30. (Tortoise), Erin (Elephant) and Erinmilokun (Hippopotamus) Yoruba
Ní àkókò ìgbà pípẹ́ sẹ́yìn, ayé yàtọ̀ gédégédé. Àwọn ẹranko àti ènìyàn ní ohun púpọ̀ tí wọ́n jọ, wọ́n ń gbé lẹ́gbẹ̀ẹ́ ara wọn, wọ́n ń sọ èdè kan náà, wọ́n sì ń hùwà bí ara wọn. Àwọn ẹranko bíi ìjàpá ní agbára àti ọgbọ́n tí kò jẹ́ fífẹsẹ̀ múlẹ̀.
Ní ìlú kan jíjìn, ní Lágónì, ìjàpá kan wà, orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Ìjàpá. Ìjàpá ń gbé inú igbó, lórí òkè kan — ní àárín ibi tí Erin àti Erìnmìlọ́kùn ń gbé. Ilé Ìjàpá kò hàn lójú, ṣùgbọ́n àwọn ẹranko ńlá méjèèjì lè gbọ́ ìrìbọmi rẹ̀. Erin ni ẹranko tí ó tóbi jù lọ lórí ilẹ̀, Erìnmìlọ́kùn sì ni ẹni tó tóbi jù lọ nínú omi jíjìn.
Àwọn ẹranko ń dá ẹgbẹ́, wọ́n sì ń bára wọn ṣe ọ̀rẹ́ bí ènìyàn. Láìpẹ́, Ìjàpá, Erin àti Erìnmìlọ́kùn di ọ̀rẹ́. Ìjàpá fẹ́ràn àwọn ẹranko ńlá méjèèjì, ó sì kà wọ́n sí ọ̀rẹ́ rẹ̀ tó ṣe pàtàkì jù lọ lórí ilẹ̀ àti nínú omi, àwọn sì fẹ́ràn òun. Bí ó ti wù kí ó rí, ohun kan ṣoṣo tí ó ń kó Ìjàpá nínú nípa Erin àti Erìnmìlọ́kùn láti ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ ni ìgbéraga wọn.
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ń ṣe ìgbéraga, Erin àti Erìnmìlọ́kùn jẹ́ ọ̀rẹ́ tí àwọn ẹranko míràn fẹ́ràn—àwọn ẹranko ilẹ̀ àti ti inú omi. Erin máa ń dáàbò bo àwọn ẹranko ilẹ̀, Erìnmìlọ́kùn sì ń tọ́jú àwọn ẹranko inú omi lọ́nà tó dára. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé Kìniún ni wọ́n yàn gẹ́gẹ́ bí Ọba, Erin àti Erìnmìlọ́kùn mọ̀ pé ìdí tí wọ́n fi yàn án ni pé ọ̀pọ̀ ẹranko bẹ̀rù ohun tí òun lè ṣe wọn. Kìniún jẹ́ ẹranko ìgbó tó le koko. Erin àti Erìnmìlọ́kùn gbàgbọ́ pé àwọn lè ṣẹ́gun rẹ̀ nígbàkùgbà tí wọ́n bá fẹ́ nítorí ìtóbi àti agbára wọn.
Ìjàpá ti ń ṣàkíyèsí Erin bí ó ti ń rìn lọ́nà ọgbà igbó, ó ń rìn lọ́nà lọ́ra pẹ̀lú ìgbéraga, bí ó sì ti ń fi àrùn rẹ̀ kọlù ohun gbogbo lọ́nà rẹ̀.
“Àwa méjèèjì lè gba ìjọba ẹranko!” Ìjàpá gbọ́ ọ̀rọ̀ yìí nígbà tí wọ́n ń bára wọn sọ̀rọ̀ lọ́jọ́ kan, tí wọ́n ń fi ìtóbi àti agbára wọn ṣe ìgbéraga. Ìjàpá tí òun náà fẹ́ràn ìgbéraga nítorí ọgbọ́n rẹ̀, tí ó sì mọ̀ pé ìtóbi kò wà fún un, ń ronú:
“Mo lèretí pé àwọn ẹranko ńlá wọ̀nyí mọ̀ pé ìtóbi àti agbára kì í ṣe ohun gbogbo. Ọgbọ́n ní ọwọ́ míràn…”
“Ẹ fi mí sínú àkójọ náà! Àwa mẹ́tẹ̀ẹ̀ta lè gba ìjọba ẹranko!” ó wí fún wọn.
“Kí ni!” àwọn méjèèjì késíjú.
“Ẹ̀dá yìí ní ẹ̀rín”, Erin wí, ó sì ń rẹ́rìn, Erìnmìlọ́kùn náà sì rẹ́rìn.
“Ṣé ẹ rò pé kíkún àti jíjẹ alágbára ló tó láti gba ìjọba ẹranko? Ọgbọ́n ńkọ́?” Ìjàpá báa nìṣó.
Erin àti Erìnmìlọ́kùn tẹjú mọ́ Ìjàpá bí ẹni pé ohun tó ń sọ kò yé wọn.
“Àwa ti gbọ́ púpọ̀ nípa rẹ — bó ṣe rò pé o ní ọgbọ́n. Kí ló dé tí o fi ń dara pọ̀ mọ́ wa?”
Erin àti Erìnmìlọ́kùn gbádùn ọ̀rọ̀ Ìjàpá ní ọjọ́ àkọ́kọ́ tí wọ́n pàdé rẹ̀ létí odò, láti ìgbà náà ni wọ́n ti ń kí Ìjàpá kó wọn pọ̀.
Erin àti Erìnmìlọ́kùn jọra wọn gidigidi, kò sì jẹ́ ìyanu pé wọ́n jẹ́ ọ̀rẹ́ tímọ́tímọ́. Wọ́n ti jẹ́ ọ̀rẹ́ fún ọjọ́ pípẹ́. Lọ́jọ́ kan, àwọn méjèèjì pàdé létí odò. Erìnmìlọ́kùn fẹ́ràn láti jáde kúrò nínú odò lọ sí etí odò nítòsí igbó tí Erin ń gbé, láti yí ara rẹ̀ kiri lórí iyanrìn. Erin tí ó ń gbé nítòsí odò náà fẹ́ràn odò, ó sì fẹ́ràn láti jáde lọ koríko létí odò níbi tí Erìnmìlọ́kùn wà.
Wọ́n kọ́ ọ̀rẹ́ wọn díẹ̀díẹ̀. Ìgbà àkọ́kọ́ tí wọ́n pàdé, wọ́n wọn ara wọn; ìgbéraga ń bọ́ lẹ́nu wọn nítorí ìtóbi. Erin gbàgbọ́ pé òun ló tóbi jù lọ láàárín àwọn ẹranko ilẹ̀ nítorí ìtóbi rẹ̀, àti pé òun ló lágbára jù, Erìnmìlọ́kùn sì rò bẹ́ẹ̀ fún ara rẹ̀ nínú omi. Láti ìgbà náà, wọ́n máa ń pàdé lẹ́ẹ̀kan lọ́jọ́ létí odò, wọ́n máa ń sọ̀rọ̀, wọ́n ń rẹ́rìn, wọ́n sì máa ń jẹun papọ̀, tí Erin ń se oúnjẹ, Erin yóò sì máa lọ sínú omi láti mu pẹ̀lú Erìnmìlọ́kùn.
Wọ́n bá ọ̀rẹ́ wọn nìṣó lọ́nà yìí, wọ́n ń gbádùn ìjíròrò wọn—ìtàn nípa àwọn ẹ̀mí omi àti àwọn olùgbé inú omi tí Erìnmìlọ́kùn ń sọ, àti nípa àwọn ẹranko míràn àti ènìyàn tí Erin ń sọ. Wọ́n máa ń jíròrò ohun tó ń ṣẹlẹ̀ lórí omi àti lórí ilẹ̀—wọ́n ń fẹ́ kí wọ́n lè pààrọ̀ ipò wọn lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan. Àwọn méjèèjì jẹ́ ẹranko tó tóbi àti alágbára gidigidi.
Ìjàpá fẹ́ràn ibi tó ń gbé inú igbó. Ó tún fẹ́ràn gbígbé nítòsí odò, ó sì máa ń rìn káàkiri láàárín igbó àti etí odò, ó ń wo ayíká rẹ̀ pẹ̀lú ìdùnnú. Ó ní ohun tó dára jù láti àwọn ayé méjèèjì. Igbó ní onírúurú igi—àwọn igi gíga bí ọ̀pẹ, àgbọn, àti igi pine—afẹ́fẹ́ ń fẹ́ ewé wọn lọ sí ojú ọ̀run. Àwọn ìgbó kéékèèké tó lẹwà pẹ̀lú àwọn igi abàmí, àti ewéko, òdòdó igbó, àti ẹ̀gún àti elégún pẹ̀lú.
Odò jíjìn náà wà. Ìjàpá máa ń wo omi tó mọ́ tí ń ṣàn, ojú ọ̀run, àti etí odò pẹ̀lú iyanrìn gbígbóná àti àwọn igi ọ̀pẹ, àgbọn, àti pine. Afẹ́fẹ́ ń hùn nínú igi, pẹ̀lú ìkọrin ẹyẹ, ìró omi tó ń ṣàn, tí ó mú kí odò àti agbègbè rẹ̀ dídùn mọ́ àti ìyanu.
Díẹ̀díẹ̀, Erin àti Erìnmìlọ́kùn di ọ̀rẹ́ tímọ́tímọ́ pẹ̀lú Ìjàpá. Àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta ń jẹun papọ̀, wọ́n ń sọ̀rọ̀ lọ́nà àrẹlẹ. Ìjàpá gbádùn oúnjẹ Erin lórí ilẹ̀ àti mímu nínú omi níbi tí Erìnmìlọ́kùn ń gbé. Erin àti Erìnmìlọ́kùn gbádùn ìtàn Ìjàpá nípa àwọn ènìyàn àti ẹranko àti àwọn ẹ̀tán tí Ìjàpá máa ń sọ. Wọ́n mọ̀ pé Ìjàpá ní àìdára rẹ̀—pàápàá jẹ́ pé ó jẹ́ ọlọ́gbọ́n ẹ̀tàn, ó sì kún fún ìwà àgbèrè—ṣùgbọ́n wọ́n gbàgbọ́ pé kò lè tan wọn jẹ. Ìjàpá gbádùn ìtàn alárinrin àwọn ẹranko ńlá méjèèjì nípa ìgbésí ayé nínú omi àti lórí ilẹ̀.
Ìjàpá, Erin àti Erìnmìlọ́kùn ní orúkọ ìnagijẹ fún ara wọn. Wọ́n tún máa ń fi ara wọn ṣe yẹ̀yẹ́, ṣùgbọ́n Ìjàpá kò fẹ́ràn rẹ̀ rárá nígbà tí wọ́n bá fi ìtóbi rẹ̀ ṣe yẹ̀yẹ́, èyí tí wọ́n máa ń ṣe nígbà gbogbo. Orúkọ ìnagijẹ tí wọ́n pè é ni ‘Ìjàpá Kékéré’.
“Ojú rẹ kéré, ẹsẹ̀ rẹ sì kúrú pẹ̀lú”, wọ́n á máa wí.
Ìjàpá mọ̀ pé ìtóbi kò wà lọ́wọ́ rẹ̀. Ọ̀rọ̀ yìí kò dùn mọ́ ọkàn rẹ̀, ó sì kìlọ̀ fún Erin àti Erìnmìlọ́kùn lẹ́ẹ̀kan lẹ́ẹ̀kan pé òun kò fẹ́ràn ẹ̀gàn yìí, ṣùgbọ́n wọn kò fetí sí i. Ó tún kéde nípa bí Erin àti Erìnmìlọ́kùn ṣe ń fi ìtóbi wọn ṣe ìgbéraga, wọn kò sì fetí sí i. Ìjàpá mọ̀ ní ọkàn rẹ̀ pé Erin àti Erìnmìlọ́kùn kò fẹ́ ṣe ohun tó burú, ọ̀rẹ́ rẹ̀ ni wọ́n, àwọn kì í ṣe ẹranko búburú. Wọ́n kàn jẹ́ aláìlọ́gbọ́n lọ́nà, àti alágbéraga.
“Mo máa ń sọ fún yín ẹ̀yin ẹranko tó tóbi tí kò ṣe nǹkan, pé ìtóbi kì í ṣe ohun gbogbo. Kì í ṣe àmì pé ẹni lágbára. Mo gbàgbọ́ pé èmi ni ẹ̀dá tó lágbára jù láyé bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé èmi kò tóbi bí ẹ̀yin méjèèjì. Alágbára ni mí, mo sì ní ọgbọ́n”, ó máa ń wí.
“Kò sí ohun tí èmi kò lè ṣe tí mo bá pinnu…”
“Bẹ́ẹ̀ ni. Àwa mọ̀ dáadáa!” wọn á dáhùn. “Àwa mọ̀ pé o kún fún ìwà àgbèrè àti ẹ̀tàn látinú ìtàn tí àwa gbọ́ nípa rẹ! Àwa mọ̀ pé ọ̀pọ̀ nǹkan o fi ọgbọ́n ṣe, ṣùgbọ́n ẹ̀tàn rẹ kò ní ṣiṣẹ́ lórí wa!”
Ìjàpá jẹ́ ẹni tí a mọ̀ sí ọlọ́gbọ́n lójú ara rẹ̀, tí ó ń fi ara rẹ̀ ṣe pé òun lè wá ojútùú sí àwọn ìṣòro tí kò ní ojútùú fún ẹlòmíràn, tí ó sì ti ṣe bẹ́ẹ̀ nípasẹ̀ ẹ̀tàn. Nítòótọ́, ó jẹ́ ẹ̀dá alárékérekè, tó kún fún ìwà àgbèrè àti ẹ̀tàn. Ìjàpá máa ń wọ ìjàkùdì, a sì máa ń dá a lẹ́jọ́ ikú, tàbí kí a pa á, tàbí kí a lé e kúrò níbi tó ń gbé (nígbà míràn pẹ̀lú aya rẹ̀ tí ó yapa, Yanníbọ̀, àti àwọn ọmọ). Nígbà míràn yóò kúrò ní ìlú lọ sí ibòmíràn, tí ìtìjú àti àbùkù bá a. Ó fi ìlú Mákádù tí ó kẹ́yìn sílẹ̀ nítorí pé ó fẹ́rẹ̀ pa àwọn ọmọkùnrin mẹ́ta nípasẹ̀ ìwà ìkà, ó sì wá gbé Lágónì. Bí wọ́n ti ń mú un lọ láti tì í sẹ́wọ̀n kí wọ́n kú orí rẹ̀, ó ṣe bí ẹni pé ó kú. Lẹ́yìn tí wọ́n jù ú sínú igbó, ó fa orí rẹ̀, ọwọ́ rẹ̀, ẹsẹ̀ rẹ̀ jáde kúrò nínú ikarahun, ó gbọn ara rẹ̀, ó lọ sílé, ó sì kúrò ní ìlú lójúkan.
Lẹ́yìn ìgbà díẹ̀, ẹ̀gàn àwọn ẹranko ńlá méjèèjì bẹ̀rẹ̀ sí í kó Ìjàpá nínú, ó sì ń ronú bí ó ṣe lè kọ́ Erin àti Erìnmìlọ́kùn lẹ́kọ̀ọ́—bí ó ṣe lè tan àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ jẹ.
“Mo gbọ́dọ̀ tan wọn jẹ, bóyá ọ̀rẹ́ tàbí kì í ṣe ọ̀rẹ́.”
Lọ́jọ́ kan, Ìjàpá lọ sọ́dọ̀ Erin àti Erìnmìlọ́kùn.
“Ẹ ti ń fi mí ṣe yẹ̀yẹ́ fún ìgbà pípẹ́. Mo pe yín sí ìdíje fáfá—láti fi hàn yín pé mo lágbára ju yín lọ”, ó wí fún Erin kọ́kọ́.
“Kí ni ìdíje fáfá?” Erìnmìlọ́kùn béèrè.
“Èmi máa fa ọ́, ìwọ máa fa mí. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé èmi kéré, Erin, èmi yóò fi agbára mi fa ọ́ sínú odò pẹ̀lú okùn.
“Ìwọ náà Erìnmìlọ́kùn, ẹranko tó tóbi tí kò ṣe nǹkan, mo ti ṣe tán láti fa ọ́ jáde nínú odò sórí ilẹ̀ pẹ̀lú okùn”, Ìjàpá fi ìgbéraga wí fún Erìnmìlọ́kùn.
Erin àti Erìnmìlọ́kùn rẹ́rìn sí Ìjàpá.
“Kò ṣeéṣe! Ìwọ rò pé o lágbára bí èmi?” Erin kọlu ìpè. “Láti fi hàn yín pé mo lágbára, ohun tí mo lè ṣe ni…” ó bẹ̀rẹ̀. “Sí lọ́nà mi… kí o máa tọ̀ mí láti gbé ọ sókè pẹ̀lú àrùn mi tàbí kí mi tẹ̀ ọ́ mọ́lẹ̀ pẹ̀lú ẹsẹ̀ ńlá mi!” ó fi ẹ̀rín kún un.
“Ẹ má dúró kí ẹ wo!” Erìnmìlọ́kùn wí.
“Ẹ ṣéwọ́ ìgbéraga! Èmi lágbára bíi ti yín!”
“Èmi yóò fi hàn yín pé èmi ni ẹranko tó lágbára jù lórí ilẹ̀” Erin ké. “Àní ilẹ̀ ń gbọ̀n-ọ́n-nìgbà tí mo bá ń rìn!”
Erin gbé àrùn rẹ̀ sókè ó sì ń fi kọlù omi láti lé àwọn kòkòrò tó ń fò, ó rẹ́rìn sókè. Ìjàpá fẹ́rẹ̀ fò lọ pẹ̀lú agbára afẹ́fẹ́ tó jáde.
“Ṣé ó ṣẹ̀ mí láti tako rẹ̀? Kò ṣeéṣe bí ètò mi bá ṣiṣẹ́”, Ìjàpá ronú fún ìṣẹ́jú kan. Ó mọ ibi tí àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ ń lọ pẹ̀lú èyí. Wọ́n fẹ́ fi agbára wọn hàn níbẹ̀ náà, kò sì bẹ̀rù, ó dúró ṣinṣin.
“Ìdíje fáfá kì yóò jẹ́ ìṣòro fún mi. Mo lè gbé ọ sókè lọ sí ojú ọ̀run pẹ̀lú àrùn mi. Wo àrùn mi! Wo bí ó ti wúwo! Mo lè gbé e sókè kí ó wó ohun gbogbo, àti gbogbo ènìyàn, àti ìwọ pẹ̀lú. Bóyá mo ṣe bẹ́ẹ̀”, Erin ń báa lọ, ó gbé àrùn rẹ̀ sókè. Ìjàpá yẹra kánkán.
“Rárá! Èyí kì í ṣe ọ̀nà. Ó gbọdọ̀ jẹ́ wọ́n-ń-wọ́n. Ìdí nìyí tí mo fi dámọ̀ràn…”
Erìnmìlọ́kùn tí kò sọ ohun kan nígbà tí gbogbo èyí ń lọ, gbé ara rẹ̀ sókè ó sì dá Ìjàpá dúró.
“Ǹjẹ́ o ti gbọ́ mi tí mo ń sìn tó ń fi imí yọ kúrò ní iho imú mi? Bí mo bá fẹ́ fẹ́ ọ lọ, ohun tí mo lè ṣe ni kí mi sìn. Wo bí ẹ̀rẹ̀kẹ́ mi ti tóbi, àti bí ìwo mi ṣe ń yọ sóde?”
Erìnmìlọ́kùn sìn, ní gbangba, Ìjàpá bá ara rẹ̀ nínú ìjì líle, tí afẹ́fẹ́ fẹ́ e lọ sínú igbó.
“Ǹjẹ́ òun ṣe òótọ́?” Erin béèrè lọ́dọ̀ Erìnmìlọ́kùn.
“Ọgbọ́n rẹ̀ ti lọ. Kí ló dé tó ń ṣe báyìí?” Erìnmìlọ́kùn dáhùn.
Nígbà tí ó gbé ara rẹ̀ jọ, Ìjàpá jáde wá láti inú igbó, ó sì wò Erìnmìlọ́kùn. Ara Erìnmìlọ́kùn ńlá dàbí ẹni pé ó ń léfòó nínú àwọsánmọ̀; Erìnmìlọ́kùn wúwo àti ẹni tó ń dẹ́rù ba.
“O ń ṣe ìṣòfo. Èmi kò nílò ìdíje fáfá láti fi hàn yín pé mo lágbára ju ọ́ lọ”, Erìnmìlọ́kùn wí.
“Bí mo ṣe sọ fún Erin, èyí kì í ṣe ọ̀nà láti dán agbára wọn wò. Ọ̀nà mi dára jù nítorí àwa méjèèjì yóò kópa, wọ́n-ń-wọ́n.”
Erin àti Erìnmìlọ́kùn bẹ́ ẹ̀rín wọn. Wọn kò gbé Ìjàpá ṣe pàtàkì. Wọ́n rò pé ìbẹ̀rù á mú un kí ó má ṣe nǹkan. Wọn kò dá a lóhùn, wọ́n kàn tún ara wọn padà lọ sí ilé wọn pẹ̀lú ìbínú, wọ́n sì gbàgbé ọ̀rọ̀ náà.
Ní òwúrọ̀ ọjọ́ kejì, Ìjàpá ra okùn tuntun tó gùn, tó tóbi, tó lágbára. Ló bá lọ sọ́dọ̀ Erìnmìlọ́kùn ní ọ̀sán, ó mọ̀ pé òun nìkan ló máa bá. Ó mọ̀ pé Erin àti Erìnmìlọ́kùn kì yóò wà nítòsí ara wọn, àti pé kò sí àwọn ẹranko míràn ní àyíká nítorí ooru. Ìjàpá sáré lọ sí etí odò, bí ó ṣe ń súnmọ́ Erìnmìlọ́kùn pẹ̀lú okùn náà, Erìnmìlọ́kùn kò lè gbàgbọ́ ojú rẹ̀. Ó rò pé Ìjàpá ń ṣe yẹ̀yẹ́ lọ́jọ́ tó kọjá.
“Erìnmìlọ́kùn, òní ni ọjọ́ tí àwa yóò mọ ẹni tó lágbára jù láàárín wa.”
“Kí ló ṣe ọ́, Ìjàpá? Ǹjẹ́ o ti ya wéré?”
“Ẹ jẹ́ ká ṣe ìdíje fáfá. Èmi yóò fa ọ jáde nínú omi sí orí ilẹ̀. Ẹ mú òpin okùn yìí”, Ìjàpá wí, kò sì dáhùn ìbéèrè Erìnmìlọ́kùn, ó na okùn.
“Èmi yóò lọ sí orí òkè, sí ilé mi. Nígbà tí ẹ bá gbọ́ tí mo ké ‘fá’, ẹ máa fa, èmi yóò fa, àti bravo… ìyẹn ni ìdíje yóò bẹ̀rẹ̀. Bí ẹ kò bá gbọ́ mi, èmi yóò fa okùn mẹ́ta. Ẹ múra sílẹ̀ nítorí ní ìgbà kẹta, èmi yóò fa yín jáde!”
“O ò le ṣe bẹ́ẹ̀, Ìjàpá. Dúró kí n sọ fún Erin. Ha! Ha! Ha!” Erìnmìlọ́kùn rẹ́rìn.
“Ẹ mú òpin okùn náà”, Ìjàpá fi ìgboyà tún wí.
“O ń ṣe àṣìṣe ńlá, Ìjàpá…”
“Ẹ ṣe é!” Ìjàpá pàṣẹ.
Erìnmìlọ́kùn pinnu láti ṣe é láti mú Ìjàpá yọ, kí ó lè ní ohun tí yóò sọ fún Erin lẹ́yìn.
“Ó dára!” ó gbà, ó mú òpin okùn tí a ju sí i.
Ìjàpá mú òpin okùn kejì kúrò nínú omi, ó fà á lọ sí etí odò, ó sáré lọ sínú igbó láti wá Erin. Ó rí Erin ní ọ̀nà jíjìn tó ń sinmi lábẹ́ òjìji igi ńlá kan.
“Ẹ jẹ́ ká ṣe ìdíje fáfá. Èmi yóò fa ọ́ kúrò lórí ilẹ̀ lọ sí etí odò”, ó wí fún Erin, Erin náà fèsì bí Erìnmìlọ́kùn; ó rẹ́rìn tí ó fi ìbínú kún un.
“Kúrò lọ́dọ̀ mi! Ìwọ ń ṣe aláìdíí! Ìwọ ò gbà gbọ́ pé o lè fa mí kúrò nínú igbó…? Kò sí àní àní pé èmi lágbára ju ọ́ lọ, gbogbo ènìyàn sì mọ̀ ọ́n.”
“Ẹ dán mi wò!” Ìjàpá fi ìgboyà wí.
“Ó dara! Ẹ jẹ́ ká ṣe é! Èmi yóò kọ́ ọ lẹ́kọ̀ọ́…”
Ìjàpá fún Erin ní òpin okùn.
“Èmi yóò lọ sínú omi jíjìn, nígbà tí ẹ bá gbọ́ tí mo ké ‘fá’, ẹ fa, èmi yóò fa, àti bravo… Bí ẹ kò bá lágbára ju mi lọ, èmi yóò rì yín…”
“Rì mí! Fa mí kúrò lórí ilẹ̀? Ǹjẹ́ o ti ya wéré?” Erin bínú.
“Bóyá ó yẹ kí a kọ́ ọ lẹ́kọ̀ọ́!” ó fi kún un.
Ìjàpá kò dáhùn. Ó kàn pa dà lọ sí ibi tó ń gbé nínú igbó lórí òkè, ní àgbègbè tí àwọn ẹranko méjèèjì kò lè rí i. Ìjàpá ní ìgboyà nínú ohun tó fẹ́ ṣe nítorí igbó yìí ya Erin àti odò níbi tí Erìnmìlọ́kùn ń dúró sí.
Ìjàpá pàṣẹ “Fá!” Ó fa okùn tí Erin mú ní ọwọ́ ọ̀tún, ó sì ṣe bákan náà sí okùn tí Erìnmìlọ́kùn mú ní ọwọ́ òsì. Lẹ́yìn èyí Ìjàpá gun igi láti wo ìran náà. Kí ó tó mọ̀, ìdíje fáfá ti bẹ̀rẹ̀.
Erin àti Erìnmìlọ́kùn bẹ̀rẹ̀ sí fa—jẹ́jẹ́ láti bẹ̀rẹ̀, nítorí ìyẹ̀wà fún Ìjàpá.
“Bóyá Ìjàpá ti ya wéré, ṣùgbọ́n ẹ jẹ́ ká ṣe ìdajọ ododo. Kò ní láti fa agbára. Èmi yóò ṣẹ́gun lọ́nàkọnà. Àkókò pọ̀ láti fi hàn pé òun lòdì”, Erìnmìlọ́kùn ń ronú. Erin náà ní èrò kan náà.
“Ìjàpá kò mọ ohun tó ń bọ̀ fún un. Bóyá ọgbọ́n rẹ̀ ti lọ, ṣùgbọ́n ó ṣe tán láti ṣe ìyẹ̀wà. Ọ̀rẹ́ mi ni. Jẹ́ kí n fa jẹ́jẹ́. Àkókò pọ̀ láti fi hàn pé òun ń ṣe ìṣòfo pẹ̀lú ‘ìdíje fáfá’ yìí”, ó rẹ́rìn sí ara rẹ̀.
Erin àti Erìnmìlọ́kùn kì yóò gbàgbé ohun tó ṣẹlẹ̀ láti ìgbà náà. Wọ́n gbọ́ Ìjàpá tó ń rẹ́rìn tó ń wí pé:
“Kí ló dé yín? Ẹ ò lè fa líle?”
Ẹnu ya wọn, nítorí pé wọn kò fura, wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí fa—ní àkókò yìí líle líle, ó sì ṣòro fún wọn. Wọ́n rò pé Ìjàpá ni wọ́n ń fa, wọn kò mọ̀ pé ara wọn ni wọ́n ń fa.
“Ṣé ó ṣe é ṣe pé Ìjàpá lágbára tó báyìí?” àwọn méjèèjì ń ronú, nígbàkùgbà tí Ìjàpá bá ní “Kí ló dé yín?” wọ́n á fa líle síwájú.
Erin àti Erìnmìlọ́kùn fa okùn bí agbára wọn ṣe lè. Erin fa líle; Erìnmìlọ́kùn fa líle síwájú sí i. Erin ń fa, ó ń mí, ó ń mí, ó já ṣubú, ìrù rẹ̀ wọ́n ọ̀nà. Ó késíjú, ó ráhùn. Erìnmìlọ́kùn ń fa, ó ń mí, ó ń mí títí ojú rẹ̀ fi dúdú. Ó rẹ̀ án, ó wó lulẹ̀. Ó ráhùn, ó kùn.
Wọ́n bá a nìṣó títí di ìrọ̀lẹ́. Nígbà náà wọ́n ń ké, ń pariwo, ìdàrúdàpọ̀, ìbínú àti àìlóye bá wọn. Ọ̀kan kò lè fa èkejì kúrò tó. Agbára wọn dọ́gba.
Erin àti Erìnmìlọ́kùn kò lóye ohun tó ń ṣẹlẹ̀. Erin bẹ̀rẹ̀ sí kọlu ohun gbogbo tó bá lọ́nà, igi, pákó, òkìtì. Àwọn ẹranko kéékèèké tí wọ́n gbọ́ ariwo sáré wá bẹ̀rù. Erìnmìlọ́kùn ní òdì kejì, ṣubú sínú omi jíjìn pẹ̀lú ìjálá. Àwọn ẹranko inú omi bẹ̀rù ohun tó ń lọ—ọkàn wọn jẹ́ fún ìwàláàyè wọn. Ìjálá náà tóbi tó bẹ́ẹ̀ tí àwọn kéékèèké yẹra kánkán.
Bí Erin ṣe ń bọ́ síwájú, Erìnmìlọ́kùn fi ìsapá méjì sí i, ó tún gba agbára padà. Ó ráhùn, ó kùn, ó fa nígbà tí ó dàbí ẹni pé a ó fà á jáde nínú omi. Nígbà náà ló tó ìgbà Erin láti fẹ́rẹ̀ fà á jáde kúrò nínú igbó. Ó késíjú, ó fi agbára tuntun fa. Àwọn méjèèjì dọ́gba débi pé ẹnikẹ́ni kò lè borí fún ìgbà pípẹ́.
Ọjọ́ tí ó burú! Ọba igbó àti Olúwa omi—bí wọ́n ṣe rí ara wọn—ń jà láìdáwọ́dúró. Irànwó! Ta ni yóò yà wọn lẹ́nu tàbí kí ó dúró de? Kí ni ẹranko ilẹ̀ tàbí ẹja inú omi yóò yà wọn lẹ́nu? Èṣù ń ṣiṣẹ́!
Erìnmìlọ́kùn ti dá omi gbogbo rú. Ajanaku (Erin) náà ti wó gbogbo igi nínú igbó. Ní gbogbo ìgbà yìí Ìjàpá wà lórí igi tó ń wo ìran náà, ó ń rẹ́rìn tí ó ya ara rẹ̀ lẹ́rùn. Fojú inú wo bí Erin àti Erìnmìlọ́kùn ti ń rẹ́rìn sí i ṣáájú! Ìgbà Ìjàpá nìyìí láti fi rẹ́rìn sí wọn!
Nígbà tí Erin rí ara rẹ̀ fà lọ jìnnà sí ilẹ̀, ó bẹ̀rẹ̀ sí ronú: “Ìjàpá lára gbogbo ẹ̀dá! Ẹranko kékéré yẹn! Kò ṣeé gbà gbọ́ láti fà mí sínú omi—èmi ẹni tó tóbi báyìí! Ọlọ́run má ṣe jẹ́ kí ó ṣẹlẹ̀!”
Nítorí náà, Erin tún fa lẹ́ẹ̀kan lẹ́ẹ̀kan títí ó fẹ́rẹ̀ fa Erìnmìlọ́kùn jáde nínú omi.
Nígbà tí Erìnmìlọ́kùn rí ara rẹ̀ fẹ́rẹ̀ fà jáde nínú omi lẹ́ẹ̀kan sí i, ó fa okùn pẹ̀lú gbogbo agbára rẹ̀, ojú rẹ̀ pọ́n mọ́ṣẹ́, ó ń ronú: “Ọlọ́run má ṣe jẹ́! Ìjàpá kò lè fa mí jáde nínú omi. Báwo ni ìyẹn yóò ṣe rí?”
Báyìí ni àwọn ẹranko ńlá méjèèjì, Erin àti Erìnmìlọ́kùn, ṣe ń fi ìjẹ́pàtàkì ara wọn jà láti òwúrọ̀ títí di ìrọ̀lẹ́. Àwọn méjèèjì kọ̀ láti gbàgbọ́ pé Ìjàpá lè lágbára ju wọn.
Ìjàpá ní ìgbéraga ara rẹ̀. Ó kàn jókòó, ó sì gbádùn “eré” náà. Erin àti Erìnmìlọ́kùn ń bá a lọ fún ìgbà pípẹ́. Níkẹyìn Erìnmìlọ́kùn pinnu láti lọ sórí òkè kí ó tẹríba fún Ìjàpá. Òun kò mọ̀ pé, bí ó ti ń pinnu láti ṣe bẹ́ẹ̀, Erin náà ti pinnu láti lọ bẹ Ìjàpá kí ìjà náà wá sí òpin.
Nígbà tí Ìjàpá kíyèsi pé wọ́n ń bọ̀, ó sáré kúrò lórí igi tí ó ti ń wo ìran náà, ó sáré lọ sí àárín okùn—lọ́nà àárín Erin àti Erìnmìlọ́kùn, ó fa ọ̀bẹ rẹ̀, ó ké okùn sí méjì. Ó di ọ̀kan mú lọ́wọ́ ọ̀tún, èkejì lọ́wọ́ òsì.
Nígbà tí Erin àti Erìnmìlọ́kùn kojú ara wọn, wọ́n rí Ìjàpá tó di okùn mú, wọ́n rò pé òun ló ti ń fa ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn pẹ̀lú ọwọ́ kan ṣoṣo, ẹnu sì yá wọn. Ìjàpá ń rẹ́rìn tí ó ya ara rẹ̀ lẹ́rùn.
Ohun tí ó kọlù Erin lójú lójúkọjú ni pé Ìjàpá dà bí ẹni tó balẹ̀, bí ẹni pé òun kópa nínú ìjà kankan—ìdíje fáfá bí ó ti pè é.
“Báwo ni òun ṣe lè fi ọwọ́ kan ṣoṣo fa mí fún ìgbà pípẹ́ yìí láìsí àmì ìjàkadì kankan?” ó ń ṣe kàyéfì. Ẹnu yà á, kò mọ ohun tó lè sọ. “Ohun kan kò já mọ́gbọ́n. Ṣé bóyá…” Kí ó tó lè ronú síwájú, àwọn ẹranko díẹ̀ tí wọ́n gbọ́ ariwo nígbà tí Erin ń kọlu pákó, igi àti òkìtì, dé ibẹ̀.
“Haa! Ìwọ jẹ́ ẹ̀dá kékéré. Báwo ni o ṣe lágbára tó báyìí? Bí ìwọ, ẹ̀dá kékéré, bá lágbára tó báyìí, bí ìwọ bá tóbi ju báyìí lọ, agbára rẹ kò ní ní ààlà”, Erin ń ronú.
Erìnmìlọ́kùn, ní ọwọ́ kejì, ń wí pé: “Ó rẹ̀ mí kùn-ún. Mo jẹ́wọ́ ìjáfáfá. Nítòótọ́ o lágbára bí èmi, bí o bá ti lè fa ọ̀kọ̀ọ̀kan wa pẹ̀lú ọwọ́ kan. Bí o bá lo ọwọ́ méjèèjì nǹkan ìbá rí báyìí? Èmi ń mí, ń fẹ́fẹ́.”
Bí ó ti wù kí ó rí, àwọn ẹranko méjèèjì kò mọ̀ dájú pé wọ́n gbàgbọ́ ohun tí wọ́n sọ, àwọn ẹranko díẹ̀ tí wọ́ kó jọ náà kò gbàgbọ́.
“Ṣùgbọ́n àlàyé wo ló tókù sí gbogbo rẹ̀?” wọ́n ń béèrè lọ́kàn ara wọn.
Lákòókò yìí, Ìjàpá ń rẹ́rìn tí ó ya ara rẹ̀ lẹ́rùn.
“Ẹnu yà mí pé ẹ ṣì wà fún ìgbà pípẹ́ yìí”, Ìjàpá fi ìgbéraga wí. “Mo rò pé èmi yóò ti fa ọ jáde nínú omi kánkán, Erìnmìlọ́kùn, àti ìwọ Erin kúrò lórí ilẹ̀. Bí ó ti wù kí ó rí, èmi yóò gbà láti òní lọ pé àwa mẹ́tẹ̀ẹ̀ta lágbára dọ́gba.”
Ìjàpá ń rẹ́rìn líle, Erin àti Erìnmìlọ́kùn sì tún bẹ̀rẹ̀ sí ronú nípa àwọn àlàyé míràn. Ìfura bẹ̀rẹ̀ sí wọn láti ọkàn.
“Bí mo ṣe ń ronú, Ìjàpá kò sọ fún mi pé òun yóò fa Erin àti èmi lọ́wọ́ kan náà—pé ìdíje fáfá láàárín òun àti èmi àti òun àti Erin máa ṣe lọ́wọ́ kan náà! Bóyá…” Erin ń ronú, Erìnmìlọ́kùn náà sì ń ronú irú ọ̀rọ̀ kan náà.
Ohun tí Ìjàpá wí tẹ̀lé yìí fi ìbẹ̀rù wọn jẹ́rìí, ìtìjú sì bà wọn. Ìjàpá ti tan wọn jẹ́. Wọ́n ti ń fa ara wọn ni gbogbo ìgbà!
“Ẹ̀yin ẹranko òmùgọ̀ tí ẹ rò pé ìtóbi àti agbára ló ṣe pàtàkì jù nínú ìgbésí ayé. Kí ni ẹ fi dá ara yín lóhùn báyìí? Ọgbọ́n ńkọ́? Ṣé èmi kò ní ọgbọ́n ju yín lọ?” Ìjàpá wí. “Bí ẹ tilẹ̀ rò pé ẹ alágbára jù, ẹ kì í ṣe alágbára jù nínú ọgbọ́n!”
“Ẹ má ṣe fi mí ṣe yẹ̀yẹ́ mọ́ tàbí kí ẹ máa fi ìtóbi yín ṣe ìgbéraga sí àwọn ẹranko míràn. Àwa mẹ́tẹ̀ẹ̀ta dọ́gba. Bí a bá fẹ́ jẹ́ ọ̀rẹ́, ẹ kò gbọdọ̀ gbàgbé iyẹn.”
Àwọn ẹranko tí wọ́n ti ń ṣàkíyèsí ohun tó ń lọ ti pinnu pé Ìjàpá ti tan àwọn ẹranko ńlá méjèèjì jẹ. Ó ti dá wọn sílẹ̀ láti fa ara wọn, ó sì ké okùn sí méjì! Ṣùgbọ́n ṣé Erin àti Erìnmìlọ́kùn yóò jẹ́wọ́ ní gbangba pé Ìjàpá ti ṣe wọn lọ́mọ̀—Ọba Igbó àti Olúwa Omi!
Erin àti Erìnmìlọ́kùn kò mọ èyí tó burú jù—jẹ́wọ́ pé Ìjàpá lágbára bí àwọn méjèèjì tàbí pé òun tàn wọn jẹ. Ní ìkẹyìn wọ́n pinnu láti tẹ̀ mọ́ àkọ́kọ́. Wọ́n bẹ Ìjàpá gàlà fún bí wọ́n ṣe ń hùwà sí i ṣáájú. Wọ́n ti kọ́ ẹkọ́—kíkún àti jíjẹ alágbára kì í ṣe ohun gbogbo.
Láti ìgbà náà, Erin àti Erìnmìlọ́kùn bẹ̀rẹ̀ sí fi ọlá àti Ọwọ̀ fún Ìjàpá. Wọ́n kà á sí ẹni tó jẹ ọba nínú ìjọba ẹranko. Wọ́n dáwọ́ ìgbéraga sí àwọn ẹranko míràn dúró, ṣùgbọ́n bí ìfẹ́ láti fi ìtóbi wọn ṣe ìgbéraga bá wọn, wọ́n máa ń fi Ìjàpá kún inú ọ̀rọ̀.
“Erin, Erìnmìlọ́kùn àti Ìjàpá ni ẹranko tó lágbára jùlọ nínú igbó àti nínú omi”, ni a máa ń gbọ́ nígbà gbogbo.
Ìjàpá yóò máa rántí ìgbà àkọ́kọ́ tí ó pàdé àwọn ẹranko ńlá méjèèjì létí odò. “Ẹ fi mí sínú àkójọ tí yóò gba ìjọba ẹranko”, ó ti wí fún wọn.
Ọgbọ́n ju agbára lọ. Àmọ́ ìrètí àti ìbáṣepọ̀ ló ṣe pàtàkì jù.
