ọgbẹ́ rẹ̀ tí kò dà bí ẹni pé ó ń lára dá. Dípò ìyẹn, ó máa ń rán àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ láti ra ohun tí a bá nílò nílé, àti fún ìtọ́jú ọgbẹ́ rẹ̀. Àwọn ọ̀rẹ́ náà máa ń rọ̀ wọ́n ní gbogbo ọ̀sán àti òru.

“Jọ̀ọ́, jẹ́ kí n jáde lọ”, Kerebuje bẹ̀ Ìjàpá lọ́pọ̀ ìgbà, ṣùgbọ́n kò rí. “Ìgbàgbé ni èmi yóò gbà tí a bá fi mí sọ́ báyìí”. Àwọn ọ̀rẹ́ Ìjàpá kò ní ìyọ́nú fún Kerebuje, inú wọn sì dùn sí ipò rẹ̀. Kò sí àní-àní nínú ọkàn wọn nípa ohun tí ń lọ nínú ọkàn Ìjàpá. Kerebuje bẹ̀ wọ́n pé kí wọ́n ràn án lọ́wọ́ – láti ránṣẹ́ sí ààfin kí wọ́n sọ fún Ọba ohun tí ń lọ, ṣùgbọ́n wọ́n kọ̀. Dípò ìyẹn, wọ́n ń fi í ṣe yẹ̀yẹ́. Inú Kerebuje kò dùn rárá.

“Kí ni èmi yóò ṣe? Báwo ni èmi yóò ṣe jẹ́ kí Ọba mọ̀ nípa ohun tí ń lọ? Ìbáṣe pé Sẹgilolu wà níhìn-ín. Òun yóò mọ ohun tí yóò ṣe. Ìbáṣe pé mo ti pàdé rẹ̀ ṣáájú…”

Kerebuje ń bá a lọ láti ronú nípa ipò rẹ̀. Èrò Sẹgilolu nìkan, àǹfààní ríran rẹ̀ lẹ́ẹ̀kan sí i, ló ń fún un ní okun. Ṣùgbọ́n, bí ọjọ́ ṣe ń lọ, ipò náà kò yí padà, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í rẹ̀wẹ̀sì.

Kò lè jẹun dáadáa, kò sì lè sùn, ibànújẹ́ sì ń kàn án; ó bẹ̀rẹ̀ sí í tán ni.

“Èéṣe tí ọgbẹ́ Ìjàpá kò fi ń lára dá báyìí?” ó ṣe kàyéfì, ṣùgbọ́n ó mọ̀ pé kì í ṣe ìwòsàn ọgbẹ́ nìkan ló jẹ́. Ìjàpá ti mú un wá síbí pẹ̀lú ẹ̀tàn, àfi tí òun bá bá ọ̀nà jáde…

“N kò lè máa bá a lọ báyìí – kò jáde nílé lójoojúmọ́, kàn sì máa dúró síbí. Kí ni èmi yóò ṣe?” Àwọn wọ̀nyí àti irú àwọn èrò báyìí ló ń rò nínú orí Kerebuje. Kò ní ẹni tí ó lè yíjú sí, kò sì ní ọ̀nà àbáyọ.

Ọkàn Sẹgilolu kò balẹ̀ nípa Kerebuje. Kò dà bí ẹni pé ó ti kúrò nílé Ìjàpá láti ìgbà tí ó dé ibẹ̀. Kò tíì rí i rí – ó sì dá a lójú pé kò sí ẹni tó rí i. Lẹ́yìn ìgbà díẹ̀ tí kò sì tíì rí i, àníyàn rẹ̀ pọ̀ sí i.

“Èyí kò tọ́. Bóyá mo lọ́ lọ rí Ọba. Ṣùgbọ́n báwo ni èmi yóò ṣe fi dá a lójú pé wọ́n ti fi Buje “sọ́” nílé Ìjàpá, níwọ̀n bí a kò tilẹ̀ gbọdọ̀ sún mọ́ wọn?” Sẹgilolu dá a lójú pé wọ́n fi Kerebuje ṣe ẹlẹ́wọ̀n nílé Ìjàpá. Ṣé ọgbẹ́ Ìjàpá kò ha lára dá? Báwo ni yóò fi pẹ́ tó, nítorí Ọlọ́run?”

Ní ọjọ́ díẹ̀ lẹ́yìn, Kerebuje gbọ́ tí àwọn ọ̀rẹ́ Ìjàpá méjì ń sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀.

“Gbogbo ènìyàn ló ń sọ yíká ìlú pé Ìjàpá ló fẹ́ Buje”, ọ̀kan nínú wọn sọ.

“Yéè! Ìtàn náà lè ti bẹ̀rẹ̀ látinú ohun tí mo sọ fún àwọn ọ̀rẹ́ kan. Mo sọ fún wọn pé kò dàbí ẹni pé Ìjàpá yóò yára lára dá mọ́. Bí ẹ ti mọ̀, ó máa ń tún ọgbẹ́ rẹ̀ ṣí nípa mímọ̀ọ́mọ̀ fi ara rẹ̀ kọjá”, ọ̀rẹ́ kejì dáhùn.

“Pẹ̀lú àwọn méjèèjì tí wọ́n ń sọ́ ara wọn lójoojúmọ́, ó lè máa bá a lọ láti gbé pẹ̀lú rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i ìyàwó rẹ̀”.

“Ẹlẹ́dùumàrì kò ní jẹ́!” Kerebuje rò pẹ̀lú ẹ̀rù.

Ṣùgbọ́n, ọ̀rọ̀ náà wọ́ ọ́ lọ́kàn. Ó gbìyànjú láti gbà á gbàgbé – láti sọ fún ara rẹ̀ pé kì í ṣe òtítọ́, nítorí ó mọ̀ pé kò fẹ́ Ìjàpá. Ṣùgbọ́n ohun tí àwọn ọ̀rẹ́ Ìjàpá sọ ń bá a lọ láti wá sí ìrántí rẹ̀. Ọ̀rọ̀ tí ọ̀kan nínú wọn sọ: “Ó lè máa bá a lọ láti gbé pẹ̀lú rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i ìyàwó rẹ̀” ń bá a lọ láti dà á láàmú. Ó bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe kàyéfì bóyá èyí ni ohun tí ń bọ́ – bóyá yóò máa gbé pẹ̀lú Ìjàpá títí láé.

“Bí èyí bá ṣẹlẹ̀? Bí àwọn ènìyàn wọ̀nyí bá sọ òtítọ́? Lẹ́yìn tí èmi kò tíì gbọ́ látọ̀dọ̀ ẹnikẹ́ni tàbí rí ẹnikẹ́ni láti ìgbà tí mo wà níhìn-ín”. Fún ìgbà àkọ́kọ́, ó rò pé òun nìkan ló wà láyé.

“Wọ́n ti kọ̀ mí sílẹ̀. Kò sí ẹni tó bìkítà nípa mi, pẹ̀lú àwọn òbí mi. Ẹnì kan ṣoṣo tó dàbí ẹni pé ó bìkítà ni a kò gbọdọ̀ sún mọ́. Báwo ni èmi yóò ṣe dá mi lójú pé èmi yóò tún gbọ́ látọ̀dọ̀ ẹnikẹ́ni mọ́?”

Àwọn èrò wọ̀nyí bẹ̀rẹ̀ sí í dá Kerebuje láàmú, ó sì ń rẹ̀wẹ̀sì sí i, títí tí kò fi rí ọ̀nà mìíràn àfi láti fi ẹ̀tàn tà Ìjàpá kí ó sì sá lọ – jìnnà sí ibẹ̀.

“Tí wọ́n bá rí mi, tí wọ́n sì fipá mú mi padà sí ilé Ìjàpá, èmi yóò pa ara mi. N kò lè máa gbé lábé òrùlé kan náà pẹ̀lú rẹ̀ mọ́”.

Àwọn ìtàn àsọyé pé Ìjàpá ni ọkọ Kerebuje dé etí Sẹgilolu, ó sì yà á lẹ́nu gidigidi.

“Nǹkan gbọ́dọ̀ burú gan-an níbẹ̀. Mo ti mọ̀ fún ìgbà díẹ̀. Èmi yóò lọ sí ọ̀dọ̀ Ọba lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. N kò lè jẹ́ kí ẹ̀dá ìkà yìí ba ìgbésí ayé Buje jẹ́.

Àwọn òbí Kerebuje náà gbọ́ àwọn ìtàn náà, ẹ̀rù sì bà wọ́n.

“Mo mọ̀ pé a kò fẹ́ràn ìwà ìṣọ̀tá Buje sí wa, ṣùgbọ́n dájúdájú a kò fẹ́ kí ó gbé pẹ̀lú ẹranko tàbí kí ó fẹ́ ẹranko! Èyí túbọ̀ burú ju pé kò fẹ́ ọkùnrin rárá!” ìyá Kerebuje sọ fún ọkọ rẹ̀.

“O sọ òtítọ́”.

Fún ìgbà àkọ́kọ́, tọkọtaya náà ṣe kàyéfì ìwà wọn sí ọmọbìnrin wọn – bí wọ́n ṣe fi í dandan láti fẹ́ ọkùnrin bóyá ó fẹ́ tàbí kò fẹ́ – èyí tí ó mú kí wọ́n lé e jáde kúrò nílé, tí wọ́n sì kọ̀ ọ́ sílẹ̀.

“A ní láti lọ sí ààfin lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀” ìyá náà bá a lọ.

Sẹgilolu kọ́kọ́ dé ààfin, wọ́n sì gbà á lọ́dọ̀ Ọba lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.

“Kabiyesi! Mo gbàgbọ́ pé Buje ṣì wà nílé Ìjàpá, tí wọn kò sì jẹ́ kí ó kúrò nílé tàbí gba àlejò; kò sì ẹni tó tíì rí i rí; kò sì ẹni tó tíì bẹ̀ ẹ́ wò bí ọ̀ràn ṣe rí. Mo sọ fún yín, Ìjàpá ń gbìmọ̀ nǹkan kan”.

Ọba yà á lẹ́nu láti gbọ́ pé Kerebuje ṣì wà nílé Ìjàpá, ó sì tún yà á lẹ́nu láti gbọ́ nípa àwọn ìtàn tí ń káàkiri ìlú – pé Ìjàpá ni ọkọ Kerebuje. Bí Sẹgilolu ṣe ń sọ̀rọ̀, àwọn òbí Kerebuje wọ ààfin Ọba, wọ́n sì gbọ́ gbogbo ohun tí ó ń sọ.

Ọba kò ní ìtùnú nínú láti ìgbà tí ó ti dájọ́ pé Kerebuje lọ gbé nílé Ìjàpá láti tọ́jú ọgbẹ́ rẹ̀. Gbogbo ọ̀rọ̀ náà dàbí ẹ̀tàn, ó sì ti pọ̀ jù, Ọba sì ṣe kàyéfì ìdájọ́ rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ó ti ṣe lọ́pọ̀ ìgbà láti ìgbà yẹn.

“Ṣé ó pọn dandan gan-an pé Buje lọ gbé pẹ̀lú Ìjàpá nítorí pé ó ní kí ó pa ejò fún un, tí ó sì gbọgbẹ́ nípa ṣíṣe bẹ́ẹ̀? Ìbáṣe pé àwọn ènìyàn mi yóò máa fi irú àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí dùn mí – àwọn ọ̀rọ̀ tí wọn yẹ kí wọn yanjú fúnra wọn, bí wọ́n tilẹ̀ lè jà nípa wọn. Dájúdájú, mo ní láti ṣe àtúnyẹ̀wò ohun tí ó yẹ kí wọ́n máa mú wá sọ́dọ̀ mi ní ọjọ́ iwájú”, ó ṣèlérí fún ara rẹ̀ lẹ́ẹ̀kan sí i.

Ó rántí ìkìlọ̀ Sẹgilolu nípa Ìjàpá, àníyàn rẹ̀ sì pọ̀ sí i. Wíwà àwọn òbí Kerebuje ní ààfin, èyí tí wọ́n ti sọ fún Ọba, kò dín àníyàn rẹ̀ kù rárá.

Ní àkókò kan náà, àwọn òbí Kerebuje ń ronú nípa Sẹgilolu:

“Ọkùnrin yìí gbọ́dọ̀ nífẹ̀ẹ́ Buje gan-an”. Wọ́n ti gbọ́ nípa ohun tó ṣẹlẹ̀ láàárín Ìjàpá àti Kerebuje lọ́dọ̀ àwọn tó rí i – bí Sẹgilolu ṣe dá sí i lọ́jọ́ yẹn, àwọn ọ̀rọ̀ tí wọ́n pààrọ̀, àti ju gbogbo rẹ̀ lọ, ipa tí ọ̀pọ̀ àwọn ènìyàn tó wà níbẹ̀ kó – ìkórìra wọn sí Kerebuje – àwọn ọkùnrin nítorí ó kọ̀ wọ́n, àwọn obìnrin nítorí ẹ̀ṣù wọn.

“Bóyá ẹni tí ó tọ́ fún ọmọbìnrin wa ni irú ọkùnrin bíi Sẹgilolu – kì í ṣe ẹni tí ń bá a lọ nípa ẹwà rẹ̀ lọ́nà àtúbọ̀tán, tí kò sì lè gbé ìka sókè láti ṣèrànlọ́wọ́ nígbà tí ó nílò rẹ̀”, bàbá sọ.

“Àwa ti ṣe àṣìṣe ńlá kan. Ẹ wo ibi tí ó ti mú ọmọbìnrin wa dé!” ìyá náà tọ́ka sí i.

Nígbà tí Sẹgilolu kúrò ní ààfin, Ọba pàṣẹ pé kí wọ́n mú àwọn òbí Kerebuje wá síwájú rẹ̀.

“Ẹ dúpẹ́ fún wíwá sí ọ̀dọ̀ mi” Ọba sọ fún bàbá Kerebuje.

“Ó yà mí lẹ́nu pé Buje ṣì wà nílé Ìjàpá. Èéṣe tí ó fi ṣì wà níbẹ̀? Ṣé ọgbẹ́ Ìjàpá kò tíì lára dá? Èmi kò sọ pé kí ó máa bá a lọ láti gbé pẹ̀lú rẹ̀ – fún ìgbà díẹ̀ péré”, ó ṣàṣọkún.

“Yálà ọgbẹ́ rẹ̀ lára dá tàbí kò lára dá, Buje yóò jáde níbẹ̀. Èmi yóò pe àwọn méjèèjì sí ààfin lọ́la. Wọ́n ń ṣe obìnrin yẹn lọ́nà burúkú nípa gbogbo ìṣẹ̀lẹ̀ tí mo ń gbọ́, ó sì tọ́ pé kí ó kúrò nílé Ìjàpá lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Ìbáṣe pé a rán an síbẹ̀ ní àkọ́kọ́!”

“Bẹ́ẹ̀ ni, Kabiyesi! Ẹ ṣeun!”

Láàmú, Kerebuje kò mọ̀ nípa àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ń lọ ní ààfin. Ó ti pinnu láti ṣe ètò rẹ̀ láti sá lọ lọ́la – ọjọ́ kan náà tí Ọba yóò pe Ìjàpá àti òun. Ní kùtùkùtù ọjọ́ kejì, ó sọ fún Ìjàpá:

“Mo nilo láti rí dókítà. Ara mi kò yá. Mo mọ ẹnì kan ní ìlú”.

“Ìwọ kò lè lọ nìkan. Èmi yóò rán ọ̀kan nínú àwọn ọ̀rẹ́ mi kí ó tẹ̀ ọ́ lẹ́yìn” Ìjàpá sọ, pẹ̀lú àníyàn. Kerebujo dàbí ẹni tí ara rẹ̀ kò yá. Ní tòótọ́, Ìjàpá ti ń ṣàkíyèsí èyí, àti àwọn ìyípadà míràn nínú rẹ̀, ṣùgbọ́n nítorí kò sọ ohunkóhun fún un, ó ti dákẹ́. Kò tilẹ̀ rò pé Kerebuje lè sá lọ.

Kerebuje kò jà. Ó ti retí èyí – pé Ìjàpá kò ní fẹ́ kí ó kúrò nílé láìsí ẹnì tí ó bá a lọ, ó sì ti múra sílẹ̀ dáadáa. Ó mọ àgbègbè náà dáadáa, àti bí yóò ṣe jáde kúrò ní ìlú. Yóò rékọjá láti oko kan sí òmíràn, yóò sì dé odò kan tí omi ń yára, tí afárá wà lórí rẹ̀. Tí ó bá ti rékọjá afárá náà, tí ó sì dé ìhà kejì, yóò ti bẹ̀rẹ̀ sí í jáde kúrò ní ìlú.

Ó jáde pẹ̀lú ọ̀kan nínú àwọn ọ̀rẹ́ Ìjàpá, ó sì ti pinnu pé kò ní padà. Ibànújẹ́ ti kì í, kì í sì í ṣe òun fúnra rẹ̀ mọ́. Òun àti ọ̀rẹ́ Ìjàpá gba àárín ìlú kọjá, wọ́n sì ń lọ sí ọ̀nà oko àkọ́kọ́ tí ó hàn. Àgbègbè náà ṣófo.

“A ti fẹ́ẹ́ dé ọ̀dọ̀ dókítà. Dúró níhìn-ín”, ó sọ fún ọkùnrin náà. “Mo kàn fẹ́ lọ sí oko yẹn níbẹ̀ láti ká àwọn egbògbó kan tí mo fẹ́ pọ̀n; wọ́n dára fún ibà, ẹ mọ̀”, ó fi kún un, tí ó ń tọ́ka sí ọ̀nà oko náà.

“Ó dáa” ọ̀rẹ́ Ìjàpá dáhù, kò fura. Yóò lo àǹfààní yìí láti jókòó, kí ó sì jẹ oúnjẹ àti ohun mímu tí ó mú wá.

Kerebuje wọ inú oko lọ. Ọ̀rẹ́ Ìjàpá bẹ̀rẹ̀ sí í jẹun nígbà tí ó ń dúró dè é, kò mọ̀ pé ó ti rékọjá sí oko míràn, tí ó sì ń lọ sí ọ̀nà odò tí omi ń yára, tí yóò sì ti jáde kúrò ní ìlú láìpẹ́. Lẹ́yìn ìgbà díẹ̀ tí kò sì padà, ọ̀rẹ́ Ìjàpá bẹ̀rẹ̀ sí í dààmú.

“Kí ló ṣe Buje? Èéṣe tí kò fi padà? Mo rò pé ó dára, ara rẹ̀ kò yá lẹ́yìn náà… Tí ó bá ṣàdédé kan?”

Kerebuje, ní àkókò yìí, ti gun orí afárá, ó ń lọ sí ìhà kejì odò. Lójijì, Sẹgilolu, ẹni tí ó ní oko míràn ní àgbègbè yìí, tí ó ń pẹja nítòsí, rí i, ó sì yára lé e. Láìpẹ́, ó bá a, ó sì fi agbára mú un lọ́wọ́.

“Níbo lo ń lọ?” ó béèrè, ohùn rẹ̀ kún fún àníyàn, bí ẹni pé ó mọ ohun tí Kerebuje ń rò.

“Mo ń sá lọ kúrò níhìn-ín. N kò lè máa gbé ilé Ìjàpá mọ́, tí wọ́n bá sì mú mi padà, tí wọ́n sì fipá mú mi gbé ibẹ̀, èmi yóò pa ara mi. Gbogbo ènìyàn ti kọ̀ mí sílẹ̀. Mo rí ara mi bí ẹlẹ́wọ̀n; wọn kò jẹ́ kí n jáde, kò sì sí ẹni tó ń bẹ̀ mí wò. Mo ń bẹ̀rẹ̀ sí í gbàgbọ́ pé èmi yóò máa gbé pẹ̀lú Ìjàpá títí láé, àwọn ènìyàn yóò sì bẹ̀rẹ̀ sí í rò pé ó lè dára kí n jẹ́ ìyàwó rẹ̀. Mo gbọ́ tí àwọn ọ̀rẹ́ Ìjàpá ń sọ irú ọ̀rọ̀ bẹ́ẹ̀”, ó sọ.

“Gbọ́, Buje, níwọ̀n ìgbà tí èmi bá ṣì wà láàyè, irú ọ̀rọ̀ bíi fífẹ́ Ìjàpá kò ní ṣẹlẹ̀. Èmi kò ní fi ọ́ sílẹ̀ láé. Ọba kò mọ̀ pé Ìjàpá yóò tọ́jú ọ́ lọ́nà yẹn – fi ọ́ ṣe ẹlẹ́wọ̀n. Ìjàpá kò ní ẹ̀tọ́…”.

Sẹgilolu bẹ̀rẹ̀ sí í sọ fún Kerebuje bí ó ṣe fura nípa ohun tí ń lọ, tí ó sì lọ sí ààfin láti sọ fún Ọba, bí Ọba ṣe yà, tí ó sì ṣe pàtàkì, àti ìpinnu Ọba láti pe Ìjàpá àti òun sí ààfin lọ́jọ́ kan náà.

“Nítorí náà, ẹ rí i pé wọn kò kọ̀ ọ́ sílẹ̀. Lọ́nà kan náà, ìyá rẹ àti bàbá rẹ wá sí ààfin nígbà tí mo wà níbẹ̀”, ó fi kún un, pẹ̀lú ìrètí pé ìròyìn náà yóò tu Kerebuje nínú.

“Mo ti ń jìyà lọ́pọ̀lọpọ̀ nípa rírónú rẹ, Buje”, ó bá a lọ, “mo ń dààmú, mo sì ń ṣe kàyéfì ohun tí èmi ó ṣe. Mo bìkítà nípa rẹ gan-an”.

Sẹgilolu fi ọwọ́ mú Kerebuje ṣinṣin, ó yí i padà sí òun, wọ́n sì wo ojú ara wọn fún ìgbà díẹ̀. Lẹ́yìn náà, ó bẹ̀rẹ̀ sí í fẹnuko kò ó – lórí, lẹ́tì, lẹ́nu rẹ̀, ó sì dáhùn, lójijì, ó ní ìmọ̀lára ààbò nínú ọwọ́ rẹ̀. Gbogbo ìmọ̀lára ìrẹ̀wẹ̀sì àti ìbànújẹ́ rẹ̀ ti dàbí ẹni pé ó ti parẹ́. Ní tòótọ́, ó rò bí ẹni pé ìgbésí ayé rẹ̀ ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀! Wọ́n dáwọ́ ìfẹnuko dúró pẹ̀lú ìfarabàlẹ̀, ó sì mú un kúrò lórí afárá.

“Èmi yóò mú ọ lọ sí ààfin lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, èmi yóò sì sọ fún Ọba gbogbo ohun tó ṣẹlẹ̀ sí ọ”.

Ní àkókò yẹn, lẹ́yìn tí ọ̀rẹ́ Ìjàpá ti dúró títí tí Kerebuje kò sì padà, ó wọ inú oko lọ láti wá a. Kò sí àmì rẹ̀. Ó wá a níbi gbogbo ṣùgbọ́n kò rí i.

“Ẹlẹ́dùumàrì! Kí ló ṣe é?” ó kígbe. Ọkàn rẹ̀ kò balẹ̀, ẹ̀rù sì bà á, ó sì padà sílé, tí ń sunkún ní gbogbo ọ̀nà.

“N kò rí Buje. Buje ti lọ. Bóyá ó ti ṣàdédé kan. Kí ni èmi yóò sọ fún Ìjàpá?”, ó sọ fún gbogbo àwọn ènìyàn tí ó pàdé lọ́nà, àwọn wọ̀nyí sì yára lọ sí oko tí Kerebuje lọ. Wọ́n wá ibi gbogbo ṣùgbọ́n kò sí. Gbogbo ohun tí wọ́n rí ni igi.

Wọ́n rí igi kan tó lẹwà púpọ̀ tí wọn kò tíì ṣàkíyèsí rí, nítorí pé Kerebuje lẹwà, wọ́n béèrè lọ́wọ́ ara wọn:

“Ṣé ó lè yí pa dà sí igi yẹn?”

“Tó bá jẹ́ bẹ́ẹ̀, ó gbọ́dọ̀ jẹ́ pé inú rẹ̀ kò dùn gan-an, kò sì fẹ́ wà láàyè mọ́”.

“Kì í ṣe ohun àgbàyanu, níwọ̀n ohun tí ó ti dojú kọ̀!”

Ó jẹ́ ìgbàgbọ́ tí ó wọ́pọ̀ nígbà yẹn, pé àwọn ènìyàn tí kò fẹ́ wà láàyè mọ́ máa ń yí pa dà sí igi.

Ìròyìn dé ọ̀dọ̀ Ìjàpá nípa Kerebuje, Ìjàpá sì yà, kò sì mọ bí yóò ṣe bójú tó ọ̀rọ̀ náà.

Nígbà tí wọ́n dé ààfin, wọ́n mú Sẹgilolu àti Kerebuje lọ síwájú Ọba lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Sẹgilolu sọ gbogbo ìṣẹ̀lẹ̀ náà fún Ọba – bí àti èéṣe tí Kerebuje fi gbìyànjú láti sá lọ, kúrò ní ìlú, àti ohun tó sọ nípa pípa ara rẹ̀. Lẹ́yìn náà, Ọba ránṣẹ́ fún Ìjàpá, tí ó sì yà á lẹ́nu láti rí Kerebuje; ó ti rò pé ó ti kú.

Ìjàpá bẹ̀rẹ̀ sí í wárìrì láti orí dé atẹ́lẹsẹ̀ – ó ń wo ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn, ojú rẹ̀ sì ń yẹ̀ sígangan.

“Ìjàpá” Ọba bẹ̀rẹ̀ “Mo mọ ohun tí ń lọ láti ìgbà tí Buje ti kúrò ní ààfin pẹ̀lú rẹ̀ – bí o ṣe fi í ṣe ẹlẹ́wọ̀n – bí àwọn ọ̀rẹ́ rẹ àti ìwọ fúnra rẹ ṣe tọ́jú rẹ̀ lọ́nà burúkú, tí ẹ sì dójú tì í – àwọn ọ̀rẹ́ rẹ tí mo gbọ́ pé wọ́n ń tọ́jú ọgbẹ́ rẹ̀ tí wọ́n sì ń bójú tó rẹ̀, ní ìlòdì sí ohun tí o jẹ́ ká gbàgbọ́ nípa ipò rẹ nílé. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, wọ́n ti sọ fún mi nípa àwọn ìtàn tí ń káàkiri ìlú pé ìwọ ni ọkọ Buje.

“Ìbá ti yẹ kí n gbọ́ ti ọkùnrin ọ̀dọ́ yìí tí ó rí ọ láti ìbẹ̀rẹ̀, nítorí náà má ṣe yọ̀ǹda láti sọ pé kì í ṣe ète rẹ láti ìbẹ̀rẹ̀ ni láti fi ẹ̀tàn tà Buje kí ó di ìyàwó rẹ, gẹ́gẹ́ bí o ṣe fi ẹ̀tàn tà àwọn ọmọbìnrin ọba nígbà yẹn. Ní tòótọ́, ní kété tí wọ́n mú ọ wá síwájú mi, tí mo sì rántí ìṣẹ̀lẹ̀ yẹn, ọkàn mi sọ fún mi pé ìwọ kò ní èrò rere. Ṣùgbọ́n, Ọba kò gbọdọ̀ ṣe ojúsàájú, èyí ló sì mú kí n gbìyànjú láti má jẹ́ kí ìwà rẹ̀ nígbà àtijọ́ ba ìdájọ́ mi jẹ́ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ láàárín ìwọ àti Kerebuje. Ṣùgbọ́n nísinsìnyí, nítorí ìwà àtàtà àti ìkà rẹ, ọmọdébìnrin yìí ìbá ti sá lọ kúrò nílé rẹ̀ àti lọ́dọ̀ ìdílé rẹ̀, tí a ó sì pàdánù rẹ̀ láé. Ta ni ó mọ ohun tí ìbá ṣẹlẹ̀ sí i tí ọkùnrin onínúure àti olóyé yìí kò bá gbà á lọ́wọ́.

“Jù bẹ́ẹ̀ lọ, ó sọ fún Sẹgilolu pé òun yóò pa ara rẹ̀ tí wọ́n bá fipá mú un padà sí ilé rẹ̀. Mo rántí àwọn ọmọbìnrin mi tí wọ́n sọ pé àwọn yóò ṣe kan náà tí wọ́n bá fipá mú wọn fẹ́ ọ. A dúpẹ́ Ọlọ́run pé wọ́n rí ọ ní kété kó tó pẹ́! Ó ṣeun pé kò sì ẹni tí yóò fipá mú Buje padà sí ilé rẹ̀ mọ́. O lọ́rẹ̀ẹ́ pé wọ́n rí i, bí bẹ́ẹ̀ kọ́, ìbá ṣe pé ó wà nínú ìṣòro ńlá. Bí ó ti wù kí ó rí, wọn yóò ti ọ́ lẹ́wọ̀n títí tí èmi yóò fi pinnu ìyà tí ó yẹ fún ìwà àìjẹ́-rere rẹ̀ sí Buje. Jẹ́ kí n kìlọ̀ fún ọ, má sì tún sún mọ́ ọ mọ́. Tí ohunkóhun bá ṣẹlẹ̀ sí i nítorí rẹ, ìwọ yóò gbẹ̀mí!”

Ìjàpá kò sọ ohunkóhun; ó mọ̀ pé kò sí àǹfààní láti sọ̀rọ̀ nípa ẹ̀sùn Ọba; kò sì ẹni tí yóò gbà á gbọ́. Ó tẹrí ba, ojú tì í.

Ọba yíjú sí Sẹgilolu àti Kerebuje.

“Ọkùnrin rere ni ọ́, ó sì hàn gbangba pé o nífẹ̀ẹ́ Buje gan-an. Ẹ̀yin méjèèjì tọ́ ara yín”, Ọba sọ, inú rẹ̀ sì dùn láti rí àwọn ojú tí ń kọjá láàárín àwọn méjèèjì – ojú ìfẹ́ àti ìmọ̀yí.

“Ẹ lọ, kí ẹ sì gbádùn ìgbésí ayé yín. Ẹ ní àtìlẹ́yìn àti ìbùkún mi tí ẹ bá pinnu láti ṣègbéyàwó níkẹyìn”.

Sẹgilolu àti Kerebuje kò lè fi ìmọ̀lára wọn pamọ́ mọ́. Wọ́n fi ọwọ́ mú ara wọn, wọ́n sì kúrò ní ààfin pẹ̀lú ayọ̀, wọ́n ń sọ̀rọ̀ tí wọ́n sì ń rẹ́rìn-ín. Láti ọjọ́ yẹn, wọn kò yàtọ̀ mọ́, bí wọ́n ṣe ń mọ̀ ara wọn, ìfẹ́ wọn sì ń pọ̀ sí i. Èyí ni ohun tí Kerebuje ń dúró dè, àti Sẹgilolu pẹ̀lú, bí ó ti ṣẹlẹ̀.

Kerebuje tún di ẹni ìlara fún àwọn ọkùnrin àti obìnrin ní ìlú rẹ̀ lẹ́ẹ̀kan sí i. Àwọn ọkùnrin tí ń rẹ́rìn-ín sí i rí i pé òun ló parí ọ̀rọ̀. Wọ́n ń ṣe ìlara Sẹgilolu; wọ́n mọ̀ pé ìlara wọn ló fọ́ wọn lójú sí iye Kerebuje tòótọ́, wọ́n sì kábàámọ̀ bí wọ́n ṣe tọ́jú rẹ̀. Kerebuje kì í ṣe obìnrin agbéraga tí ó rò pé kò sí ẹni tó tọ́ sí i, ṣùgbọ́n obìnrin olóye tí ó mọ̀ pé ẹwà kì í ṣe ohun gbogbo. Wọ́n jẹ́ aláìgbàgbọ́, wọn kò sì mọ̀ títí ìgbésí ayé Kerebuje fi ṣí ojú wọn.

Àwọn ènìyàn tí ó rò pé Kerebuje yí pa dà sí igi gbọ́ lẹ́yìn náà, dájúdájú, pé Kerebuje ṣì wà láàyè, ṣùgbọ́n wọ́n pinnu láti sọ igi ẹlẹwà náà, tí ó lèèlè, tí ó dúró ṣinṣin ní oko yẹn, ní orúkọ Buje, lẹ́yìn obìnrin tí wọ́n fẹ́ràn tó. Kerebuje, ní ìrònú wọn, ìbá ti lè yí pa dà sí igi yẹn fún gbogbo ìjìyà tí ó jìyà ní ìlú yẹn!

Àwọn òbí Kerebuje àti àwọn ẹbí míràn, àti ọ̀rẹ́, kábàámọ̀ gan-an nípa bí wọ́n ṣe hùwà sí Kerebuje.

Kerebuje àti Sẹgilolu ní ayọ̀ gidigidi pé wọ́n ti rí ara wọn. Lẹ́yìn ìgbà, wọ́n ṣègbéyàwó, ìfẹ́ wọn sì di àpẹẹrẹ fún àwọn ọkùnrin àti obìnrin míràn ní ìlú wọn.

✤ Òpin · Ìtàn Ìjàpá àti Kerebuje ✤